Xây dựng mô hình kinh tế gắn với lợi thế địa phương

Gia Phù được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã: Gia Phù, Tường Phù, Suối Bau và Sập Xa của huyện Phù Yên (cũ); xã có quốc lộ 43 và 37 chạy qua, giao thông đi lại thuận lợi, cơ sở hạ tầng thiết yếu được đầu tư đồng bộ. Với địa hình tương đối bằng phẳng, nhiều cánh đồng lúa rộng lớn, nguồn nước dồi dào từ các con suối Nhọt, Sập, Đuông, Bùa, thuận lợi phát triển nhiều loại cây trồng.

Bà Ninh Thị Tâm Bình, Chủ tịch UBND xã Gia Phù, cho biết: Xã quy hoạch theo từng khu vực: Khu vực vùng thấp phát triển sản xuất công nghiệp, kinh doanh dịch vụ, mở rộng các loại cây trồng hàng hóa, như ớt, tỏi, khoai lang, rau các loại, lúa hữu cơ; khu vực các bản vùng cao xã Suối Bau, Sập Xa cũ phát triển mô hình trồng măng tre bát độ, chăn nuôi đặc sản, trồng rừng sản xuất và dược liệu, gắn với bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển xanh, bền vững ở địa phương.

Trên cơ sở khảo sát lợi thế của từng vùng, xã định hướng các HTX phát triển mô hình nông nghiệp hàng hóa. Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt và chăn nuôi cho nhân dân. Lồng ghép các chính sách khuyến khích phát triển HTX, liên kết gắn sản xuất với tiêu thụ nông sản. Hỗ trợ xây dựng và phát triển nhãn hiệu, thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp, gắn với phát triển chương trình OCOP. Tăng cường liên kết, xúc tiến, giới thiệu, quảng bá nông sản, nhất là nông sản chủ lực, có giá trị cao; triển khai các gian hàng trên các sàn thương mại điện tử; tổ chức livestream truyền thông hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm hoa quả, nông sản trên các sàn thương mại điện tử.

Từ khi triển khai mô hình 2 cấp đến nay, xã Gia Phù thành lập đoàn công tác tìm hiểu mô hình trồng lê tai nung tại xã Phiêng Khoài; học tập kinh nghiệm trồng măng bát độ tại xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai; làm việc với Công ty Xuất nhập khẩu và chế biến Nông sản Jeong Ga Chan liên kết trồng mô hình ớt tại địa phương; học tập mô hình làm du lịch cộng đồng ở các xã trên địa bàn.

Đến nay, xã triển khai mô hình trồng măng tre bát độ, quy mô 40 ha, tại khu vực các bản thuộc xã Suối Bau cũ; mô hình trồng 17 ha ớt chỉ địa, xuất khẩu sang Hàn Quốc, tại bản Bùa Chung, bản Đông, với 1 HTX và 45 hộ dân tham gia. Duy trì và phát triển thương hiệu Tỏi Gia Phù tại các cánh đồng thuộc bản Chát Khằm, Bùa Thượng; xây dựng vùng lúa hữu cơ với 10 ha tại bản Nhọt. Đối với chăn nuôi, xã tuyên truyền, vận động, hướng dẫn kỹ thuật cho nhân dân nuôi gà đẻ trứng, gà siêu trứng tại bản Chát Khằm; mô hình nuôi lợn sọc dưa, lợn lai rừng bản Phiêng Lương; tại các bản vùng cao phát triển mô hình nuôi ngựa, nuôi gà đen bản địa.

Mô hình chăn nuôi của gia đình anh Đinh Văn Nghĩa, bản Chát khằm, được Hội Nông dân xã hỗ trợ, mang lại hiệu quả cao, sau khi trừ chi phí thu lãi hơn 250 triệu đồng/năm. Anh Nghĩa chia sẻ: Sau khi được tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi gà, tôi đầu tư mua 500 con gà giống mía về nuôi, từng bước mở rộng quy mô tới 1.000 con gà thịt. Đầu năm 2025, tôi tiếp tục đầu tư 300 con gà Ai Cập (gà siêu trứng), đến cuối tháng 9/2025, gà bắt đầu đẻ trứng, mỗi ngày thu 200 quả trứng, giá bán 4 nghìn đồng/quả.

Với lợi thế nguồn nước dồi dào, xã Gia Phù đã triển khai mô hình điểm tại bản Nhọt, với 75 hộ dân tham gia, quy mô 10 ha. Ông Đinh Trung Tuyển, Bí thư chi bộ bản, cho hay: Tham gia mô hình, các hộ được hỗ trợ 70% phân bón hữu cơ, giống lúa và được tập huấn về kỹ thuật gieo mạ khay, cấy máy, tư vấn các loại giống lúa, phân bón để duy trì sản xuất lúa theo hướng hữu cơ.  Hiện nay lúa đang phát triển tốt, sau khi thu hoạch lúa mùa, sẽ tổ chức đánh giá mô hình làm cơ sở mở rộng diện tích trồng lúa hữu cơ với toàn bộ 42 ha lúa của bản và xây dựng thương hiệu gạo hữu cơ Gia Phù.

