Dự án GREAT là sáng kiến viện trợ phát triển của Chính phủ Australia dành cho Việt Nam, với ngân sách 67,4 triệu đô la Australia, triển khai giai đoạn 2017 - 2027 tại Sơn La và Lào Cai. Tại Sơn La, tiếp nối giai đoạn 1, Dự án GREAT 2 Sơn La được triển khai từ tháng 6/2022 đến năm 2027, tập trung vào mục tiêu tăng quyền năng kinh tế cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Đến tháng 11/2025, toàn tỉnh có 12 tiểu dự án đang triển khai và 2 tiểu dự án chờ thẩm định, thuộc các lĩnh vực: cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, phát triển sinh kế nông nghiệp, du lịch bền vững và chuyển đổi số.

Đáng chú ý,ro tng lĩnh vực du lịch, Tiểu dự án Phát triển dịch vụ đào tạo kỹ năng nghề và tạo việc làm tại Sơn La do Viện REACH thực hiện đã đạt những kết quả bước đầu tích cực. Dự án tổ chức hội nghị khởi động, tham vấn tại Tà Xùa, Xím Vàng, Khu du lịch quốc gia Mộc Châu và triển khai 5 khóa đào tạo về pha chế đồ uống không cồn, kỹ thuật chế biến món ăn tại Tạ Khoa, Ngọc Chiến, Mộc Châu.

Đến tháng 11/2025, có 175/300 học viên hoàn thành khóa học; trong đó 43 người có việc làm ổn định, 63 người khởi nghiệp trong lĩnh vực ẩm thực, đồ uống. Đã có một khách sạn và một khu nghỉ dưỡng tham gia làm đối tác địa phương, hỗ trợ cơ sở vật chất và không gian thực hành, cho thấy sự gắn kết hiệu quả giữa đào tạo và nhu cầu thị trường.
Chị Vừ Thị Hoa, bản Xím Vàng, xã Xím Vàng, chia sẻ: Trước đây tôi chỉ dám mơ ước mở quán ăn nhỏ nhưng thiếu kiến thức và tự tin. Sau khóa học, tôi học được cách chế biến hơn 50 món mới và mạnh dạn mở quán, từng bước ổn định sinh kế.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Tiểu dự án Phát triển ngành hàng măng tỉnh Sơn La do CRED TAC thực hiện hướng tới xây dựng chuỗi măng Bát độ bền vững. Riêng năm 2025, dự án cung cấp hơn 205.000 cây giống, trồng mới 468 ha, nâng tổng diện tích lên 993 ha. Có 4.474 hộ dân tham gia chuỗi cung ứng thông qua 11 hợp tác xã, với 571 tấn măng được chế biến, tiêu thụ, tạo thu nhập ổn định cho người dân, trong đó phụ nữ chiếm tỷ lệ đáng kể.

Ở lĩnh vực dược liệu, tiểu dự án của Công ty CP Dược liệu VietRAP Sơn La đã phát triển 37,7 ha tại xã Song Khủa và Tô Múa; riêng 4,3 ha cây ích mẫu mang lại lợi nhuận 554 triệu đồng cho các hộ tham gia, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với thị trường và sinh kế bền vững cho phụ nữ.

Tiểu dự án Tăng cường hệ sinh thái chuyển đổi số (IDAP) do Công ty CP KisStartup triển khai đã có 112 doanh nghiệp được đào tạo, 81 doanh nghiệp chuyển đổi mô hình và sử dụng dịch vụ số; 9 giảng viên, sinh viên Đại học Tây Bắc cung cấp dịch vụ kỹ thuật số với 90 hợp đồng, từng bước hình thành hệ sinh thái chuyển đổi số tại địa phương.

Theo chị Nguyễn Đặng Tường Minh, Tổng Giám đốc Công ty CP KisStartup, dự án tập trung nâng cao năng lực cho toàn bộ hệ sinh thái, từ cơ sở đào tạo, doanh nghiệp đến các tổ chức hỗ trợ. Thông qua phương pháp “cầm tay chỉ việc”, doanh nghiệp và sinh viên cùng tạo ra những sản phẩm số đầu tiên như logo, fanpage, nội dung bán hàng, video quảng bá, đây là những công cụ thiết thực giúp phụ nữ dân tộc thiểu số tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

 

Chị Lò Thị Toàn, xã Yên Sơn, chia sẻ: Trước đây tôi chưa biết bán hàng online. Qua các buổi tập huấn, tôi tự tin hơn trong giới thiệu sản phẩm rau sạch và mật ong của gia đình trên nền tảng số, tìm thêm khách hàng mới.

 

Tuy thời gian triển khai chưa dài, chương trình đã cho thấy hiệu quả rõ nét của cách tiếp cận phát triển hệ thống thị trường lấy phụ nữ làm trung tâm. Các mô hình sinh kế, đào tạo nghề, chuyển đổi số bước đầu khẳng định tiềm năng nhân rộng, góp phần giúp phụ nữ dân tộc thiểu số tăng thu nhập, tự tin hơn và có vị thế, tiếng nói lớn hơn trong gia đình và cộng đồng. 

Bà Naomi May Cook, Tham tán Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, cho biết: Australia tự hào đã đồng hành cùng tỉnh Sơn La trong 7 năm qua thông qua Chương trình GREAT, hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số nâng cao quyền năng kinh tế và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bền vững của địa phương. 
 

Hành trình tăng quyền năng kinh tế cho phụ nữ dân tộc thiểu số vẫn còn dài, song những kết quả ban đầu của GREAT 2 đang đặt nền móng quan trọng cho một hướng đi phát triển bao trùm, bền vững, đúng với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” tại Sơn La.