Câu hỏi tình huống: Do mâu thuẫn không thể giải quyết nên vợ chồng tôi muốn ly hôn, chúng tôi không có tài sản chung và con chung. Vợ chồng tôi quê ở hai tỉnh khác nhau, vậy bây giờ tôi muốn ly hôn, tôi có thể gửi đơn lên Tòa án huyện Quỳnh Nhai, Sơn La nơi tôi đang sinh sống được không và thủ tục bao gồm những giấy tờ gì?

Trả lời: 

Theo quy định của Điều 39, Bộ Luật Tố tụng dân sự về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ quy định như sau:

* Thứ nhất, thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

b) Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.

Trong trường hợp bạn và vợ bạn thuận tình ly hôn, bạn có thể gửi đơn xin ly hôn lên Tòa án nhân dân cấp huyện nơi mà bạn hoặc vợ bạn cư trú. Trong trường hợp này, bạn có thể nộp đơn nơi cư trú của vợ hoặc chồng tức là nơi vợ hoặc chồng thường trú hoặc tạm trú.

Nếu bạn có sổ tạm trú ở huyện Quỳnh Nhai và trong trường hợp thuận tình ly hôn thì bạn có thể nộp đơn xin ly hôn lên tòa án nhân dân huyện Quỳnh Nhai.

Trường hợp là đơn phương ly hôn, bạn phải nộp đơn xin ly hôn tại nơi cư trú của bị đơn. Là nơi vợ bạn tạm trú hoặc thường trú.

* Thứ hai, về thủ tục ly hôn:

Hồ sơ xin ly hôn bao gồm:

+  Đơn xin ly hôn (Bạn có thể sử dụng đơn ly hôn đơn phương khi thuận tình ly hôn nếu cả 2 vợ chồng đồng thuận và mong muốn chấm dứt về mặt tình cảm).

+ Bản sao giấy chứng minh nhân dân (hộ chiếu, căn cước công dân);

+ Sổ hộ khẩu gia đình có thông tin đương sự (có sao y bản chính).

+ Bản chính giấy chứng nhận kết hôn (nếu có), trong trường hợp mất bản chính giấy chứng nhận kết hôn thì nộp bản sao có xác nhận sao y bản chính của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, nhưng phải trình bày rõ trong đơn.

+ Bản sao giấy khai sinh con (nếu vợ chồng có con).

+ Bản sao chứng từ, tài liệu về quyền sở hữu tài sản (nếu có tranh chấp tài sản yêu cầu tòa án giải quyết phân chia).

+ Nếu hai bên kết hôn tại Việt Nam, sau đó vợ hoặc chồng xuất cảnh sang nước ngoài (không tìm được địa chỉ) thì phải có xác nhận của chính quyền địa phương về việc một bên đã xuất cảnh.

+ Nếu hai bên đăng ký kết hôn theo pháp luật nước ngoài muốn ly hôn tại Việt Nam thì phải hợp thức lãnh sự giấy đăng ký kết hôn và làm thủ tục ghi chú vào sổ đăng ký tại Sở Tư pháp rồi mới nộp đơn và hồ sơ xin ly hôn.

Các bước thực hiện thủ tục ly hôn.

Bước 1: Đương sự nộp hồ sơ về việc xin ly hôn tại Tòa án nhân dân quận/huyện nơi cư trú, làm việc của vợ hoặc chồng nơi hoặc nơi cư trú của bị đơn (chồng hoặc vợ) đang cư trú, làm việc trong trường hợp đơn phương ly hôn;

Bước 2: Sau khi nhận đơn khởi kiện cùng hồ sơ hợp lệ Tòa án sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí.

Mức án phí áp dụng khi giải quyết thủ tục ly hôn quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 về mức thu án phí, lệ phí Tòa án, tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án; nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án... quy định như sau: Án phí dân sự, hôn nhân gia đình sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng. Trong trường hợp này vì bạn không có tài sản chung cũng như con chung nên sẽ không phải chịu các chi phí về phân chia tài sản.

Bước 3: Đương sự nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án quận/huyện và nộp lại biên lai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án;

Bước 4: Thụ lý giải quyết:

Nếu vụ việc là thuận tình ly hôn thì:

+ Trong thời hạn 15 ngày làm việc Tòa án tiến hành mở phiên hòa giải.

+ Trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày hòa giải không thành (không thay đổi quyết định về việc ly hôn) nếu các bên không thay đổi ý kiến Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.

Trong trường hợp đơn phương ly hôn: Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và ra Bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án cụ thể:

- Nguyên đơn gửi hồ sơ khởi kiện ly hôn tới Tòa án có thẩm quyền;

- Toà án nhận đơn khởi kiện do đương sự nộp ghi vào sổ nhận đơn. Trong thời hạn năm ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Tòa án phải xem xét có đủ điều kiện thụ lý vụ án hay không. Nếu có:

- Nguyên đơn nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án quận/huyện và nộp lại biên lai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án;

- Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và ra Bản án.

Tòng Minh (Trung tâm TGPL)