Quyết liệt điều hành, nâng cao tỷ lệ giải ngân

Theo kế hoạch, tổng nguồn vốn đầu tư công triển khai trên địa bàn tỉnh năm 2026 trên 4.779 tỷ đồng, được phân bổ cho 71 chủ đầu tư, gồm 48 UBND cấp xã, phường; 15 Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và 8 chủ đầu tư khác. Các nguồn vốn tập trung vào lĩnh vực trọng tâm, như: Giao thông, giáo dục, y tế và hạ tầng dân sinh.

Ngay từ đầu năm, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy giải ngân. Các sở, ngành, địa phương rà soát toàn bộ danh mục dự án, xây dựng tiến độ thực hiện chi tiết theo từng tháng, từng quý; đồng thời, đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu, triển khai thi công và giải phóng mặt bằng. Tinh thần chung là chủ động từ sớm, từ xa, không để dồn việc vào cuối năm.

Công tác điều hành thực hiện linh hoạt, sát thực tiễn. Các chủ đầu tư bám sát tiến độ từng dự án, thường xuyên cập nhật tình hình, kịp thời xử lý khó khăn phát sinh. Việc kiểm tra, giám sát tăng cường, gắn tiến độ giải ngân với trách nhiệm từng cơ quan, đơn vị. Hết quý I/2026, toàn tỉnh phân bổ chi tiết đạt 100% kế hoạch vốn được giao; giá trị giải ngân đạt 412 tỷ đồng, đạt 8,87% kế hoạch năm.

Bà Hà Ngọc Châu, Phó Giám đốc Sở Tài chính, cho biết: Tỉnh đã thành lập tổ công tác, phân công rõ trách nhiệm của người đứng đầu, tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt. Riêng dự án trọng điểm, tỉnh huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết tâm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, triển khai đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, tạo động lực quan trọng phát triển kinh tế xã hội.

Đến hết quý I, một số chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của tỉnh, như: UBND các xã, phường đạt 27,7%, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng công nghiệp và phát triển đô thị đạt 21,3%; Ban QLDA ĐTXD Mai Sơn đạt 20,3%; Ban QLDA ĐTXD Mường La đạt 24,9%... Nhiều chủ đầu tư chủ động xây dựng kịch bản giải ngân chi tiết theo từng giai đoạn, qua đó, kiểm soát tốt tiến độ.

Khơi dậy khí thế thi đua trên những công trình trọng điểm

Gắn với mục tiêu đẩy nhanh tiến độ giải ngân, tỉnh xác định các công trình, dự án trọng điểm là “đầu tàu” dẫn dắt, tạo sức lan tỏa, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Tại các địa phương, không khí thi công các công trình diễn ra khẩn trương, nhiều nhà thầu tăng ca, tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy nhanh tiến độ.

Dự án đường cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, đoạn qua địa bàn tỉnh Sơn La là công trình hạ tầng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển vùng Tây Bắc. Dự án có chiều dài xây dựng 32,3 km, tổng chiều dài giải phóng mặt bằng 34,4 km, tổng mức đầu tư sau điều chỉnh 4.418,7 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2023-2028. Theo đó, xác định giải phóng mặt bằng là khâu quyết định tiến độ, tỉnh đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Đến nay, toàn tuyến giải phóng mặt bằng được khoảng 28,85km, đạt trên 89% chiều dài xây dựng.

Ông Nguyễn Quang Huấn, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Phát triển quỹ đất, cho biết: Trung tâm đã thành lập các tổ công tác bám sát địa bàn, công khai, minh bạch phương án bồi thường, hỗ trợ, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Nhờ đó, tiến độ giải phóng mặt bằng được đẩy nhanh, bảo đảm bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.

Trên công trường, các nhà thầu duy trì nhiều mũi thi công nền đường, cầu, cống thoát nước. Đến ngày 10/4/2026, tổng giá trị thực hiện đạt khoảng 175 tỷ đồng, bằng hơn 5% giá trị hợp đồng của 3 gói thầu xây lắp chính. Các đơn vị thi công huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, quyết tâm bám sát tiến độ đề ra.

