Lễ hội Hoa ban là sự kiện thường niên được xã Chiềng Khoa trước đây duy trì tổ chức mỗi dịp mùa hoa ban nở. Sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, lễ hội được xã Tô Múa mới tiếp tục kế thừa, tổ chức nhằm giữ gìn nét văn hóa truyền thống của địa phương.

Lễ hội Hoa Ban năm nay, được tổ chức tại bản Nà Chá, với 2 phần chính. Mở đầu là phần lễ diễn ra vào sáng ngày 20/3 tại đền thờ Nàng Bẳng Mương, trong không gian linh thiêng, thầy mo bản chủ trì thực hiện các nghi lễ cúng bái thần linh, thỉnh bái thần sông, thần núi và Nàng Ban về dự hội, chung vui với bà con và phù hộ cho dân bản mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Sau phần lễ, nhân dân, du khách được hòa mình vào không gian tươi vui, náo nức với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao sôi nổi.

Điểm nhấn của lễ hội là Chương trình nghệ thuật “Sắc màu hoa ban Tô Múa” do các cán bộ, diễn viên Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, các nghệ nhân, diễn viên quần chúng xã Tô Múa biểu diễn. Trong đêm hội, những lời ca, điệu múa cất lên rộn ràng, dẫn dắt người xem bước vào không gian văn hóa đậm đà bản sắc. Các tiết mục được dàn dựng công phu, tái hiện truyền thuyết về Nàng Bẳng – Nàng Mương, 2 người con gái Thái tài sắc vẹn toàn đã in sâu trong tiềm thức và đời sống tinh thần của đồng bào nơi đây. Tại Lễ hội còn diễn ra phần thi trình diễn trang phục dân tộc Thái được thể hiện bởi các thiếu nữ xinh đẹp, duyên dáng, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng khán giả.

Anh Nguyễn Khắc Hưng, phường Tô Hiệu, chia sẻ: Lễ hội Hoa ban ở Tô Múa để lại cho tôi ấn tượng rất riêng. Không gian lễ hội đẹp, đậm đà bản sắc, đặc biệt là phần trình diễn trang phục dân tộc rất cuốn hút. Đến đây, tôi cảm nhận rõ sự thân thiện, mến khách của người dân địa phương và vẻ đẹp nguyên sơ của vùng đất này.

Nổi bật trong không gian lễ hội là 10 gian trại văn hóa của các bản trên địa bàn xã, trưng bày sản phẩm thổ cẩm, đồ đan lát thủ công truyền thống; cùng với các gian trưng bày sản phẩm nông sản địa phương, sản phẩm OCOP tiêu biểu, như chè Tô Múa, đan sâm, dược liệu…

Ông Mạc Quang Hải, Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và sản xuất chè Tô Múa, cho biết: Đơn vị hiện đang sản xuất và kinh doanh một số sản phẩm, như: Chè Shan tuyết, chè cổ thụ, hồng trà…. Tham gia lễ hội lần này, chúng tôi mong muốn giới thiệu các sản phẩm chè đặc trưng của địa phương, đồng thời quảng bá thương hiệu chè Tô Múa đến với du khách. Đây cũng là dịp để doanh nghiệp kết nối thị trường, mở rộng cơ hội tiêu thụ sản phẩm và góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Trong khuôn khổ lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động thi đấu các môn thể thao, trò chơi dân gian hấp dẫn, bao gồm: Bóng chuyền, đẩy gậy, kéo co, thi đấu bóng đá nam, nữ… với sự tham gia của hàng trăm vận động viên. Hào hứng nhất phải kể đến phần thi bắt cá được tổ chức tại suối Tân, bản Nà Chá đã tái hiện lại nếp sống sinh hoạt thường ngày của đồng bào dân tộc Thái gắn bó với thiên nhiên, sông nước. Phần thi bắt cá có sự tham gia của 11 đội thi với 22 thí sinh nhanh nhẹn, khéo léo, đông đảo khán giả đến xem và reo hò cổ vũ, tạo không khí vô cùng sôi động cho ngày hội.

Ông Nguyễn Mạnh Thắng, Chủ tịch UBND xã Tô Múa, cho biết: Lễ hội hoa ban được xã tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn, mở đầu cho hoạt động, sự kiện nhằm khích lệ phong trào thi đua phát triển kinh tế - xã hội của địa phương ngay trong năm mới. Các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch tại sự kiện sẽ là cầu nối văn hóa giữa đồng bào các dân tộc xã Tô Múa với du khách, góp phần giới thiệu, quảng bá hình ảnh miền đất, con người Tô Múa đến với bạn bè, du khách gần xa.

Lễ hội hoa ban đã để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp trong lòng người dân và du khách. Giữa sắc trắng tinh khôi của mùa hoa ban tháng 3, vùng đất Tô Múa hôm nay hiện lên tươi đẹp, tràn đầy sức sống và khí thế bước vào một hành trình phát triển mới, quyết tâm vươn lên, xây dựng điểm đến hấp dẫn, giàu bản sắc, đủ sức thu hút du khách tìm về trên hành trình khám phá du lịch Sơn La.