Nét đẹp văn hóa truyền thống, độc đáo của đồng bào dân tộc Mông dễ bắt gặp nhất là hằng năm vào dịp Tết Độc lập 2/9. Ông Giàng A Chu, bản Xím Vàng, xã Xím Vàng, cho biết: Theo các già làng từ ngày xưa kể lại, khi Cách mạng thành công, đất nước độc lập tự do, người Mông mới xuống núi, giao lưu với các dân tộc anh em. Vì vậy, Tết Độc lập mang một ý nghĩa và dấu mốc vô cùng đặc biệt với đồng bào dân tộc Mông.

Chuẩn bị đón Tết Độc lập, từ nhiều tháng trước, phụ nữ dân tộc Mông chuẩn bị thêu thùa những bộ váy, áo mới với nhiều họa tiết đẹp mắt để đón Tết Độc lập. Đây còn là dịp để các chàng trai, cô gái gặp gỡ, tìm hiểu, giao duyên. Còn những người trung tuổi, Tết Độc lập xuống chợ là dịp để mua sắm thêm quần áo cho con cháu chuẩn bị bước vào năm học mới, mua đồ dùng sinh hoạt cho gia đình, giao lưu với bạn bè sau những ngày lao động vất vả. 

Tết cổ truyền của đồng bào Mông vùng cao Bắc Yên trước đây thường diễn ra từ ngày 30/11 âm lịch hằng năm và kéo dài năm ngày. Nhưng giờ đây, Tết cổ truyền Mông tổ chức cùng thời gian Tết Nguyên đán.

Tại xã Hang Chú, chính quyền xã thường xuyên tổ chức cho nhân dân đón Tết cổ truyền và Tết độc lập 2/9 trong không khí vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm, với nhiều hoạt động diễn ra sôi nổi, như: Thi tiểu phẩm tuyên truyền về chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết và phòng chống bạo lực gia đình; tổ chức các chương trình văn nghệ gồm múa, hát, biểu diễn nhạc cụ dân tộc; thi đấu thể thao, kéo co, bắn nỏ, tu lu, ném pa pao...

Anh Hờ A Dua, Chủ tịch UBND xã Hang Chú, cho biết: Ngày hội văn hóa Tết cổ truyền dân tộc Mông để tạo không khí vui xuân đón tết cho bà con thêm đầm ấm. Đây cũng là dịp để nhân dân các bản được giao lưu học hỏi, thúc đẩy phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, phát huy tinh thần đoàn kết, giữ gìn bản sắc văn hóa tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông. Đồng thời, động viên nhân dân hăng hái thi đua lao động, sản xuất đạt nhiều thành công trong lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, bền vững.

Những nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Mông huyện vùng cao Bắc Yên đã và đang được bảo tồn và phát huy, tạo sự gắn kết cộng đồng và đoàn kết các dân tộc. Ông Bùi Ngọc Thắng, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Bắc Yên, cho biết: Phòng tham mưu UBND huyện chỉ đạo công tác giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc nói chung và đồng bào dân tộc Mông nói riêng. Huyện chỉ đạo các xã tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao dịp lễ, tết, đảm bảo tiết kiệm, tạo không khí vui tươi cho nhân dân giao lưu, học hỏi, gìn giữ nét đẹp văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Tết Độc lập (2/9) năm nay đang đến gần, huyện Bắc Yên chuẩn bị tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao để chào mừng Quốc khánh. Huyện sẽ tổ chức các trò chơi dân gian, như: Đẩy gậy, kéo co, bắn nỏ và các hoạt động truyền thống... để đồng bào các dân tộc được vui chơi, giữ gìn bản sắc dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần, phát huy tình đoàn kết chung tay xây dựng quê hương Bắc Yên ngày một giàu đẹp.