Phóng viên: Hiện nay, Sơn La đang trong giai đoạn cao điểm mùa hanh khô, cảnh báo cấp độ cháy rừng mức cực kỳ nguy hiểm. Xin ông cho biết những nguy cơ có thể gây ra cháy rừng trên địa bàn trong thời điểm này?

Ông Nguyễn Huy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh: Hiện nay, Sơn La đang trong giai đoạn cao điểm của mùa khô hanh với diễn biến thời tiết phức tạp, độ ẩm không khí giảm sâu kết hợp với nắng nóng kéo dài và gió phương tây nam thổi mạnh. Cùng với đó, áp lực từ việc sản xuất của của người dân cũng tăng mạnh, do đây là thời thời điểm người dân bắt đầu phát dọn nương rẫy để chuẩn bị cho mùa vụ canh tác mới, chỉ cần sơ suất nhỏ trong việc sử dụng lửa cũng có thế dẫn đến cháy rừng trên diện rộng.

Từ ngày 7/4 -13/4, cảnh báo cháy rừng được dự báo thường xuyên ở cấp độ IV – Cấp nguy hiểm và cấp độ V – Cấp cực kỳ nguy hiểm. Các điểm nắng nóng trọng điểm trên địa bàn tỉnh như: khu vực Sông Mã, Mai Sơn, Yêu Châu, Bắc Yên, Quỳnh Nhai, Mường Sại, Phù Yên, Gia Phù, Mường Cơi đang ở mức cấp V - Cấp cực kỳ nguy hiểm.

Theo hệ thống giám sát điểm cháy từ vệ tinh trong ngày 5/4/2026, toàn tỉnh đã ghi nhận 20 điểm cháy trên địa bàn với điểm nóng tại khu vực 2 xã Chiềng Khoong và xã Long Hẹ. Tuy nhiên, các điểm cháy đều là các vị trí phát dọn nương rẫy với hiện trạng chủ yếu là cây cỏ lau lách, thực bì khô. Các vụ việc cháy phát sinh trong quá trình đốt dọn cỏ cây khô của người dân bị lan vào rừng được phát hiện và xử lý kịp thời nên không có phát sinh cháy rừng hay thiệt hại lớn về diện tích rừng, cũng như ảnh hưởng đến thảm thực vật và hệ sinh thái rừng tại khu vực.

Phóng viên: Với vai trò nòng cốt trong quản lý, bảo vệ rừng, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã triển khai những giải pháp trọng tâm nào để chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng trong cao điểm mùa khô, thưa ông?

Ông Nguyễn Huy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh: Trong thời gian này, Chi cục đã chỉ đạo Hạt Kiểm lâm các khu vực triển khai thực hiện các nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó chuyển từ trạng thái bị động trước tình hình diễn biến phức tạp, sang trạng thái “chủ động tấn công” với "giặc lửa" trên địa bàn quản lý cụ thể:

Tăng cường công tác thông tin cảnh báo sớm đối với các điểm cháy, vị trí cháy. Ngay khi phát hiện có điểm cháy, thông tin ngay lập tức được chuyển đến kiểm lâm phụ trách địa bàn qua các ứng dụng, thiết bị di động để xác minh cụ thể; duy trì các bảng dự báo cấp cháy rừng tại các trục đường chính, trụ sở các Hạt Kiểm lâm để người dân và chủ rừng nắm bắt kịp thời diễn biến thời tiết.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thông tin cảnh báo cháy rừng trên các phương tiện truyền thông, đối với một số hộ dân có nương rẫy gần rừng có nguy cơ cao, kiểm lâm viên còn trực tiếp đến bản, đến nhà để tuyền truyền các hộ dân, cùng với việc cam kết sử dụng lửa đảm bảo đúng quy định.

