Với địa bàn rộng, nhiều khu vực nông thôn, vùng cao, biên giới, hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm ở Sơn La còn nhỏ lẻ, phân tán, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm. Trước thực tế đó, các cấp, các ngành của tỉnh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, trong đó, lực lượng quản lý thị trường giữ vai trò nòng cốt trong kiểm tra, kiểm soát thị trường thực phẩm.

Nội dung trọng tâm là tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi buôn bán thực phẩm nhập lậu, thực phẩm giả, thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng kém chất lượng và các vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, nhất là đối với các mặt hàng tiêu thụ nhiều trong dịp Tết như bánh, mứt, kẹo, rượu, bia, nước giải khát, sữa chế biến, dầu thực vật, bột và tinh bột.

Tính riêng đợt cao điểm từ ngày 15/12/2025 đến hết ngày 26/1/2026, thời điểm cận Tết Nguyên đán, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh đã kiểm tra 218 vụ, xử lý 198 vụ vi phạm, với tổng số tiền phạt hành chính hơn 1,21 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy hơn 1 tỷ đồng. Các vi phạm về an toàn thực phẩm trong đợt cao điểm này, lực lượng chức năng đã kiểm tra 106 cơ sở, xử lý 106 cơ sở vi phạm, phạt hành chính hơn 827 triệu đồng; tiêu hủy 6.648 kg thực phẩm các loại như thịt đông lạnh, thịt lợn, xúc xích, cá phi lê, cá ba sa, cá nục, mực ống… là hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc đã quá hạn sử dụng. Đây là kết quả bước đầu của việc triển khai quyết liệt kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp Tết Nguyên đán năm 2026.

Ông Nguyễn Viết Thông, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Sơn La, cho biết: Dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu dùng tăng cao, các đối tượng vi phạm thường lợi dụng để đưa ra thị trường thực phẩm không bảo đảm an toàn. Trên cơ sở đánh giá tình hình năm 2025, Chi cục xây dựng kế hoạch cao điểm, tập trung kiểm tra các nhóm mặt hàng có nguy cơ cao, các địa bàn trọng điểm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng phát hiện, xử lý kịp thời vi phạm, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân, giữ ổn định thị trường. Bên cạnh xử lý vi phạm, Chi cục chú trọng tuyên truyền, công khai thông tin các cơ sở vi phạm, nâng cao tính răn đe và giúp người tiêu dùng chủ động lựa chọn thực phẩm an toàn.

Cùng với việc kiểm tra, xử lý, hoạt động thông tin, tuyên truyền về an toàn thực phẩm được đẩy mạnh. Lực lượng chức năng đã gắn kiểm tra với tuyên truyền pháp luật, vận động các cơ sở ký cam kết không kinh doanh thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, không sử dụng chất cấm, phụ gia không được phép. Toàn tỉnh đã tổ chức 5 gian hàng trưng bày, hướng dẫn nhận diện hàng thật, hàng giả; phối hợp tổ chức hội thảo chuyên đề cho cán bộ và các lực lượng liên quan; ký cam kết chấp hành pháp luật đối với 798 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; đăng tải hàng trăm tin, bài, phóng sự trên các phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử của ngành. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm.

Bà Lò Thị Hoa, một hộ kinh doanh thực phẩm tại phường Tô Hiệu, chia sẻ: Những năm gần đây, nhất là từ khi các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra và tuyên truyền, người dân đi chợ quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc, hạn sử dụng, nhãn mác của thực phẩm. Gia đình tôi kinh doanh thực phẩm, nên luôn chọn nhập hàng có hóa đơn, bảo quản đúng quy định, vừa tuân thủ pháp luật, vừa giữ uy tín với khách hàng trong dịp Tết. Việc xử lý nghiêm các vi phạm cũng tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, giúp những hộ buôn bán chân chính yên tâm kinh doanh.

Từ kết quả trong các đợt kiểm tra cho thấy, nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong dịp Tết tập trung ở các nhóm vấn đề thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, thực phẩm quá hạn sử dụng, việc sử dụng phụ gia, chất bảo quản không được phép, điều kiện vệ sinh trong giết mổ, vận chuyển, bảo quản thực phẩm, cùng với hoạt động kinh doanh thực phẩm qua mạng xã hội, thương mại điện tử khó kiểm soát. Bên cạnh đó, công tác quản lý còn gặp khó khăn do hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chồng chéo, một số quy định chưa thống nhất...

Trên cơ sở đánh giá thực trạng và những tồn tại, tỉnh Sơn La duy trì cao điểm kiểm tra thị trường trước, trong và sau Tết; tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, các điểm bán hàng lưu động, chợ tạm; tăng cường phối hợp liên ngành tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân lựa chọn thực phẩm an toàn, khuyến cáo không sử dụng thực phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc, thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu hoặc quá hạn sử dụng.

Bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán là nhiệm vụ quan trọng, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và người dân... nhằm giữ ổn định thị trường, góp phần để mỗi gia đình đón Tết, vui xuân an toàn.