Trong giai đoạn 2020-2025, số lượng doanh nghiệp tăng từ 2.827 doanh nghiệp năm 2020 lên gần 4.800 doanh nghiệp, năm 2025, với tổng vốn đăng ký trên 142.000 tỷ đồng; HTX tăng từ 682 HTX năm 2020, lên 1.145 HTX năm 2025. Tuy nhiên, khu vực kinh tế tư nhân của tỉnh chủ yếu vẫn là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ; năng lực cạnh tranh, năng lực đổi mới công nghệ, liên kết chuỗi giá trị còn hạn chế; thiếu doanh nghiệp có vai trò dẫn dắt. Kinh tế tập thể, HTX quy mô nhỏ, hiệu quả chưa cao; năng lực quản trị, ứng dụng khoa học, công nghệ và liên kết sản xuất còn hạn chế. Hoạt động đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp chưa thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng; đầu tư cho nghiên cứu - phát triển, hạ tầng và nhân lực phục vụ chuyển đổi số còn bất cập.

Phát triển kinh tế tư nhân, củng cố và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, hướng tới hình thành mô hình tăng trưởng hiện đại, bền vững và đồng bộ, ngày 30/12/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo giai đoạn 2025-2030.

Nghị quyết đề ra mục tiêu đến hết năm 2030, toàn tỉnh có khoảng 5.500 doanh nghiệp và có trên 43.000 hộ kinh doanh; khoảng 1.400 HTX, trong đó, có 1.030 HTX nông nghiệp, với tổng số 11.579 thành viên, doanh thu bình quân mỗi HTX đạt 1.600 triệu đồng/năm. Có trên 20 doanh nghiệp, HTX gắn với 25 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt khoảng 9%/năm, khu vực kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể đóng góp tối thiểu 25% tổng thu ngân sách trên địa bàn tỉnh, cả giai đoạn 2025-2030 đạt trên 9.414 tỷ đồng. Có trên 60% tổng số HTX hoạt động đạt loại tốt, khá; hình thành 10 HTX tiêu biểu ứng dụng công nghệ mới trong nông nghiệp, chế biến và du lịch; có ít nhất 100 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Có ít nhất 10 doanh nghiệp/năm được hỗ trợ chuyển đổi số, ươm tạo, thử nghiệm công nghệ mới.

Nghị quyết đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp tập trung nâng cao nhận thức về vai trò kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể và đổi mới sáng tạo; các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh tuyên truyền tới đội ngũ cán bộ, đảng viên, doanh nhân và nhân dân về vai trò then chốt của kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể, HTX và khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đối với phát triển kinh tế - xã hội. Tập trung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, doanh nhân, giám đốc HTX và lực lượng trẻ có tư duy đổi mới sáng tạo, năng lực số, kỹ năng quản trị hiện đại, tư duy thị trường và tinh thần sáng tạo.

Nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nhất là tại các vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và địa bàn đặc biệt khó khăn. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa dịch vụ công, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, HTX; cải thiện thực chất môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng “đồng hành - phục vụ - kiến tạo phát triển”; đẩy mạnh triển khai cơ chế “một cửa, một cửa liên thông”, gắn với chuyển đổi số.

Triển khai chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp tư nhân, HTX; khuyến khích mô hình doanh nghiệp gia đình chuyển đổi sang quản trị hiện đại, hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp. Ưu tiên phát triển các doanh nghiệp và HTX trong các lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh của tỉnh. Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp HTX phát triển sản xuất theo hướng tiêu chuẩn hóa, ứng dụng công nghệ cao; khuyến khích hình thành các mô hình liên kết giữa doanh nghiệp - HTX - hộ sản xuất. Khuyến khích doanh nghiệp tư nhân và HTX tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), phát triển sản phẩm đặc sản địa phương, xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc điện tử.

Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh. Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, blockchain trong nông nghiệp thông minh, truy xuất nguồn gốc, quản trị vườn cây, giám sát chất lượng nông sản, logistics nông sản, thương mại điện tử và xúc tiến thị trường nông sản.Tổ chức đào tạo đa dạng, linh hoạt cho doanh nghiệp, HTX và cán bộ quản lý nhà nước; ưu tiên đào tạo kỹ năng quản trị, chuyển đổi số, marketing số, thương mại quốc tế, kiểm soát tiêu chuẩn chất lượng...

Việc Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo giai đoạn 2025-2030, sẽ là nền tảng quan trọng để Sơn La thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, góp phần xây dựng tỉnh Sơn La phát triển xanh, nhanh, bền vững.