Lễ Xên bản, Xên mường xã Pắc Ngà năm nay diễn ra vào cuối tháng Giêng, thời điểm hoa ban nở trắng núi rừng, nhằm thể hiện lòng biết ơn, tưởng nhớ các vị thần linh đã khai bản, lập mường. Đồng thời, đây cũng là dịp để người dân cầu mong trời đất phù hộ cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên, ấm no, hạnh phúc.

Lễ vật dâng cúng gồm lợn, gà, rượu, gạo nếp, hương cúng, giấy bản, nước trắng, muối, ớt…được bà con chuẩn bị chu đáo, thể hiện sự thành kính đối với các vị thần linh và tổ tiên.

Trong khoảng hơn một giờ, thầy cúng thực hiện các nghi lễ truyền thống, gọi mời các vị thần linh như thần nước, thần núi, thần rừng, thổ địa và linh hồn những người có công dựng bản, lập mường về dự lễ, chứng dám và nhận lễ vật do nhân dân dâng cúng. Qua những lời khấn trang nghiêm, bà con gửi gắm ước nguyện về một năm mới an lành, làm ăn thuận lợi, con người khỏe mạnh, ngô lúa tốt tươi, gia súc, gia cầm sinh sôi phát triển.

Lễ Xên bản, Xên mường là một nghi lễ dân gian mang đậm yếu tố tâm linh, thể hiện nét đẹp văn hoá truyền thống của đồng bào dân tộc Thái ở xã Pắc Ngà. Đây cũng là dịp để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết tình đoàn kết trong bản làng, dòng họ; đồng thời góp phần giữ gìn, phát huy các di sản văn hoá dân tộc.