Lễ hội Xên Bản là nghi lễ tín ngưỡng dân gian truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, thường được tổ chức để tưởng nhớ các bậc tiền nhân có công khai bản, lập mường, tạ ơn các vị thần linh đã che chở cho bản làng và cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên, ấm no. Đây cũng là dịp để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết, gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống.

Tại sân công viên xã Thuận Châu, hoạt động phục dựng Lễ hội Xên Bản đã diễn ra với phần mở đầu là nghi lễ Xên tại Tu Sửa Tảư, đây là nơi được coi là cửa ngõ tâm linh đầu bản, nơi các vị thần linh bảo vệ bản làng ngự trị. 

Tiếp đó, đoàn nghi lễ di chuyển đến Tu Sửa Nưa, là nơi cây cổ thụ linh thiêng ở cuối bản (Hua Bản) để thực hiện nghi lễ cầu thần linh tiếp tục bảo vệ bản làng, xua đuổi tà ma, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no và bản làng bình yên.

Sau hai nghi lễ tại cửa bản, phần quan trọng nhất của Lễ Xên Bản là Lễ Tế Ta để bày tỏ lòng thành kính, tạ ơn các vị thần núi, thần suối, thần đất đã che chở cho bản làng, đồng thời cầu mong năm mới mưa thuận gió hòa, sản xuất thuận lợi, chăn nuôi phát triển, người dân khỏe mạnh, cuộc sống no ấm, hạnh phúc. 

Sau khi hoàn thành các nghi lễ chính, đoàn thầy mo cùng nhân dân trở về nhà Chảu Sửa để thực hiện Lễ Panh khuôn (lễ buộc vía). Theo quan niệm của người Thái, sau những nghi lễ lớn, con người cần thực hiện nghi thức buộc vía để giữ sức khỏe, may mắn và bình an. Đây cũng là nghi lễ khép lại phần lễ của Xên Bản, đánh dấu sự trọn vẹn về cả yếu tố tâm linh và tinh thần cộng đồng.

Sau phần lễ, nhân dân và du khách cùng tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, múa xòe, uống rượu cần và nhiều trò chơi dân gian truyền thống, tạo không khí vui tươi, gắn kết.

Việc phục dựng Lễ hội Xên Bản góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, đồng thời quảng bá hình ảnh địa phương, tạo điểm nhấn trong phát triển du lịch văn hóa của xã Thuận Châu./.