Tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất

Sau 16 năm hoạt động tại Phù Yên, những dây chuyền sản xuất của Công ty CP Giầy Ngọc Hà đã trở thành nơi làm việc ổn định của hàng nghìn lao động địa phương. Hiện doanh nghiệp có 2 xí nghiệp tại xã Phù Yên và Mường Cơi, với tổng diện tích hơn 2 ha, 100 tổ sản xuất, chuyên sản xuất giầy, dép da xuất khẩu sang thị trường EU, Mỹ, Canada. Mỗi năm, các xí nghiệp sản xuất khoảng 2,5 triệu đôi giầy, tạo việc làm cho hơn 2.400 lao động, thu nhập bình quân 6-7 triệu đồng/người/tháng. Từ đầu năm đến nay, các xí nghiệp đã sản xuất hơn 1,2 triệu sản phẩm.

Ông Bùi Mạnh Dũng, Giám đốc Xí nghiệp, cho biết: Từ năm 2010, khi doanh nghiệp bắt đầu xây dựng xí nghiệp và đào tạo công nhân, huyện Phù Yên trước đây đã hỗ trợ giải phóng mặt bằng, phối hợp tuyển dụng lao động, tạo điều kiện để doanh nghiệp ổn định sản xuất. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp gắn bó, mở rộng sản xuất tại địa phương.

Hiệu quả từ các cơ sở sản xuất cho thấy công nghiệp không chỉ tạo ra giá trị sản phẩm, mà còn trực tiếp giải quyết việc làm, tạo thu nhập ổn định cho lao động nông thôn. Đây cũng là mục tiêu Sơn La đang hướng tới khi quy hoạch và phát triển mạng lưới các cụm công nghiệp.

Theo Phương án phát triển cụm công nghiệp tỉnh Sơn La đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, toàn tỉnh quy hoạch 27 cụm công nghiệp, tổng diện tích trên 1.248 ha. Đến hết tháng 6/2026, tỉnh đã thành lập 3 cụm, tổng diện tích 123,35 ha; trong đó, 2 cụm đã có hoạt động sản xuất, tỷ lệ lấp đầy bình quân đạt 70%, với gần 17 ha đất công nghiệp đã cho thuê.

Tại Cụm công nghiệp Mộc Châu, phường Vân Sơn, 4 doanh nghiệp đang hoạt động trên khoảng 14 ha, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 100 lao động địa phương. Cụm công nghiệp Gia Phù, xã Gia Phù, có Nhà máy May của Công ty CP May Tâm Việt hoạt động trên diện tích 3,1 ha, tạo việc làm cho khoảng 800 lao động. Tại khu vực quy hoạch Cụm công nghiệp Mường La, Nhà máy may của Công ty CP Ánh Dương Mường La đang hoạt động với 3 nhà xưởng, tổng diện tích 12.000 m² và 10 dây chuyền sản xuất.

Theo Sở Công Thương, trong 6 tháng năm 2026, toàn tỉnh có 5 dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh đăng ký trong các cụm công nghiệp, trong đó 4 dự án đang hoạt động. Tổng doanh thu đạt trên 33 tỷ đồng. Điểm mới trong thu hút đầu tư là Cụm công nghiệp Hoàng Văn Thụ, quy mô 60 ha, trên địa bàn phường Chiềng Cơi và Chiềng Sinh. Đây là cụm công nghiệp đầu tiên của tỉnh có doanh nghiệp làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, với tổng mức đầu tư hơn 620,8 tỷ đồng.

Ông Phạm Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Cát Quế, chủ đầu tư dự án, cho biết: Đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500; phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh thực hiện cắm mốc giới, kiểm kê, bồi thường, phấn đấu khởi công dự án trong quý IV/2026. Các phường Chiềng Cơi, Chiềng Sinh đang phối hợp tuyên truyền, vận động nhân dân, rà soát quỹ đất tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng.

Việc có doanh nghiệp đầu tư hạ tầng mở ra cách làm mới trong phát triển cụm công nghiệp, góp phần huy động nguồn lực xã hội đầu tư hạ tầng, tạo mặt bằng sạch để thu hút các dự án sản xuất, kinh doanh.

Tháo gỡ “điểm nghẽn” hạ tầng

Những kết quả bước đầu đã tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp địa phương. Tuy nhiên, nhìn tổng thể, tiến độ đầu tư các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh còn chậm so với yêu cầu. Tại Cụm công nghiệp Mộc Châu, dù đã có 4 doanh nghiệp hoạt động, hạ tầng vẫn chưa đồng bộ, mới hoàn thành trạm biến áp; các hạng mục đường giao thông nội bộ, tường rào đang chờ điều chỉnh quy hoạch để tiếp tục đầu tư. Cụm công nghiệp Gia Phù hiện chưa có đơn vị kinh doanh hạ tầng. Cụm công nghiệp Mường La đang phải điều chỉnh quyết định thành lập, quy hoạch lại và thu hẹp diện tích còn 30 ha. Đáng chú ý, hiện chưa có cụm công nghiệp nào trên địa bàn tỉnh được đầu tư hoàn chỉnh hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Ông Đặng Triệu Nghĩa, Trưởng phòng Quản lý công nghiệp, Sở Công Thương, cho biết: Khó khăn lớn hiện nay là hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ và chi phí giải phóng mặt bằng cao. Sở đang phối hợp với các địa phương rà soát tình hình triển khai, mở rộng và quản lý hoạt động của các cụm công nghiệp; tham mưu giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp đẩy nhanh giải phóng mặt bằng; đôn đốc đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung, bảo đảm yêu cầu về môi trường.

Cùng với tháo gỡ khó khăn cho các cụm hiện có, Sơn La đang chuẩn bị không gian phát triển mới. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến phát triển thêm 17 cụm công nghiệp tại nhiều địa phương. Trong đó, Cụm công nghiệp Cò Nòi, xã Mai Sơn, quy mô 75 ha; Mường Bon, xã Chiềng Mung, 70 ha; Chiềng Khương, xã Chiềng Khương, 70 ha; Chiềng Bằng, Lóng Luông, Nà Nghịu và Chiềng An có quy mô 50 ha/cụm...

Một hướng đi đáng chú ý là cập nhật quy hoạch cụm công nghiệp tại 18 xã, phường có tuyến cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên đi qua. Việc chủ động quỹ đất, bố trí các cụm công nghiệp gắn với trục giao thông mới sẽ tạo thuận lợi trong vận chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics và nâng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.

Cùng với đó, tỉnh đang xây dựng chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư phát triển cụm công nghiệp, tập trung vào hạ tầng kỹ thuật, bồi thường, giải phóng mặt bằng và thuê đất. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quyết định để chuyển quy hoạch thành những khu vực sản xuất thực sự.

Việc tháo gỡ những điểm nghẽn về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật, giao thông kết nối và xử lý môi trường; đồng thời thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp sẽ tạo nền tảng để Sơn La khai thác hiệu quả tiềm năng, phát triển công nghiệp theo hướng bền vững, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân.