Đón hài cốt liệt sỹ Nguyễn Văn Quang, tổ 1, phường Chiềng An (Thành phố) về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố.

Bà Lù Thị Số, tổ 4, phường Chiềng An (Thành phố) là thân nhân liệt sỹ Lù Minh Quý, hy sinh năm 1971 tại Mặt trận phía Tây Lào, cho biết: Năm 2013, các cơ quan, ban ngành đã xác định được một phần thông tin mộ liệt sỹ đang an táng tại Nghĩa trang liệt sỹ quốc tế Việt - Lào, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An là của liệt sỹ Lù Minh Quý. Để chính xác, tôi đã gửi mẫu sinh phẩm về Viện Pháp y quân đội - Cục Quân y, kết quả cho thấy liệt sỹ đúng là anh trai của tôi. Sau 45 năm tìm kiếm, anh trai tôi đã được đón về an táng tại Nghĩa trang liệt sỹ thành phố Sơn La nhờ sự nỗ lực giúp đỡ tìm kiếm của các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang. Gia đình tôi đã an lòng vì tìm được người thân sau bao năm mong mỏi.

Trường hợp của Liệt sỹ Lù Minh Quý là một trong số mộ phần liệt sĩ được quy tập sau những nỗ lực tìm kiếm trong suốt những năm sau chiến tranh của tỉnh ta. Theo thống kê, tỉnh Sơn La có 3.515 liệt sĩ do ngành Lao động - Thương binh và Xã hội quản lý, trong đó 1.108 liệt sỹ thời kỳ chống Pháp, 2.223 liệt sỹ chống Mỹ và 184 liệt sỹ bảo vệ Tổ quốc. Trong số 1.669 mộ an táng trong các nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn tỉnh, có 241 mộ có đầy đủ thông tin; 411 mộ có một phần thông tin và 1.017 mộ không có thông tin. Từ năm 2013-2020, đã tiến hành lấy 200 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sỹ phục vụ giám định ADN để xác định danh tính.

Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) đã chỉ đạo các huyện, thành phố xác định địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ theo 3 cấp (xã, huyện, tỉnh); tổ chức tiếp nhận thông tin, chuyển giao danh sách liệt sỹ hy sinh qua các thời kỳ theo quê quán, theo nơi hy sinh và nơi an táng ban đầu cho các đơn vị có liên quan và Ban CHQS các huyện, thành phố. Đồng thời, kiểm đếm mộ liệt sỹ, nghĩa trang; rà soát đối chiếu, xác minh thông tin, kết luận địa bàn xã, huyện, tỉnh, làm căn cứ để lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ. Đến nay, 100% các huyện, thành phố trong tỉnh đã hoàn thành kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm theo 3 cấp.

Phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang đã phối  hợp chặt chẽ với các địa phương trong cả nước để kết nối, thu thập thông tin về liệt sỹ, mộ liệt sỹ; nắm chắc địa bàn, khảo sát, khoanh vùng, lập bản đồ khu vực cần tìm kiếm; khai thác, sử dụng hiệu quả phần mềm giải mã ký hiệu, phiên hiệu đơn vị tham gia các cuộc kháng chiến.

Trong giai đoạn 2013-2020, đã cung cấp 134 thông tin về liệt sỹ cho các đơn vị và thân nhân các gia đình liệt sỹ; thu thập 14 thông tin nơi chôn cất ban đầu của liệt sỹ trên địa bàn, góp phần xác minh, kết luận và tổ chức tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sỹ. Cũng trong giai đoạn này, tỉnh ta đã tiến hành quy tập, đón nhận và an táng được 35 hài cốt liệt sỹ, trong đó tổ chức đưa 4 hài cốt liệt sỹ xác định được danh tính về quê an táng theo nguyện vọng của gia đình liệt sỹ. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh rà soát trên 3.000 thông tin của liệt sỹ; thực hiện đính chính gần 1.000 thông tin bia mộ và hồ sơ mộ liệt sỹ hiện an táng tại nghĩa trang liệt sỹ các tỉnh.

Chiến tranh đã lùi xa, mọi thông tin về các liệt sỹ còn chưa tìm thấy đang dần bị mai một theo thời gian. Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đang tích cực chỉ đạo tăng cường việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính liệt sỹ còn thiếu thông tin trên địa bàn tỉnh; xác minh thông tin, kết luận địa bàn và lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ theo 3 cấp; lấy mẫu hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin xét nghiệm ADN...

Việc tìm kiếm, quy tập mộ liệt sỹ không chỉ là mong mỏi của các gia đình thân nhân, của Đảng, Nhà nước, Quân đội mà đó là trách nhiệm của những người đang sống trong hòa bình, độc lập và  tự do hôm nay. Với sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang, cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân, tin rằng, trong thời gian tới, nhiều liệt sỹ sẽ được đón về với quê mẹ.