Những bước chân không mỏi                   

Cẩn trọng gạt đi từng nhành cây vắt ngang đường, anh Hoàng Văn Thế, kiểm lâm viên Hạt Kiểm lâm khu vực IV, phụ trách địa bàn xã Xím Vàng, chia sẻ: Tổ kiểm lâm phụ trách địa bàn xã Xím Vàng thực hiện nhiệm vụ quản lý hơn 12.600 ha rừng, trong đó 8.300 ha rừng phòng hộ, trên 4.000 ha rừng sản xuất, còn lại là diện tích rừng tự nhiên, tỷ lệ che phủ rừng đạt 56,8%. Xác định nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng là nhiệm vụ chính trị quan trọng, chúng tôi tăng cường tuần tra, rà soát và duy trì chế độ trực, nhằm phát hiện, xử lý kịp thời những sự cố xảy ra, kể cả những ngày nghỉ Tết.

Hằng năm, Tổ Kiểm lâm địa bàn xã Xím Vàng xây dựng kế hoạch tham mưu UBND xã về việc quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng, kiện toàn Ban Chỉ đạo về phát triển rừng, tổ quản lý bảo vệ rừng cộng đồng của 10 bản; trang bị công cụ, phương tiện phục vụ bảo vệ rừng cho 138 thành viên của tổ. Xây dựng lịch trực 24/24 giờ, nhất là tháng cao điểm mùa khô hanh từ tháng 10 năm trước đến hết tháng 5 năm sau và những ngày giáp Tết.

Tiếp tục với câu chuyện giữ rừng, anh Thế cho biết thêm: Quản lý diện tích rừng lớn, trong khi lực lượng mỏng nên việc giữ rừng dựa rất lớn vào nhân dân. Hằng năm, xã duy trì đều đặn các hội nghị tuyên truyền, các chương trình phát thanh trên hệ thống loa truyền thanh của xã, bản nhằm nâng cao ý thức bảo vệ rừng của người dân. Năm 2025, chúng tôi phối hợp tổ chức 10 hội nghị tuyên truyền các quy định pháp luật lồng ghép ký cam kết quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng ở các bản, cụm bản, thu hút hơn 1.300 lượt người tham dự. Trong năm, lực lượng kiểm lâm địa bàn còn kiểm tra và phát hiện 2 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp, trong đó, 1 vụ phá rừng trái pháp luật và 1 vụ lấn chiếm rừng, nộp ngân sách nhà nước 12 triệu đồng. 

 "Trái ngọt" từ những cánh rừng xanh

Nhờ làm tốt công tác bảo vệ rừng, mỗi năm, xã Xím Vàng được Nhà nước chi trả gần 12 tỷ đồng phí dịch vụ môi trường rừng, số tiền này một phần hỗ trợ thành viên tổ quản lý bảo vệ rừng các bản, phần còn lại bà con thống nhất trích ra để đầu tư tu sửa đường giao thông nội bản, đường lên khu sản xuất, mua sắm trang thiết bị cho nhà văn hóa và các hoạt động khác, tạo thêm động lực để bà con gắn bó, bảo vệ rừng tốt hơn.

Bản Phình Hồ quản lý hơn 1.200 ha rừng, mỗi năm nhận trên 1 tỷ đồng phí chi trả dịch vụ môi trường rừng. Đây là nguồn kinh phí lớn, giúp làm thay đổi diện mạo bản vùng cao. Ông Mùa A Lềnh, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản, chia sẻ: Từ năm 2023 đến nay, bản trích gần 400 triệu đồng từ tiền dịch vụ môi trường rừng để đổ bê tông 480 m đường vào khu sản xuất, giúp bà con vận chuyển nông sản thuận lợi hơn. Nhìn thấy lợi ích thiết thực, bà con tự giác nhắc nhở nhau bảo vệ rừng.

Tương tự ở bản Sồng Chống, cách trung tâm xã hơn 30 km, với 66 hộ đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Trước kia, thiếu đất canh tác, người dân khai phá rừng làm nương. Từ khi được hưởng chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, bà con không còn chặt phá rừng, diện tích rừng của bản tăng hơn 180 ha so với năm 2023. Sự đổi thay ở Phình Hồ, Sồng Chống đã trở thành luồng sinh khí mới lan tỏa khắp xã vùng cao Xím Vàng. Với người dân, rừng giờ đây không chỉ là "lá phổi xanh" mà thực sự trở thành "nguồn sống", mang lại giá trị và lợi ích thiết thực cho cuộc sống nhân dân.

Không dừng lại ở việc hưởng lợi trực tiếp từ phí chi trả dịch vụ môi trường rừng, Xím Vàng đang hướng tới một tầm nhìn xa hơn: Phát triển kinh tế xanh gắn với du lịch sinh thái. Ông Nguyễn Xuân Bắc, Chủ tịch UBND xã Xím Vàng, cho biết: Hiện nay, xã duy trì chăm sóc gần 700 ha cây thảo quả, sản lượng trên 500 tấn quả mỗi năm, giá trị mang lại trên 7 tỷ đồng. Đồng thời, xã tăng cường phối hợp tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ cây giống, vật tư phục vụ trồng rừng, trồng cây lâm nghiệp, cây phân tán đa tác dụng như sơn tra, măng trúc, sa nhân, dổi, quế; thử nghiệm trồng Sâm Ngọc linh, Sâm Lai Châu, Mai Anh Đào… góp phần tăng độ che phủ rừng, mở ra hướng đi mới trong trong phát triển kinh tế rừng bền vững.

Xã khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư, liên kết với người dân trong phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo vệ rừng. Trong đó, vận động một số hộ ở bản Xím Vàng, Háng Chơ, Sồng Chống đầu tư cơ sở lưu trú, chỉnh trang hạ tầng phục vụ du lịch cộng đồng, kết hợp khai thác cảnh quan và văn hóa dân tộc Mông; phát triển du lịch trải nghiệm đỉnh Sa Mu, Phu Sa Phìn, dãy U Bò...  

Bước sang năm mới, xã Xím Vàng đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định; giảm thấp nhất các vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp; mở rộng diện tích giao khoán bảo vệ rừng...; tăng cường các giải pháp bảo vệ rừng, đặc biệt là làm tốt việc tuyên truyền, triển khai ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát rừng bằng ảnh viễn thám và hệ thống GIS; giao trách nhiệm bảo vệ rừng gắn với quyền lợi cụ thể các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình.

Với tinh thần quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự tận tâm, trách nhiệm của những người làm công tác bảo vệ rừng, cùng sự đồng thuận của cộng đồng dân cư, những cánh rừng ở Xím Vàng sẽ mãi xanh tươi, tạo nền tảng vững chắc, hiện thực hóa mô hình kinh tế xanh gắn với du lịch sinh thái, từng bước đổi thay cuộc sống của người dân nơi vùng cao.