Ngày Quốc tế Phụ nữ bắt nguồn từ phong trào đấu tranh của phụ nữ ở các nước phương Tây vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, trong bối cảnh xã hội chịu ảnh hưởng nặng nề từ sự bất bình đẳng giới và điều kiện lao động khắc nghiệt. Một sự kiện quan trọng đánh dấu mốc khởi đầu là cuộc biểu tình của công nhân dệt may tại New York, Hoa Kỳ vào ngày 8/3/1857. Hàng nghìn phụ nữ đã xuống đường để phản đối mức lương thấp, thời gian làm việc kéo dài và điều kiện lao động tồi tệ. Đây được xem là một trong những “hạt giống” đầu tiên gieo mầm cho phong trào đấu tranh vì quyền lợi phụ nữ.

Tuy nhiên, cột mốc chính thức của Ngày Quốc tế Phụ nữ được ghi nhận vào ngày 8/3/1908 khi hơn 15.000 phụ nữ tại New York tiếp tục biểu tình đòi tăng lương, giảm giờ làm và quyền bầu cử. Cuộc đấu tranh này đã thu hút sự chú ý lớn từ xã hội và truyền cảm hứng mạnh mẽ cho phong trào nữ quyền trên toàn cầu.

Năm 1910, tại Hội nghị Phụ nữ Quốc tế lần thứ II ở Copenhagen (Đan Mạch), nhà hoạt động Clara Zetkin - một lãnh đạo phong trào phụ nữ Đức - đã đề xuất chọn một ngày trong năm làm Ngày Quốc tế Phụ nữ để kỷ niệm và thúc đẩy quyền bình đẳng cho phụ nữ. Đề xuất này được hơn 100 đại biểu từ 17 quốc gia đồng thuận. Ngày 8/3 chính thức được công nhận vào năm 1917, sau khi hàng triệu phụ nữ Nga biểu tình đòi “bánh mì và hòa bình” trong bối cảnh chiến tranh thế giới thứ nhất.

Đến ngày 26/8/1945, Liên Hợp Quốc thông qua Hiến chương khẳng định nguyên tắc bình đẳng giữa nam và nữ. Từ đó, Ngày 8/3 được tổ chức rộng rãi trên toàn cầu và trở thành Ngày Quốc tế Phụ nữ chính thức của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Ở nước ta, vào ngày 8/3 còn là dịp kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, hai vị nữ anh hùng đầu tiên của dân tộc đã có công đánh đuổi giặc ngoại xâm, giữ nguyên bờ cõi, giang sơn đất Việt. Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng đã phất cờ khởi nghĩa và nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt của các Lạc hầu, Lạc tướng, của những người yêu nước ở khắp các thị quận và đông đảo lực lượng là phụ nữ tham gia khởi nghĩa. Được sự ủng hộ đông đảo của các lực lượng, cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng đã lan rộng khắp nơi. Dưới sự lãnh đạo tài tình của Hai Bà Trưng, cuộc khởi nghĩa đã giành thắng lợi, đập tan chính quyền đô hộ, buộc tướng Tô Định phải cải trang, cắt tóc, cạo râu trốn về nước.

Sau cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Bà Trưng Trắc được các tướng lĩnh và nhân dân suy tôn làm vua. Bà lên ngôi và lấy niên hiệu là Trưng Nữ Vương; đóng đô ở Mê Linh. Năm 42, nhà Hán lại kéo quân sang xâm lược nước ta. Hai Bà lại một lần nữa ra quân, phất cờ khởi nghĩa, bảo vệ đất nước. Tuy nhiên, do chênh lệch thế lực với địch quá lớn nên cuộc khởi nghĩa chỉ kéo dài 2 năm. Hai Bà đã hy sinh anh dũng để bảo vệ dân tộc.

Thắng lợi cuộc khởi nghĩa của Hai Bà trưng được đánh giá là một bản anh hùng ca bất diệt, thể hiện ý chí độc lập và niềm tự hào dân tộc. Đồng thời, cuộc khởi nghĩa cũng là một minh chứng cho sức mạnh của phụ nữ Việt Nam trong lịch sử nhân loại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tiếp bước truyền thống của những trang sử vàng, phụ nữ Việt Nam đã có biết bao tấm gương sáng ngời với những phẩm chất cao quý về lòng trung thành với Tổ quốc, về tinh thần hy sinh dũng cảm, họ đã khẳng định rằng, phụ nữ Việt Nam mềm nhưng không yếu. Họ đã sát cánh với phái mạnh để đem lại những ngày huy hoàng của lịch sử dân tộc trong đó có những tấm gương đã hóa thành những tượng đài bất tử trong tâm hồn mỗi người dân Việt. Đó là Mẹ Suốt, là các chị Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Thị Sáu, Mạc Thị Bưởi, Nguyễn Thị Định và biết bao nữ anh hùng, liệt sỹ đã để lại tuổi thanh xuân trong mưa bom bão đạn, để tâm hồn thơm thảo hóa thành nắng gió hòa bình của ngày hôm nay. Tên tuổi của các mẹ, các chị mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử đấu tranh cách mạng hào hùng của dân tộc và luôn gắn liền với lịch sử của phong trào phụ nữ Việt Nam.

Có thể nói trong lịch sử hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước, phụ nữ Việt Nam đã lập nên bao kì tích, góp phần quan trọng trong sự nghiệp chấn hưng, trường tồn dân tộc. Chúng ta có quyền tự hào về những người con gái kiệt xuất viết nên trang sử vàng cho non sông gấm vóc. Thực tế lịch sử đã chứng minh, trên mọi lĩnh vực hoạt động từ miền ngược đến miền xuôi, từ nam chí bắc, các tầng lớp phụ nữ, các lứa tuổi, các dân tộc luôn khẳng định vai trò của mình. Các mẹ, các chị là những chiến sĩ kiên cường chống giặc ngoại xâm, là người lãnh đạo cần cù, thông minh và sáng tạo, Là người chủ gia đình dịu hiền, đảm đang, trung hậu, là người sinh ra những thế hệ anh hùng của dân tộc anh hùng.

Với tinh thần ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và tinh thần khởi nghĩa Hai Bà Trưng quật khởi, các Hội phụ nữ các cấp, trong đó có phụ nữ tỉnh Sơn La, sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tự chủ, năng động, sáng tạo, khắc phục khó khăn, đoàn kết, đồng thuận, phấn đấu vì mục tiêu bình đẳng của phụ nữ trong quá trình hội nhập và phát triển, góp phần hoàn thành xuất sắc các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2026, xứng danh với lời tôn vinh: Dân tộc Việt Nam là dân tộc anh hùng, phụ nữ Việt Nam là phụ nữ anh hùng; đồng thời, cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.