Sự khởi sắc của vùng cao Thuận Châu hôm nay không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của hành trình dài bền bỉ, với “kim chỉ nam” là Nghị quyết số 09-NQ/HU ngày 04/3/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Thuận Châu cũ về phát triển kinh tế - xã hội các xã vùng cao giai đoạn 2021-2025. Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, 4 xã vùng cao Co Mạ, Long Hẹ, Mường Bám, Mường É với hơn 97% đồng bào dân tộc Mông sinh sống, đã được tiếp thêm nguồn lực mạnh mẽ. Đến nay, hệ thống hạ tầng đã thay đổi căn bản, đường về các xã và trên 40% số bản có đường ô tô đã được cứng hóa. Hệ thống thủy lợi được đầu tư bảo đảm cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Gần 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Trên 94% số trường, lớp học được xây dựng kiên cố, bán kiên cố...

Đồng chí Lò Anh Viễn, Phó Chủ tịch UBND xã Mường É, phấn khởi: Bà con trong xã đang trồng hơn 300 ha lúa 2 vụ, đạt sản lượng 1.800 tấn. Không chỉ có lúa, cây công nghiệp như chè đạt 400 ha, cà phê 625 ha và mắc ca, mận hậu cũng đang trở thành nguồn thu chính. Tết này, nhiều gia đình trong bản chung nhau mổ lợn, mua sắm đủ đầy,  bà con phấn khởi trước thành quả lao động trong năm qua.

Ngược lên xã Co Mạ, hình ảnh xã vùng cao nghèo nàn trước đây đã được thay thế bằng sự sầm uất của các cửa hàng tạp hóa, vật liệu xây dựng. Chủ tịch UBND xã Ly A Chứ, cho biết: Nhờ chuyển đổi từ cây thuốc phiện sang dong riềng, sơn tra và cây ăn quả, giờ đây, nhiều mô hình cho thu nhập từ 100-200 triệu đồng/năm. Với sản lượng lương thực đạt hơn 8.600 tấn và đàn gia súc hơn 42.000 con, Co Mạ tự tin đặt mục tiêu giảm thêm 5,12% hộ nghèo trong năm 2026.

Đưa nông sản vùng cao “ra phố”, “lên sàn”, là điểm sáng trong bức tranh kinh tế của các xã vùng cao Thuận Châu. Hiện nay, 10 hợp tác xã nông nghiệp đã trở thành cầu nối đưa kỹ thuật mới đến với bà con. Điển hình, HTX Nông nghiệp Chà Mạy, xã Long Hẹ đang có 3 trang trại chăn nuôi trên 3.000 con gà đen bản địa. Ông Thào A Hồng, thành viên HTX nói: Sản phẩm ruốc gà đen và gà hút chân không của chúng tôi đã đạt chuẩn OCOP 3 sao, có mặt tại các siêu thị lớn ở Hà Nội. Thu nhập của các thành viên tăng dần từng năm.

Dịp này, về các xã vùng cao khu vực Thuận Châu, chúng tôi còn được nghe người dân nhắc nhiều đến câu chuyện đưa các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao vào sản xuất và tăng cường áp dụng công nghệ để nâng cao năng suất, thực hiện quy trình sản xuất sạch để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng. Hiện nay, các xã vùng cao đã có hơn 5.000 ha cây sơn tra và cây ăn quả; 352 ha các loại cây dược liệu, gồm sa nhân, thảo quả, gừng, nghệ, y dĩ; 17 ha cây gai xanh... Duy trì hơn 10 nghìn con gia súc, gần 60 con gia cầm. Khoanh nuôi, bảo vệ hơn 20.670 ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng đạt trên 47%...

Bên cạnh sự tăng trưởng kinh tế, lĩnh vực văn hóa - xã hội đạt được kết quả đáng khích lệ. Chất lượng giáo dục duy trì bền vững với 99,5% trẻ mẫu giáo ra lớp, tỷ lệ người biết chữ đạt trên 94%. Công tác chăm sóc sức khỏe tại các trạm y tế xã được đảm bảo; công tác an sinh xã hội được các xã quan tâm; bà con đoàn kết xây dựng lối sống văn hóa, giữ gìn bản sắc truyền thống dân tộc.

Trong không khí rộn ràng của mùa xuân, đi giữa những rừng sơn tra, những đồi chè xanh mướt và những con đường bê tông sạch đẹp, chúng tôi cảm nhận rõ niềm tin của người dân vùng cao Thuận Châu vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quyết tâm đổi mới, chung tay xây dựng những mùa xuân sung túc, hạnh phúc hơn.