Theo thống kê, năm 2024, toàn tỉnh ghi nhận 1 ca tử vong do bệnh dại; năm 2025 tăng lên 4 trường hợp; trong 3 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận 1 ca. Trên đàn vật nuôi, năm 2025 phát hiện 7 ổ bệnh dại tại các xã, phường: Chiềng Cơi, Quyết Tâm, Chiềng An, Hua Nhàn, Phiêng Cằm, Tà Xùa, Mai Sơn; đầu năm 2026 ghi nhận thêm 3 ổ dịch tại các xã: Mai Sơn, Tà Xùa, Xím Vàng. Nguy cơ phơi nhiễm trong cộng đồng còn lớn, thể hiện qua số người phải tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn luôn ở mức cao: năm 2024 có 7.256 người; năm 2025 là 8.977 người; riêng 3 tháng đầu năm 2026 đã có 2.248 người.

Một trong những nguyên nhân khiến bệnh dại vẫn tiềm ẩn nguy cơ cao, là sự chủ quan trong quản lý vật nuôi của một bộ phận người dân. Hiện nay, toàn tỉnh có gần 180.000 con chó, mèo, trong đó khoảng 80% được nuôi tại khu vực nông thôn. Nhiều hộ nuôi với số lượng lớn nhưng chưa thực hiện tiêm phòng đầy đủ; tình trạng thả rông vật nuôi vẫn phổ biến, gây khó khăn cho kiểm soát dịch bệnh. Trong khi đó, năm 2025, tỷ lệ tiêm vắc xin phòng dại trên đàn chó, mèo toàn tỉnh chỉ đạt 57,2%, còn thấp so với yêu cầu tạo miễn dịch cộng đồng. Đây là khoảng trống lớn, làm gia tăng nguy cơ phát sinh và lây lan bệnh dại nếu không được khắc phục kịp thời.

Trước thực trạng đó, các cấp, ngành chức năng chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh dại. Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản phối hợp cung ứng đầy đủ vật tư, vắc xin; hướng dẫn các địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống và xử lý ổ dịch kịp thời khi xảy ra. Ngay từ đầu năm, Chi cục đã xây dựng kế hoạch, tổ chức các đợt tiêm phòng đồng loạt, xác định tiêm vắc xin là giải pháp trọng tâm.

Ông Nguyễn Ngọc Toàn, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh, cho biết: Việc hỗ trợ tiêm vắc xin phòng bệnh dại triển khai theo 3 mức. Trong đó, một số khu vực được hỗ trợ 100% chi phí vắc xin với trên 127.000 liều; một số khu vực được hỗ trợ 30% với gần 4.000 liều; các khu vực còn lại người dân tự chi trả kinh phí tiêm phòng. Chi cục phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chủ động tham gia tiêm phòng cho vật nuôi, góp phần nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin và phòng, chống bệnh dại trong cộng đồng. Đến nay, toàn tỉnh đã phân bổ gần 146.800 liều vắc xin dại cho các xã, phường.

Tại các địa phương, công tác tiêm phòng được cụ thể hóa bằng kế hoạch sát với thực tế. Phường Tô Hiệu đã chủ động xây dựng kế hoạch tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo ngay từ đầu năm; giao chỉ tiêu cụ thể từng tổ dân phố, gắn trách nhiệm từng lực lượng. Việc tổ chức tiêm triển khai theo từng đợt, từng cụm dân cư, bảo đảm bao phủ toàn bộ số hộ chăn nuôi. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh, các cuộc họp tổ dân phố, vận động người dân đưa vật nuôi đi tiêm phòng đúng thời gian quy định.

Gia đình bà Nguyễn Thị Sáng, tổ 3 Quyết Thắng, phường Tô Hiệu nuôi 2 con chó và luôn thực hiện tiêm phòng đầy đủ. Bà Sáng chia sẻ: Trước đây, tôi cũng chưa chú ý nhiều đến việc tiêm phòng cho vật nuôi. Nhưng sau khi được cán bộ thú y tuyên truyền về mức độ nguy hiểm của bệnh dại, gia đình đã chủ động tiêm vắc xin định kỳ. Sau khi tiêm, vật nuôi được cấp giấy xác nhận, có cơ chế hỗ trợ trong trường hợp không may xảy ra rủi ro liên quan đến việc cắn người, nên chúng tôi càng yên tâm hơn.

Tại phường Chiềng Sinh, việc phòng, chống bệnh dại triển khai theo hướng bám sát địa bàn, quản lý chặt đàn vật nuôi. Với trên 1.700 con chó, mèo, lực lượng thú y phối hợp với các tổ dân phố thường xuyên rà soát, cập nhật danh sách hộ nuôi, nhất là các hộ nuôi nhiều chó. Đồng thời, trực tiếp xuống từng hộ tuyên truyền, vận động và tổ chức tiêm phòng, hạn chế tình trạng bỏ sót đối tượng. Anh Cà Văn Xôm, cán bộ thú y phường, cho biết: Vẫn còn không ít hộ dân chủ quan, chưa thực hiện tốt việc quản lý vật nuôi, còn tình trạng thả rông chó, mèo, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cộng đồng.Vì vậy, chúng tôi tăng cường bám địa bàn, đi từng hộ tuyên truyền, nhắc nhở và tổ chức tiêm phòng. Quan trọng nhất là người dân cần thay đổi thói quen, tiêm phòng đầy đủ vắc xin cho vật nuôi, quản lý chặt, không để thả rông. Khi đưa chó ra nơi công cộng phải đeo rọ mõm, tránh nguy cơ cắn người và lây lan dịch bệnh.

Bệnh dại là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu thực hiện tốt các biện pháp như tiêm vắc xin, quản lý chặt chẽ vật nuôi. Để kiểm soát hiệu quả bệnh dại, cần sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành chức năng và sự thay đổi nhận thức, hành vi từ mỗi người dân. Khi mỗi hộ gia đình chủ động phòng bệnh, nguy cơ bệnh dại từng bước được đẩy lùi, góp phần bảo vệ an toàn sức khỏe cộng đồng.