Nhà máy thủy điện Nậm Chiến được khởi công xây dựng năm 2005 và hoàn thành năm 2012, với công suất 200 MW, sản lượng điện thiết kế 813 triệu kWh/năm, do Công ty cổ phần thủy điện Nậm Chiến đang quản lý vận hành. Đây là một trong 3 thủy điện lớn trên địa bàn tỉnh, công trình được chuyên gia đầu ngành đánh giá một trong những công trình thủy điện thiết kế, thi công khó khăn bậc nhất tại Việt Nam. Công trình được thiết kế đập vòm bê tông đầu tiên và lớn nhất Việt Nam, có chiều cong hướng về phía thượng lưu, cao 135m. Đường hầm tuynen áp lực dẫn nước có đường kính 3,8m, dài gần 10km xuyên qua núi được nối từ đập chính đến nhà máy thủy điện với độ cao chênh lệch khoảng 666m.

Bước vào trong Nhà máy thủy điện Nậm Chiến, ấn tượng với quy mô, hiện đại của 2 tổ máy cùng hệ thống thiết bị đồng bộ. “An toàn để sản xuất - sản xuất phải an toàn” là yêu cầu được đặt lên hàng đầu, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho con người và trang thiết bị. Dẫn chúng tôi tham quan nhà máy, kỹ sư Nguyễn Văn Hòa, trực chính trung tâm điều khiển, chia sẻ: Mỗi khu vực, bộ phận đều tuân thủ nghiêm ngặt công tác vận hành, giám sát quá trình hoạt động. Đặc biệt, Trung tâm điều khiển với thiết bị hiện đại, có nhiệm vụ điều khiển, vận hành, giám sát chặt chẽ toàn bộ các hệ thống thiết bị trong dây chuyền sản xuất điện.

Từ khi thành lập năm 2003 đến nay, Công ty thủy điện Nậm Chiến luôn chủ động xây dựng, thực hiện kế hoạch sản xuất điện, tuân thủ quy trình vận hành hồ chứa an toàn, sử dụng hiệu quả nguồn nước, tăng sản lượng điện; luôn đồng hành cùng địa phương trong đầu tư sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, hỗ trợ sản xuất, sắp xếp ổn định dân cư vùng tái định cư.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần thủy điện Nậm Chiến: Thực hiện mục tiêu sản xuất, kinh doanh tăng trưởng 8% năm 2025, Công ty đã tăng cường nắm bắt thông tin dự báo thời tiết để chủ động khai thác tối đa, hiệu quả nguồn nước, nâng cao sản xuất điện; chủ động các phương án phòng, chống lũ bão; thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa các tổ máy đảm bảo an toàn, hiệu quả. Trong năm qua, sản lượng điện thương phẩm Nhà máy ước đạt 725 triệu Kwh/764 triệu Kwh, đạt 95% kế hoạch năm và bằng 101% so với cùng kỳ năm 2024 (721 triệu Kwh). Bên cạnh đó, Công ty vẫn duy trì được lượng nước còn lại trong hồ thủy điện ở mức cao (khoảng 945m), góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia theo quy định của Chính phủ và Bộ Công Thương.

Năm 2025, Công ty cổ phần thủy điện Nậm Chiến có doanh thu ước đạt 897,8 tỷ đồng, bằng 109% kế hoạch năm và bằng 112,5% so với cùng kỳ năm 2024 (798,33 tỷ đồng); lợi nhuận trước thuế ước đạt 283,73 tỷ đồng, bằng 105% kế hoạch năm 2025 và bằng 113,1% so với cùng kỳ năm 2024 (798,33 tỷ đồng). Công ty nộp ngân sách nhà nước ước tính 191,96 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên của tỉnh.

Nhà máy thủy điện Nậm Chiến hoạt động, tạo việc làm ổn định cho 115 lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân năm 2025 là 223 triệu đồng/người/năm; ngoài ra, còn góp phần bảo vệ và phát triển rừng đầu nguồn thông qua chi trả phí dịch vụ môi trường rừng. Bên cạnh đó, Công ty luôn tích cực thực hiện các hoạt động an sinh xã hội, xây dựng các công trình phúc lợi, đền ơn đáp nghĩa, xóa đói, giảm nghèo tại xã Mường La. Năm 2025, hỗ trợ nhân dân xã Sông Mã bị ảnh hưởng của mưa, lũ với số tiền 80 triệu đồng.

Với mục tiêu nâng cao năng lực sản xuất điện cho nguồn điện lưới quốc gia, Công ty cổ phần thủy điện Nậm Chiến tiếp tục quản lý vận hành ổn định, an toàn và hiệu quả công trình thủy điện; đổi mới hiệu quả quản lý, quản trị. Đồng thời, mong tỉnh tạo điều kiện hỗ trợ, khuyến khích và cho phép đơn vị được tham gia làm chủ đầu tư các dự án năng lượng tái tạo, trước mắt là các dự án thủy điện vừa và nhỏ trong quy hoạch của tỉnh và một số dự án điện mặt trời trên địa bàn xã Mường La, Mường Bú, Chiềng Hoa, nơi đất đai khô cằn, không canh tác được, hoặc trồng cây hàng năm kém năng suất. Cập nhật các dự án năng lượng mặt trời, thủy điện vào Quy hoạch của địa phương, hỗ trợ Công ty trong công tác thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư, bồi thường, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất để đầu tư các dự án mới, mở rộng sản xuất kinh doanh, góp phần xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.