Mỗi mô hình một cán bộ đồng hành

Để các mô hình kinh tế phát huy hiệu quả, xã Gia Phù triển khai chương trình “Mỗi mô hình là một cán bộ đồng hành”, phân công 30 đồng chí đảng ủy viên, cán bộ phụ trách 30 mô hình kinh tế, gắn với chuyển đổi số của các hộ gia đình, HTX. Đơn cử như đồng chí Bí thư Đảng ủy đồng hành cùng hộ dân xây dựng mô hình Lương Nhi Farm, nuôi lợn rừng thả núi; Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy đồng hành cùng hộ gia đình phát triển mô hình trồng măng bát độ, cây dược liệu; Chủ tịch UBND xã đồng hành về mô hình nuôi dúi; Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã đồng hành mô hình trồng mắc ca; Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đồng hành mô hình farm trang trại, gà đồi, gà giống, mắc ca và cây ăn quả; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đồng hành cùng hộ mô hình tổ dệt vải thổ cẩm Thái, Mường…

Đồng chí Cầm Ngọc Thu Phương, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Gia Phù, cho hay: Tại các mô hình, cán bộ xã đồng hành kết hợp tuyên truyền, vận động, trực tiếp nắm bắt khó khăn, hỗ trợ kết nối nguồn lực, định hướng sản xuất, xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, cán bộ còn trực tiếp tổ chức các phiên livestream nhằm quảng bá và bán các sản phẩm nông sản Gia Phù, gồm: Tỏi đen, tỏi khô, miến tỏi đen, cơm cháy, mật ong, cá khô, chuối sấy, lạp xưởng, rau củ.

Gia đình chị Lường Thị Hoa, bản Vi, nuôi dúi từ tháng 6/2024, với 5 cặp dúi giống đến nay nhân rộng lên 200 con dúi giống và dúi thương phẩm. Thực hiện chủ trương “Mỗi mô hình là một cán bộ đồng hành”, Chủ tịch UBND xã trực tiếp chỉ đạo các phòng chuyên môn tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật nuôi dúi và hoàn thiện hồ sơ thủ tục đăng ký cấp giấy chứng nhận chăn nuôi cho gia đình. Chị Hoa chia sẻ: Chủ tịch UBND xã trực tiếp đồng hành hỗ trợ gia đình tôi mở rộng quy mô sản xuất. Từ đầu năm đến nay, gia đình tôi xuất bán 50 con dúi giống, với giá 1,2 triệu đồng/con; 30 kg dúi thương phẩm, giá 600 nghìn đồng/kg.

Bên cạnh việc hỗ trợ các hộ dân về sản xuất, cán bộ đồng hành cùng quảng bá xây dựng thương hiệu sản phẩm nông sản địa phương. Như Chánh Văn phòng Đảng ủy xã Gia Phù đồng hành, hỗ trợ HTX Tây Bắc Eco áp dụng quy trình sản xuất an toàn, livestream quảng bá sản phẩm gà ủ muối, cá khô giã chanh, thịt trâu, lợn gác bếp... góp phần nâng cao thu nhập cho các thành viên. Chị Hoàng Thị Ngọc Vy, thành viên HTX Tây Bắc Eco, cho hay: Từ đầu năm đến nay, HTX xuất bán nhiều đơn hàng đi Hà Nội, Phú Thọ, Hưng Yên... Được Chánh Văn phòng Đảng ủy xã đồng hành, thời gian tới tôi sẽ học thêm kỹ năng làm video, chụp ảnh để quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.

Với sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng thuận của nhân dân, xã Gia Phù đã và đang chuyển mình trong sản xuất nông nghiệp. Đến nay, toàn xã có trên 45 ha cây ăn quả các loại, 472 ha lúa 2 vụ; trên 1.200 ha ngô lai, lúa lai, trên 100 ha rau màu. Xã hiện có 6 HTX, tổ hợp tác và doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm OCOP; các HTX tiếp tục nâng hạng sản phẩm lên OCOP 4 sao, phát triển thêm các sản phẩm chế biến sâu như tỏi đen ngâm mật ong, miến tỏi đen và gắn sản xuất với phát triển du lịch trải nghiệm.

Bà Ninh Thị Tâm Bình, Chủ tịch UBND xã Gia Phù, cho biết thêm: Xã phấn đấu đến hết năm 2030, cơ bản không còn hộ nghèo; thu nhập bình quân đầu người tăng 10% so với 2025. Thời gian tới, xã tiếp tục xác định phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, gắn sản xuất với xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trọng tâm là duy trì, phát triển các mô hình kinh tế, như: Trồng măng tre bát độ, ớt chỉ địa xuất khẩu, chăn nuôi đặc sản; xây dựng sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương... tạo thêm sinh kế cho người dân.

Từ những chủ trương đúng đắn, sát thực tiễn của cán bộ địa phương, cùng sự cần cù, chịu khó của nhân dân, Gia Phù đang từng bước biến tiềm năng thành động lực phát triển kinh tế bền vững, xóa đói, giảm nghèo.