Không chỉ các công trình giao thông, lĩnh vực giáo dục cũng được tỉnh ưu tiên nguồn lực. Dự án xây dựng trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại 13 xã biên giới được triển khai với quyết tâm cao. Việc phát động “Chiến dịch thi đua 100 ngày đêm hoàn thành thi công xây dựng các trường nội trú liên cấp” từ ngày 18/3/2026 đã tạo khí thế thi đua sôi nổi. Ông Trần Nam Trung, Chủ tịch UBND xã Phiêng Khoài, cho biết: Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với địa phương, góp phần nâng cao điều kiện học tập cho học sinh vùng biên giới. Xã đã tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận bàn giao mặt bằng, phối hợp chặt chẽ với đơn vị thi công, bảo đảm tiến độ.

Đến nay, tiến độ thi công tại nhiều điểm trường đạt kết quả tích cực: Lóng Phiêng đạt 67%, Yên Sơn 65%, Mường Hung 62%; Chiềng Sơn, Phiêng Khoài, Mường Lèo đạt khoảng 45%; các điểm Chiềng Khoong, Mường Lạn, Xuân Nha, Lóng Sập đạt từ 34% đến 38%. Nhiều hạng mục nhà lớp học, nhà hiệu bộ hoàn thành phần thô, chuyển sang giai đoạn hoàn thiện.

Việc tăng tốc thi công các công trình trọng điểm, góp phần nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, tạo hiệu ứng lan tỏa rõ nét, thúc đẩy phát triển hạ tầng, mở rộng không gian kinh tế, nâng cao chất lượng giáo dục và đời sống nhân dân.

Kiên quyết điều chuyển vốn dự án chậm tiến độ

Phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, vừa qua, tại cuộc họp về giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành; Chủ tịch UBND các xã, phường và các chủ đầu tư tập trung chỉ đạo tháo gỡ các “điểm nghẽn” theo hướng cụ thể, thực chất, gắn với từng dự án, từng địa bàn. Trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, bảo đảm đầy đủ điều kiện triển khai thi công. Một trong những giải pháp quan trọng được tỉnh triển khai là rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn theo tiến độ thực tế. Các dự án giải ngân chậm, không có khả năng hoàn thành kế hoạch vốn sẽ xem xét thu hồi, điều chuyển sang các dự án có tiến độ tốt, có nhu cầu bổ sung vốn.

Theo kế hoạch, việc điều chỉnh vốn được thực hiện theo các mốc cụ thể: Đến ngày 30/6/2026, rà soát các dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 50% kế hoạch để điều chuyển; đến ngày 30/9/2026, tiếp tục điều chỉnh đối với các dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 60%. Đây là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tránh dàn trải, lãng phí. Các địa phương được yêu cầu tập trung hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tổ chức chi trả kịp thời, bàn giao mặt bằng theo từng đoạn. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Đối với các nhà thầu, tỉnh yêu cầu tập trung thi công tại các vị trí đã có mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ, khẩn trương nghiệm thu khối lượng hoàn thành để thực hiện thanh toán, giải ngân vốn. Những nhà thầu vi phạm tiến độ, chất lượng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định hợp đồng. Đối với các dự án tồn đọng, kéo dài, tỉnh chỉ đạo rà soát, phân loại, có phương án xử lý cụ thể, dứt điểm, không để ảnh hưởng đến hiệu quả chung của kế hoạch đầu tư công.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026, vốn đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, kích thích các nguồn lực xã hội, thúc đẩy đầu tư tư nhân, tạo việc làm và phát triển các ngành kinh tế liên quan. Khi các điểm nghẽn được tháo gỡ đồng bộ, hiệu quả đầu tư công sẽ được nâng cao, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Nỗ lực tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà là bước đi chiến lược, mở đường cho tăng trưởng nhanh, bền vững, đưa Sơn La phát triển xứng tầm với tiềm năng, lợi thế của vùng Tây Bắc./.