Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, môi trường học đường hiện nay đang chịu nhiều tác động phức tạp, sự xâm nhập của tệ nạn ma túy, bạo lực học đường, các hình thức xâm hại trẻ em, sử dụng thuốc lá điện tử, cũng như những vi phạm về an toàn giao thông của học sinh, sinh viên. Tăng cường chăm sóc và bảo vệ trẻ em, triển khai thực hiện hiệu quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong lĩnh vực giáo dục, trong môi trường học đường, xây dựng môi trường giáo dục “an toàn, lành mạnh, thân thiện”; xây dựng trường học đạt chuẩn “an toàn về an ninh, trật tự”, “không có ma túy”, ngày 3/9/2025, UBND tỉnh ra Quyết định số 2223/QĐ-UBND ban hành kế hoạch phòng, chống ma túy; bạo lực; xâm hại tình dục; thuốc lá; vi phạm về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo; vi phạm trật tự, an toàn giao thông trong học đường trên địa bàn tỉnh Sơn La, năm học 2025-2026.

Theo đó, yêu cầu các sở, ngành, địa phương, đơn vị trường học tập trung rà soát và thực hiện các giải pháp chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và kịp thời xử lý nghiêm tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy, bạo lực học đường, xâm hại tình dục; sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; vi phạm về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo, vi phạm về trật tự, an toàn giao thông liên quan đến các cơ sở giáo dục.

Tập trung tổ chức thực hiện hiệu quả các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương, của tỉnh về công tác bảo đảm an ninh, trật tự học đường. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho cán bộ, giảng viên, giáo viên, viên chức, người lao động trong cơ sở giáo dục, học sinh, sinh viên và phụ huynh học sinh. Mỗi cơ sở giáo dục đảm bảo mỗi học kỳ tổ chức tối thiểu một buổi tuyên truyền tập trung; đa dạng hóa và lồng ghép các hình thức tuyên truyền thông qua các môn học, hoạt động tập thể, các cuộc thi, các câu lạc bộ, hoạt động của các tổ chức đoàn thể...

Xây dựng môi trường an ninh, an toàn, lành mạnh, thân thiện trong cơ sở giáo dục, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và trách nhiệm của các cấp chính quyền, sự phối hợp của các tổ chức đoàn thể trong phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong các cơ sở giáo dục. Hằng năm, tổ chức cho 100% cán bộ, giảng viên, giáo viên, viên chức, người lao động, học sinh, sinh viên ký cam kết về xây dựng thực hiện môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, không phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật về ma túy, bạo lực, xâm hại tình dục, thuốc lá, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo, trật tự an toàn giao thông trong năm học.

Mỗi cơ sở giáo dục duy trì một kênh trao đổi thông tin với lực lượng Công an cơ sở; thiết lập mới hoặc duy trì tối thiểu một kênh trao đổi thông tin và thường xuyên duy trì liên lạc, thông tin hai chiều với phụ huynh học sinh về hoạt động của nhà trường, tình hình học tập, rèn luyện, các dấu hiệu bất thường của học sinh để phối hợp ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm và thống nhất biện pháp giáo dục học sinh; hỗ trợ, cung cấp cho phụ huynh học sinh kiến thức, kỹ năng trong việc đồng hành, giáo dục giúp học sinh tiến bộ.

Các cấp, các ngành, nhất là lực lượng Công an, các cơ sở giáo dục tăng cường thanh tra, kiểm tra chủ động phát hiện, ngăn chặn tội phạm, vi phạm pháp luật trong lĩnh vực giáo dục. Ban Giám hiệu các trường học chỉ đạo bố trí lắp đặt hệ thống camera giám sát trong phạm vi trường học, cổng trường, tường rào bao quanh... để chủ động phát hiện các dấu hiệu, vụ việc vi phạm và ngăn chặn, xử lý kịp thời; chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm thường xuyên rà soát, thống kê số học sinh đang sử dụng phương tiện xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện; từ đó, phân loại, xác định số học sinh sử dụng phương tiện giao thông không đúng quy định. Tổ chức phát giác, kiểm tra, xác minh, đấu tranh, xử lý các đối tượng bên ngoài cơ sở giáo dục có hành vi mua bán, cung cấp ma túy cho cán bộ, giảng viên, giáo viên, viên chức, người lao động, học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục...