Xã Vân Hồ được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ 4 xã: Vân Hồ, Lóng Luông, Mường Men và Chiềng Yên, diện tích hơn 268 km², dân số gần 25.000 người. Với vị trí thuận lợi, dọc theo quốc lộ 6, giáp với các tỉnh Thanh Hóa, Phú Thọ; địa hình đa dạng, khí hậu ôn hòa, cùng cảnh quan phong phú, Vân Hồ hội tụ đầy đủ tiềm năng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, gắn với công nghiệp chế biến và du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.

Khai thác những tiềm năng, lợi thế sẵn có, sau sáp nhập, Đảng bộ xã Vân Hồ xác định khâu đột phá đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp, hình thành những vùng sản xuất chuyên canh tập trung, tạo ra sản phẩm hàng hóa có giá trị cao. Đồng chí Nguyễn Hồng Thành, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Toàn xã hiện có 19 HTX nông nghiệp; gần 400 ha chè, hơn 1.600 ha cây ăn quả các loại; duy trì 7 sản phẩm OCOP. Trên địa bàn có 24 dự án được cấp phép với tổng vốn đăng ký trên 3.000 tỷ đồng, trong đó nhiều dự án lớn đã đi vào hoạt động hiệu quả, như: Nhà máy bảo quản, chế biến sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao IC Food Sơn La; dự án trồng và chế biến chè của Công ty TNHH Satoen Việt Nam; Nhà máy chế biến hoa quả tươi và thảo dược Vân Hồ,… góp phần tăng thu ngân sách, tạo  việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Những ngày giáp Tết, tại HTX Mộc Vân Green, bản Suối Lìn, các công nhân đang tập trung chăm sóc các loại rau, cây giống, chuẩn bị nguồn hàng cung ứng phục vụ thị trường Tết. Ông Trương Văn Nghiệp, Giám đốc Công ty Greenfarm, chia sẻ: HTX có 2 ha nhà màng, hệ thống tưới bán tự động, máy móc, thiết bị, kho lạnh 100 m3, tổng đầu tư 12 tỷ đồng. Mỗi năm, đơn vị sản xuất 15 triệu cây giống các loại, gồm: Bắp cải, cà chua, dưa chuột, cải thảo, súp lơ baby, cà rốt... đem đến giống cây chất lượng tốt nhất cho nông dân. Lợi nhuận đạt 1 tỷ đồng/năm/ha.

Chia tay xã Vân Hồ, chúng tôi theo đường tỉnh 108 về xã Tô Múa. Cung đường hiểm trở, gập ghềnh trước đây nay đã được cải tạo, rải nhựa phẳng phiu. Dọc hai bên đường, những cây đào rừng đang khoe sắc, trung tâm xã Tô Múa hiện lên với những nếp nhà sàn, nhà xây kiên cố và những nương chè xanh ngát.

Sau khi sáp nhập với 2 xã Chiềng Khoa và Suối Bàng, xã Tô Múa nằm ở vị trí chiến lược, trung tâm giao thương, dịch vụ kết nối các xã dọc tuyến tỉnh lộ 101. Đặc biệt, với 15,8 km tuyến cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đi qua địa bàn, Tô Múa đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ về giao thương, thu hút đầu tư và du lịch với Hà Nội và các tỉnh đồng bằng, tạo đòn bẩy để xã phát huy tiềm năng nông nghiệp - dịch vụ, trở thành điểm sáng trong chiến lược phát triển của vùng.

Ông Trần Việt Dũng, Bí thư Đảng ủy xã Tô Múa, chia sẻ: Hiện nay, xã duy trì chăm sóc hơn 1.000 ha chè, sản lượng chè búp tươi trên 25.000 tấn/năm; trồng hơn 730 ha cây ăn quả, chủ yếu là nhãn, xoài, mận hậu, cam… sản lượng gần 4.000 tấn/năm. Để nâng cao giá trị nông sản, xã tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân áp dụng khoa học, kỹ thuật, mở rộng các mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, an toàn, đạt chuẩn VietGAP, tiến tới xây dựng sản phẩm OCOP.

Cùng với tiềm năng phát triển nông nghiệp, xã Tô Múa còn sở hữu nhiều thắng cảnh đẹp, nổi bật là hệ thống thác nước tự nhiên kỳ vĩ, nguyên sơ gắn với những huyền tích mang đậm sắc màu văn hóa. Được trải nghiệm điểm du lịch thác 7 tầng tại bản Chiềng Lè đúng ngày tiết trời xuân, nắng đẹp, chúng tôi ngỡ ngàng trước tuyệt tác của thiên nhiên hùng vĩ, những tầng thác như những dải lụa mây đổ xuống hồ nước xanh như ngọc, khiến mọi du khách đều mê mẩn.

Chị Vì Thị Thức, bản Chiềng Lè, xã Tô Múa, phấn khởi nói: Từ ngày làm du lịch, người dân có thêm thu nhập, cuộc sống khấm khá hơn. Chúng tôi mong dự án đường cao tốc sớm được hoàn thành, sẽ kết nối thêm nhiều du khách miền xuôi đến với Tô Múa.

Trên những cung đường mở lối mùa xuân, cấp ủy, chính quyền và nhân dân các dân tộc vùng đất Vân Hồ đang chung sức, đồng lòng, quyết tâm trên hành trình đổi mới, trở thành trung tâm động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực cửa ngõ của tỉnh.