Rác thải được phun khử khuẩn trước khi đưa vào phân loại.

Dự án xây dựng khu xử lý chất thải rắn tại thành phố Sơn La được đầu tư xây dựng tại xã Chiềng Ngần, Thành phố, bằng nguồn vốn tín dụng của Chính phủ Na Uy và vốn đối ứng của phía Việt Nam. Nhà máy có công xuất xử lý trung bình khoảng 75-79 tấn rác thải/ngày. Phương pháp xử lý chất thải rắn đang áp dụng là phương pháp ủ sinh học làm phân compost và chôn lấp hợp vệ sinh. Sản phẩm cuối cùng là mùn compost loại 1 và loại 2 được bán ra thị trường.

Máy xúc vận chuyển rác đi phân loại.

Ông Tòng Văn Đại, phụ trách kế hoạch nhà máy, giới thiệu: Toàn bộ rác thải được thu gom vận chuyển bằng xe ép rác chuyên dụng qua trạm cân điện tử, phun khử trùng, đổ rác tại bãi tập kết trước nhà sơ bộ, phun khử trùng lần 2 và khử mùi. Sau đó, rác được đưa vào trong nhà sơ bộ, rồi vào phễu tiếp nhận lên băng chuyền, đồng thời, loại bỏ rác có kích thước lớn bằng thủ công. Tiếp đó, phân loại rác trên sàng phân loại bằng thủ công. Từ đây, rác hữu cơ thu được sau băng tải chuyển vào nhà ủ số 1 để thực hiện quy trình sản xuất phân bón.

Rác được đổ vào phễu đưa lên băng truyền phân loại.     

Đối với rác vô cơ thu được sau phân loại và rác sót lại sau khi sản xuất phân bón được gom, chuyển sang bãi chôn lấp rác thải và san phẳng, đầm nén để ôtô có thể liên tiếp vào đổ rác. Tiếp đó là rắc vôi, bokasi, phun thuốc diệt ruồi, khử mùi, diệt khuẩn; san lấp đất phủ để tạo mặt bằng ở bãi, tạo độ dốc thoát nước, gia cố nền đường để xe vào bãi an toàn.

Băng chuyền vận chuyển phân loại rác.

...Sau đó chở đi chôn lấp theo quy trình.      

Theo ông Đặng Mạnh Hùng, nhân viên Phòng Kế hoạch kỹ thuật Nhà máy: Đối với dây chuyền sản xuất tại nhà máy, công nghệ sử dụng là bán tự động, một số công đoạn chưa được cơ giới hóa, tự động hóa trong khâu phân loại. Cơ chế nghiền, cắt của hàm nghiền 4.12 hoạt động không hiệu quả, thường xuyên bị kẹt, do vật liệu vào hàm nghiền chủ yếu là các loại nilon. Trong số, gần 80 tấn rác thải rắn được Công ty Cổ phần Dịch vụ và Môi trường đô thị thu gom, chở về nhà máy xử lý hằng ngày, chỉ có khoảng 20-30% rác thải được xử lý theo phương pháp vi sinh tạo phân hữu cơ (phân mùn Compost) để cải tạo đất. Còn lại xử lý theo phương pháp chôn lấp, hằng ngày phun thuốc diệt muỗi và rắc vôi bột, theo thời gian, sự phân hủy vi sinh vật sẽ làm cho rác thải tơi xốp và giảm thể tích bãi rác.

Đối với rác hữu cơ sau khi phân loại...

Nhà máy xử lý rác thải còn có một số nhược điểm, như rác lẫn quá nhiều tạp chất, chưa được cơ giới hóa trong khâu phân loại; chất lượng phân bón chưa cao vì còn lẫn tạp chất; dây chuyền chế biến, đóng gói còn thủ công. Tại dây chuyền phân loại tinh, công nghệ máy hở dẫn đến lượng bụi phát sinh lớn; dây chuyền không tự động, liên hoàn, vì vậy, lượng điện tiêu thụ lớn, dự án thiếu phần dây chuyền vê viên; khâu đóng bao phải thực hiện thủ công, công suất thấp. Vì vậy, tốn rất nhiều nhân công cho công đoạn này mà công suất không đạt yêu cầu.

...được đưa vào khu vực xử lý ủ làm phân bón.     

Khu xử lý nước rỉ rác cũng gặp khó khăn, có công suất hoạt động quá nhỏ 10 m³/ngày đêm; nhất là vào mùa mưa, do lượng nước mưa lớn, bị hòa lẫn nước rác, có thời điểm khoảng 10.000 m³. Do vậy, công xuất trạm xử lý nước rỉ rác hiện nay không đáp ứng được nhu cầu cần xử lý nước rỉ rác thực tế; nguy cơ dẫn đến tràn ra ngoài môi trường gây ô nhiễm nguồn nước ngầm.

Khu vực xử lý nước rỉ rác.       

Ông Ngọc Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Nhà máy xử lý chất thải rắn thành phố Sơn La, cho biết: Dây chuyền xử lý chất thải rắn hoạt động tại môi trường nhiều hóa chất, độ ăn mòn cao, thời gian hoạt động lớn, dẫn đến các thiết bị xuống cấp, hỏng hóc liên tục, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý rác thải hằng ngày. Căn cứ nhu cầu thực tế, yêu cầu của công nghệ và các hạng mục công việc phải thực hiện, chúng tôi kiến nghị cho sửa chữa lớn toàn bộ hạng mục của nhà máy. Chất lượng phân hữu cơ phụ thuộc nhiều vào nguồn rác đầu vào, do vậy, về phía cơ quan quản lý Nhà nước cần tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức cho người dân về việc phân loại rác thải rắn sinh hoạt hằng ngày và dành kinh phí cho việc phân loại rác từ nguồn và các chương trình nghiên cứu khoa học để xử lý.

Công nhân điều khiển xử lý nước rỉ rác.

Với khối lượng rác thải rắn thu gom được xử lý trung bình 80 tấn/ngày như hiện nay, Nhà máy xử lý rác thải rắn đã hoạt động đến 96% công suất. Trong vài năm tới, cùng với sự phát triển đô thị và tăng dân số, sẽ dẫn tới lượng rác thải rắn phát sinh tăng, vượt công suất xử lý rác tối đa của nhà máy. Theo đó, phương án nâng cấp, cải tiến kỹ thuật, tăng công suất đối với toàn bộ hệ thống của nhà máy xử lý rác là cần thiết. Đồng thời, hoàn thiện chủ trương xây dựng lò đốt rác để khắc phục tình trạng vượt công suất là nhiệm vụ cấp bách và cần được đẩy nhanh tiến độ triển khai.