Đặc biệt, ngay từ đầu mùa khô, Chi cục Kiểm lâm xây dựng bản tin cảnh báo cháy rừng ứng dụng công nghệ AI theo tuần, trên cơ sở cập nhật dữ liệu khí tượng, thông tin cảnh báo từ Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, hệ thống bảng cảnh báo tự động tại 10 Hạt Kiểm lâm khu vực. Nội dung bản tin không chỉ tập trung cảnh báo nguy cơ cháy rừng theo từng khu vực trong điều kiện khô hanh, nắng nóng kéo dài, mà còn lồng ghép hướng dẫn kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy rừng; nhận diện nguyên nhân gây cháy và biện pháp phòng ngừa; các hành vi bị nghiêm cấm khi sử dụng lửa trong rừng và ven rừng; kỹ năng phát hiện sớm và xử lý ban đầu khi xảy ra cháy… Bản tin được phát hành, lan tỏa đến chủ rừng, tổ chức, cá nhân, hộ gia đình thông qua các nền tảng như Zalo, Facebook, Trang thông tin điện tử và các nhóm cộng đồng.

Tham mưu cho các cấp chính quyền thực hiện đảm bảo phương châm “4 tại chỗ”, tổ chức lực lượng tổ đội quần chúng bảo vệ rừng các thôn, bản với các trang thiết bị cần thiết trong phòng cháy, chữa cháy rừng, cũng như hậu cần để người dân, các lực lượng tham gia chữa cháy khi có vụ việc xảy ra.

Phóng viên: Trước diễn biễn phức tạp, khó lường của thời tiết, ông có khuyến cáo gì đối với người dân để hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy rừng có thể xảy ra?

Ông Nguyễn Huy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh: Trước tình hình diễn biến phức tạp, khó lường của thời tiết, bà con nhân dân cần tuyệt đối tuân thủ quy định về dùng lửa. Do đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đại đa số các vụ cháy rừng nên bà con tuyệt đối không được đốt nương rẫy, đốt dọn thực bì hay sử dụng lửa trong rừng và ven rừng với bất kỳ mục đích nào trong những ngày nắng nóng cao điểm (Cấp dự báo cháy rừng cấp IV và V); chỉ thực hiện đốt nương vào sáng sớm (trước 9 giờ) hoặc chiều muộn (sau 16 giờ) khi lặng gió vào những ngày thời tiết cho phép và trước khi đốt phải phát đường băng cản lửa rộng từ 2m đến 3m xung quanh và phải có sự giám sát của tổ đội phòng cháy bản.

Không mang theo chất dễ cháy, không hút thuốc hoặc để lại tàn lửa tại các khu vực có nhiều lá khô, cỏ úa. Tại các khu vực rừng cảnh quan, du lịch, cần tuân thủ nghiêm ngặt các biển báo cấm lửa. Tuyệt đối không tổ chức cắm trại, đốt lửa sưởi hoặc nấu nướng trong khu vực rừng trọng điểm.

Thực hiện phương châm chủ động bảo vệ rừng thường xuyên kiểm tra, rà soát diện tích rừng được giao, thực hiện phát dọn thực bì, tạo đường băng cản lửa tại các khu vực giáp ranh có nguy cơ cao. Khi phát hiện có khói hoặc lửa rừng, bà con không được chủ quan hay tự ý xử lý nếu đám cháy đã lớn. Thông tin kịp thời cho trưởng bản hoặc tổ đội phòng cháy, chữa cháy rừng của bản; chính quyền địa phương; lực lượng Kiểm lâm hoặc lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.

Tăng cường trách nhiệm cộng đồng, mọi công dân cần tích cực tham gia công tác phòng cháy, chữa cháy rừng khi có lệnh huy động của chính quyền địa phương. Mọi hành vi thiếu trách nhiệm hoặc cố tình vi phạm gây cháy rừng sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo pháp luật, kể cả truy tố hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Rừng là "lá phổi xanh", bảo vệ rừng chính là bảo vệ cuộc sống và tương lai của chính chúng ta. Rất mong bà con nhân dân đồng lòng chung tay cùng lực lượng Kiểm lâm Sơn La bảo vệ rừng, vượt qua mùa hanh khô khắc nghiệt này.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!