Trang chủ

Hạn Khuống - Nét văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Thái

Cùng với múa xòe, khắp, Hạn Khuống là nét văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào dân tộc Thái ở tỉnh ta nói riêng và vùng Tây Bắc nói chung.

Theo tiếng Thái “Hạn” nghĩa là sàn làm bằng tre, nứa; “Khuống” là sân, đất trong bản. Như vậy, Hạn Khuống nghĩa là một cái sàn bằng tre, nứa dựng lên ở sân đất ngoài trời. Sàn Hạn Khuống cao từ 1-1,2m, mặt sàn lát dát tre, diện tích từ 16-24 m2, giữa sàn có 1 bếp lửa.

Tái hiện Hạn Khuống tại Lễ hội Hoa ban Thành phố năm 2023.

Đặc trưng của Hạn Khuống là có 5 cây “Lắc xay” làm bằng cây tre dài từ gốc đến ngọn, tỉa hết cành nhánh, chỉ để một chùm lá trên ngọn và treo những hình con ve, chim, hoa quả đan bằng tre, nhuộm màu xanh, đỏ rực rỡ.  Cây “Lắc xay” to đẹp nhất dựng ở giữa sàn cạnh bếp lửa, gọi là “Lắc xay cốc”, và 4 cây còn lại dựng ở 4 góc sàn.

Đây là một hình thức sinh hoạt văn hóa cổ xưa, với hình thức diễn xướng sân khấu sơ khai mang tính đại chúng. Mỗi Hạn Khuống thường có 5-10 tổ viên gái chính thức, gọi là “Xao lắc xay” và cử một thiếu nữ xinh đẹp hát ứng đối, gọi là “Xao tổn khuống”. Các chàng trai muốn lên được Hạn Khuống, phải thắng hát đối đáp với “Xao tổn khuống”. Các lời hát đối đáp thường lấy trong truyện thơ của người Thái như “Xống chụ xon xao”, “Tản chụ xống xương”, “Tản chụ xiết xương”...

“Xao lắc xay” trong Hạn Khuống.

Khi đã cảm phục tài của các chàng trai trong đối đáp, các cô gái thả thang xuống mời các bạn trai lên. Lên Hạn Khuống rồi, bên gái không cho ghế, bên trai lại “khắp” (hát) xin ghế ngồi... Sau một loạt bài “khắp” đối đáp, các chàng trai vượt qua được thử thách mới được các cô gái đồng ý cho dự cuộc vui.

Hạn Khuống có thể diễn ra trong nhiều ngày với nhiều hình thức vui chơi giải trí, như: Tung còn, múa xòe và đêm đến thì hát giao duyên.

Hiện nay, hình thức sinh hoạt văn hóa, vui chơi độc đáo này đang được thành phố Sơn La phục dựng, bảo tồn và phát triển.

Các chàng trai dưới Hạn Khuống hát đối đáp.
Người dân chăm chú xem tái hiện Hạn Khuống.

 

Minh Thu, Huy Thành
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chủ tịch Hội LHPN tỉnh được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Bắc Yên, nhiệm kỳ 2025-2030

    Chủ tịch Hội LHPN tỉnh được chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Bắc Yên, nhiệm kỳ 2025-2030

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 14/9, tại xã Bắc Yên, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã tổ chức Hội nghị công bố Quyết định về công tác cán bộ. Dự hội nghị có đồng chí Chá A Của, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh; lãnh đạo Ban Tổ chức Tỉnh ủy và một số sở, ngành của tỉnh.
  • '17/28 dự án sử dụng vốn Nhà nước và tư nhân đã được tháo gỡ vướng mắc

    17/28 dự án sử dụng vốn Nhà nước và tư nhân đã được tháo gỡ vướng mắc

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 14/9, đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Tổ trưởng Tổ công tác số 4 theo Quyết định số 1702/QĐ-UBND ngày 8/7/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh, đã chủ trì cuộc làm việc với Tổ công tác, Tổ giúp việc và các đơn vị liên quan về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án thuộc lĩnh vực giao thông, xây dựng và khu đô thị. Cuộc làm việc được tổ chức trực tuyến đến các xã, phường có dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc.
  • 'Giám sát công tác kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng

    Giám sát công tác kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 14/9, đồng chí Lường Thị Vân Anh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Giám sát số 1, đã dự và chỉ đạo hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả giám sát đối với Đảng ủy Sở Tư pháp, Đảng ủy phường Tô Hiệu, Đảng ủy Tòa án nhân dân tỉnh về công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện 5 quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và thực hiện các kiến nghị, kết luận kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán. 
  • 'Xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh

    Xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh

    Phóng sự -
    Mạng xã hội mang lại nhiều tiện ích trong kết nối, chia sẻ và lan tỏa thông tin, song cũng tiềm ẩn nguy cơ phát tán nội dung sai sự thật, xuyên tạc, xấu độc. Nâng cao ý thức, trách nhiệm của người sử dụng, chủ động nhận diện, kiểm chứng và ngăn chặn thông tin xấu độc đang là yêu cầu cần thiết, góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh trên địa bàn tỉnh.
  • 'Bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh

    Bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh

    Thời sự - Chính trị -
    Sáng 14/9, tại Trường Chính trị tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La công bố quyết định về công tác cán bộ. Dự hội nghị có đồng chí Lò Minh Hùng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; lãnh đạo Ban Tổ chức Tỉnh ủy; lãnh đạo và cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo, Trường Chính trị tỉnh.
  • 'Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với các dự án đầu tư nhà ở

    Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với các dự án đầu tư nhà ở

    Diễn đàn cử tri -
    Ngày 14/9, đồng chí Nguyễn Việt Cường, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng đoàn giám sát số 161 của Thường trực HĐND tỉnh, đã chủ trì cuộc làm việc với các sở, ban, ngành về việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với các dự án đầu tư nhà ở trên địa bàn tỉnh từ năm 2015 đến nay.
  • 'Phát huy vai trò đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên

    Phát huy vai trò đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên

    Xã hội -
    Trước sự bùng nổ mạng xã hội, với những nguồn thông tin đa chiều, yêu cầu đối với đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ngày càng đỏi hỏi cao hơn. Cần đổi mới cách thức, nâng cao hiệu quả tuyên truyền đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.