Một trong những chính sách tạo đột phá làm thay đổi toàn diện bộ mặt miền núi và đời sống đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) là 3 chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG): Phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; giảm nghèo bền vững; xây dựng nông thôn mới. Tạo hành lang pháp lý để triển khai 3 chương trình tại địa phương, tỉnh Sơn La đã ban hành các hệ thống văn bản chỉ đạo, quản lý và hướng dẫn thực hiện. Giai đoạn 2021-2025, các cấp, các ngành trong tỉnh đã ban hành 3.134 văn bản các loại, trong đó HĐND tỉnh đã ban hành trên 60 văn bản.

Ban Dân tộc HĐND tỉnh tham mưu với Thường trực HĐND tỉnh, HĐND tỉnh trong công tác thẩm tra, giám sát các nội dung liên quan đến việc tổ chức, triển khai thực hiện 3 chương trình MTQG trên địa bàn tỉnh theo thẩm quyền của HĐND tỉnh. HĐND tỉnh tổ chức 1 cuộc giám sát chuyên đề “việc triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025, trên địa bàn tỉnh Sơn La”; Ban Dân tộc HĐND tỉnh tổ chức 2 cuộc giám sát chuyên đề và theo dõi định kỳ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững và Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Giai đoạn 2021-2025, từ Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỉnh Sơn La được phân bổ trên 5.000 tỷ đồng, thực hiện đầu tư 10 dự án. Tỉnh còn lồng ghép, tích hợp các mục tiêu, nhiệm vụ giữa các chương trình MTQG, tránh chồng chéo, trùng lặp, tối ưu hóa nguồn lực và phát huy hiệu quả tổng hợp... Qua thực hiện chương trình đã góp phần giảm hộ nghèo và cận nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn với 4,47%/năm; 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 99,5% số hộ sử dụng điện lưới an toàn; 97,5% dân số nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh... Đội ngũ cán bộ người DTTS tiếp tục được củng cố, tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức là người DTTS ở cấp tỉnh đạt 26,4%, cấp xã 86,1%; tỷ lệ cán bộ DTTS giữ chức danh lãnh đạo, quản lý đạt 24% ở cấp tỉnh, 87% ở cấp xã.

Với sự hỗ trợ của các chính sách, nghị quyết, chương trình, đề án của tỉnh, sự nỗ lực của người dân, kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc và miền núi của tỉnh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nông nghiệp của tỉnh phát triển theo hướng an toàn, hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao, thích ứng với biến đổi khí hậu mạnh; ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, thúc đẩy cơ giới hóa, tự động hóa và chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm; phát triển các vùng nguyên liệu nông sản tập trung gắn với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ. Lĩnh vực du lịch có nhiều khởi sắc, đã phát huy lợi thế về văn hóa và nông nghiệp để phát triển sản phẩm du lịch đa dạng, độc đáo, hấp dẫn, tạo dựng được thương hiệu du lịch Sơn La trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế.

Bản Kéo Bó, xã Tà Hộc có 42 hộ với hơn 200 nhân khẩu, 100% đồng bào Mông sinh sống, những tuyến đường bê tông nối dài vào từng ngõ bản, nhiều ngôi nhà kiên cố, khang trang dần thay thế cho mái nhà tạm bợ trước đây. Sự khởi sắc ấy có dấu ấn quan trọng từ nguồn lực đầu tư của chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi. Những năm qua, Ban quản lý bản Kéo Bó tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, trồng 41 ha ngô, 5 ha dâu tây, chăn nuôi hơn 200 con trâu, bò. Các hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ giống, kỹ thuật và đầu tư hạ tầng từ các chương trình MTQG; đến hết năm 2025, bản có 8 hộ thoát nghèo, giảm số hộ nghèo trong bản còn 2 hộ.

Thăm gia đình ông Sồng A Pha, hộ cận nghèo ở bản Kéo Bó, được hỗ trợ nuôi bò sinh sản từ Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Ông Pha phấn khởi chia sẻ: Tháng 4/2025, gia đình tôi được hỗ trợ hai con bò sinh sản, được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, bò phát triển tốt và đẻ 1 con bê. Gia đình còn tích cực trồng ngô, lúa; năm 2025 gia đình tôi đã thoát nghèo.

Cụ thể hóa các chính sách của Đảng, Nhà nước về vùng đồng bào DTTS và miền núi vào thực tế địa phương đã tạo sinh kế, việc làm, thu nhập ổn định, định canh, định cư cho đồng bào các dân tộc Sơn La. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước được đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.