Mường Giôn được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai xã Mường Giôn và Pá Ma Pha Khinh - đều đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới. Xã hiện có 23 bản, dân số trên 16.000 người, với 4 dân tộc, gồm: Thái, Kinh, Mông, Kháng cùng sinh sống, trong đó, dân tộc Thái chiếm hơn 84%. Đồng bào các dân tộc nơi đây vẫn giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, từ nếp nhà sàn đến trang phục, tiếng nói, chữ viết và các lễ hội dân gian.

Triển khai phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", xã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo; thực hiện nếp sống văn hóa, chấp hành pháp luật. Cùng với đó, quan tâm đầu tư, triển khai thực hiện các chương trình, dự án, huy động các nguồn lực để xây dựng, sửa chữa, mua sắm trang thiết bị nhà văn hóa, khu thể thao tại các bản. Đến nay, tất cả các bản có nhà văn hóa, sân thể thao, đáp ứng nhu cầu hội họp, sinh hoạt văn hóa, thể dục, thể thao của nhân dân. Năm 2025, tỷ lệ gia đình văn hoá đạt 89,44%, có 2.732 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa 3 năm liên tục.

Ông Trần Nam Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Xã khuyến khích thành lập các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao. Đến nay, 100% bản thành lập đội văn nghệ, có 26 câu lạc bộ thể thao thường xuyên luyện tập. Cùng với đó, thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu giữa các bản, qua đó tăng cường tình đoàn kết cũng như nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân. 

Thông qua hoạt động của các câu lạc bộ, niềm yêu thích, tự hào về văn hóa truyền thống được lan tỏa đến cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ, khơi dậy trách nhiệm bảo tồn và gìn giữ văn hóa của mọi người, mọi nhà. Ông Lường Văn Nhau, thành viên đàn nhị của Đội văn nghệ bản Bo Xanh, chia sẻ: Chúng tôi thường xuyên luyện tập và biểu diễn tại nhà văn hóa bản. Qua đó, truyền dạy lại cách chơi đàn nhị, niềm đam mê văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ. Thấy các cháu hào hứng học hát, học đàn và tích cực tham gia biểu diễn tại các sự kiện của xã, tôi phấn khởi lắm.

Để phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đi vào chiều sâu, các tổ chức đoàn thể xã Mường Giôn đã linh hoạt lồng ghép, cụ thể hóa thành nhiều phong trào thi đua sát với thực tiễn, như: Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” của Hội Phụ nữ; phong trào “Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới” của Đoàn Thanh niên; mô hình “Cựu chiến binh gương mẫu” và “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi”. Sự vào cuộc đồng bộ gắn với đặc thù từng bản đã phát huy vai trò của hội viên và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần thiết thực xây dựng nếp sống văn minh trong cộng đồng.

Phong trào “Ngày thứ 7 về cơ sở” xây dựng nông thôn mới ở Mường Giôn được duy trì và phát huy hiệu quả, trở thành nếp sinh hoạt định kỳ, cán bộ và nhân dân cùng ra quân dọn vệ sinh môi trường, làm đường giao thông, trồng hoa, cây xanh… góp sức tạo nên diện mạo nông thôn xanh - sạch - đẹp. Ông Tòng Văn Dơi, Trưởng bản Chiềng Lề, cho biết: Thông qua việc triển khai phong trào đã giúp bà con nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, chỉnh trang nhà cửa, tự nguyện đóng góp để xây dựng các công trình chung của bản.

Bằng những cách làm thiết thực, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” ở Mường Giôn đã và đang tạo sức lan tỏa sâu rộng, góp phần xây dựng đời sống tinh thần của nhân dân ngày một phong phú, tươi mới hơn. Đây là động lực để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Mường Giôn đoàn kết xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.