Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, với truyền thống nghìn năm văn hiến, Hà Nội là nơi kết tinh và tỏa sáng trí tuệ Việt Nam, có bề dày lịch sử và nền tảng di sản văn hóa phong phú, với sự hòa nhập của văn hóa Thăng Long với các vùng văn hóa xứ Đoài, xứ Đông, Kinh Bắc, Sơn Nam Thượng. Sự hòa nhập của các di sản văn hóa đặc trưng đã kết nối bồi đắp nên một Hà Nội giàu bản sắc, tạo nền tảng để văn hóa Thủ đô phát triển theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, việc bảo tồn và phát huy giá trị nghìn năm văn hiến cần được kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, nhân văn và giàu ký ức; qua đó chuyển hóa di sản thành tài sản sống, tạo động lực phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đưa Hà Nội trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa mang đậm bản sắc, năng động và sáng tạo.

Tiếp nối thành công của lần thứ I, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II diễn ra từ ngày 11-20/9 tại nhiều không gian văn hóa, di sản tiêu biểu của Thủ đô với hơn 20 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch đặc sắc.

Festival năm nay quy tụ hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên; hơn 100 nghệ nhân và cộng đồng thực hành di sản đến từ các địa phương của Hà Nội tham gia trình diễn, thực hành, gìn giữ và trao truyền các giá trị di sản trong cộng đồng.

Đặc biệt, lần đầu tiên, Festival có sự tham gia của nghệ sĩ, diễn viên đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Huế, tỉnh Điện Biên, tỉnh Đắk Lắk và các đoàn nghệ thuật, nhóm nhạc truyền thống quốc tế đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ. Sự tham gia đa dạng này góp phần tạo không gian giao lưu văn hóa, kết nối các giá trị truyền thống với tinh thần sáng tạo, đồng thời mở rộng sự kết nối của Hà Nội với các địa phương trong nước và bạn bè quốc tế.

Đêm khai mạc gồm 2 phần: lễ và hội, kết hợp âm nhạc, múa, dàn nhạc, video clip và các giải pháp sân khấu hiện đại tạo nên những lớp lang thị giác và cảm xúc khác nhau. Đặc biệt, ê-kíp khai thác không gian lịch sử của Hoàng thành Thăng Long theo hình thức sân khấu kết hợp bán thực cảnh.

Các chất liệu văn hóa như ca trù, xẩm, âm nhạc dân gian, múa rối, nghệ thuật gốm và tranh dân gian được đưa vào không gian dàn dựng đa chiều, bên cạnh âm nhạc đương đại. Một số tác phẩm được sáng tác riêng cho chương trình như “Nhịp phách Thăng Long”, “Thắp sáng ngọn lửa di sản”, "Hà Nội đất học đất linh”.

Chương trình có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ thuộc các thế hệ và dòng nghệ thuật khác nhau như Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Hoài, Nghệ sĩ Ưu tú Văn Ty, ca sĩ Tùng Dương, ca nương Kiều Anh, ca sĩ Nguyễn Ngọc Anh, Ngô Lan Hương, nhóm OPLUS, Quách Mai Thy, Phùng Thanh Huyền, Ram C cùng các nghệ sĩ nước ngoài. Bên cạnh đó, Nhà hát Múa rối Thăng Long, các nghệ nhân, diễn viên múa, nhóm nhạc dân tộc, câu lạc bộ Ca trù Thái Hà, nhóm Xẩm Hà Thành và nhóm diễn viên không chuyên cũng góp mặt.

Theo đạo diễn Phạm Hoàng Giang - Tổng đạo diễn chương trình, lễ khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 được dàn dựng theo hướng kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và công nghệ hiện đại, tạo nên một không gian nghệ thuật giàu bản sắc, mới mẻ và giàu tính trình diễn. Các chất liệu truyền thống được đặt trong một dòng chảy liên tục, có sự giao thoa giữa quá khứ - hiện tại - tương lai, giữa nghệ thuật truyền thống và những phương thức biểu đạt hiện đại.

Thay vì sân khấu hóa tĩnh theo lối truyền thống, chương trình ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ thị giác đa phương tiện như công nghệ AR để khoác lên mình những công trình di sản tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội. Công nghệ không nhằm phô diễn kỹ xảo mà hỗ trợ dẫn dắt dòng chảy thời gian, biến câu chuyện lịch sử thành trải nghiệm thị giác và cảm xúc.

“Dòng chảy di sản” là tinh thần xuyên suốt chương trình, trong đó di sản được nhìn nhận như một dòng chảy liên tục, được trao truyền qua các thế hệ và tiếp tục được sáng tạo trong đời sống đương đại. Vì vậy, chương trình không đơn thuần tái hiện lịch sử mà tạo sự giao thoa giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.

Thông qua Festival, Hà Nội hướng tới việc tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời tạo môi trường để các nghệ nhân dân gian, nghệ sĩ và các nhà sáng tạo trẻ cùng gặp gỡ, trao đổi, làm mới và làm giàu thêm giá trị văn hóa truyền thống.

Với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 góp phần khẳng định vị thế của Hà Nội là điểm đến văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị truyền thống đặc sắc trong dòng chảy văn hóa của nhân loại.