Dự án đường bộ cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đoạn qua địa phận tỉnh Sơn La dài 32,3 km; điểm đầu tại km 53 thuộc địa phận xã Vân Hồ và điểm cuối tại km 85+300 giao với quốc lộ 43 thuộc địa phận phường Vân Sơn; tổng mức đầu tư 4.937 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2023 đến 2028.

Ngay sau lễ khởi công các cấp, ngành, địa phương của tỉnh đã tập trung thực hiện giải phóng mặt bằng (GPMB). Xã Vân Hồ được giao làm chủ đầu tư Dự án thành phần 1 bồi thường, hỗ trợ, tái định cư giải phóng mặt bằng thuộc địa bàn xã Vân Hồ, Tô Múa, với tổng diện tích phải thu hồi 318,65 ha, liên quan đến 760 hộ dân, bao gồm 4 điểm tái định cư, 2 trạm dừng nghỉ và 31,5 km tuyến đường.

Ông Nguyễn Hồng Thành, Chủ tịch UBND xã Vân Hồ, cho biết: Quyết tâm hoàn thành trước tiến độ, xã đã chỉ đạo các phòng ban chuyên môn thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, tổ chức chi trả đền bù cho 100% hộ dân trong phạm vi dự án. Đến hết ngày 31/12, xã đã cơ bản hoàn thành GPMB 4 điểm tái định cư, 2 trạm dừng nghỉ và 24,9 km đường cho đơn vị thi công. Hiện nay, các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình trên diện tích mặt bằng đã được bàn giao, trong tháng 1 sẽ hoàn thiện các hạng mục và bàn giao nền các lô đất tái định cư cho bà con.

Tại bản Nà Chá, xã Tô Múa, nơi có tuyến cao tốc đi qua, bà con phấn khởi đón xuân mới với nhiều kỳ vọng. Ông Vì Văn Khoán, Bí thư chi bộ, Trưởng bản, vui vẻ nói: Bà con rất vui mừng và đồng thuận bàn giao mặt bằng thi công dự án, để tuyến đường sớm hoàn thành, mở ra cơ hội giao thương hàng hóa, thu hút du khách đến tham quan, khám phá những điểm đến hấp dẫn tại bản, nhất là thác Nàng Tiên, góp phần nâng cao thu nhập cho bà con.

Trên các tuyến công trường thuộc Dự án thành phần 3, các đơn vị nhà thầu phụ trách các gói thầu xây lắp số 26, 27, 28 đang tập trung thi công với tinh thần “Quyết tâm, đồng hành - vượt nắng, thắng sương mù - 3 ca, 4 kíp”. Ông Nguyễn Hợp Cường, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Sơn La, cho biết: Đơn vị đã phát động phong trào thi đua đẩy nhanh tiến độ trên toàn tuyến, phấn đấu sẽ hoàn thành Dự án trước 31/12/2027. Đến ngày 31/12, công tác GPMB đã đạt 26,4 km/32,3 km. Lũy kế giá trị giải ngân dự án đạt trên 1.469 tỷ đồng, đạt 48% kế hoạch vốn giao.

Khu du lịch quốc gia Mộc Châu được mệnh danh là “thiên đường du lịch Tây Bắc”, sở hữu nhiều lợi thế về khí hậu, cảnh quan hùng vĩ và văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc, thu hút sự quan tâm của nhiều du khách. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất chính là hạ tầng giao thông, khi chỉ có độc đạo tuyến quốc lộ 6 đi qua. Khi cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đi vào hoạt động, sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ 4 tiếng xuống còn 2 tiếng, Mộc Châu có thể đón dòng khách lớn từ Hà Nội và vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Ông Nguyễn Quốc Tuyển, Phó Chủ tịch UBND phường Mộc Sơn, kỳ vọng: Cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu khi hoàn thành sẽ tạo cơ hội phát triển bứt phá cho du lịch. Phường Mộc Sơn sở hữu nhiều điểm du lịch hấp dẫn, chính quyền đang chủ động rà soát quỹ đất, định hướng các khu dịch vụ, homestay và không gian văn hóa cộng đồng để đón đầu cơ hội này.

Cùng với du lịch, Sơn La còn sở hữu vùng cây ăn quả rộng trên 85.000 ha, với sản lượng hàng năm đạt khoảng 510.000 tấn, trong đó nhiều loại nông sản, trái cây đặc sản có chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn vào siêu thị, xuất khẩu như xoài, nhãn, mận hậu, dâu tây... Tuyến cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu hoàn thành sẽ giảm đáng kể chi phí logistics, giúp nông sản của Sơn La và Tây Bắc đến nhanh hơn với các trung tâm tiêu thụ lớn và xuất khẩu, nâng cao thu nhập cho nông dân, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Ông Phạm Văn Quyết, Giám đốc HTX Quyết Thanh, phường Thảo Nguyên, thông tin: HTX hiện có 30 ha cây ăn quả sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Hiện nay, việc vận chuyển nông sản từ Mộc Châu về Hà Nội hoặc các tỉnh phía Bắc mất từ 4 đến 5 tiếng, nhiều chuyến nông sản tươi phải bảo quản lạnh nên chi phí đội lên khá cao. Khi cao tốc được đưa vào khai thác, thời gian vận chuyển rút ngắn một nửa, giúp giảm chi phí từ 20-30%, đồng thời giữ được độ tươi ngon của sản phẩm. Điều này mở ra cơ hội rất lớn để HTX mở rộng thị trường, kết nối với các doanh nghiệp thu mua và chuỗi siêu thị.

Tại cuộc họp báo cáo tiến độ dự án của Ban Chỉ đạo xây dựng tuyến đường cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đoạn tuyến thuộc địa bàn tỉnh Sơn La diễn ra cuối tháng 12/2025, đồng chí Nguyễn Đình Việt, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo, nhấn mạnh: Đây là dự án mang ý nghĩa chiến lược trong việc mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. UBND tỉnh Sơn La xác định việc triển khai thực hiện dự án là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, phải tập trung cao độ, hành động quyết liệt; tuyệt đối không để chậm tiến độ. Bên cạnh đó, tỉnh đang rà soát cân đối bố trí nguồn vốn địa phương, báo cáo Bộ Tài chính, Thủ tướng Chính phủ xem xét hỗ trợ kinh phí đầu tư mở rộng đoạn Hòa Bình - Mộc Châu từ quy mô 2 làn xe lên 4 làn xe; tiếp tục triển khai dự án cao tốc từ Mộc Châu lên Sơn La để đảm bảo trục cao tốc kết nối thông suốt trên địa bàn tỉnh.

Mùa xuân mới, khí thế thi công trên công trường cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu vẫn rộn ràng hối hả với tinh thần quyết tâm cao nhất, là minh chứng sinh động cho quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Sơn La trong hành trình vượt khó, hoàn thành dự án đúng tiến độ, mở ra không gian kết nối mới cho khu vực Tây Bắc.