Nhân viên y tế bản Pánh, xã Púng Bánh (Sốp Cộp) hướng dẫn người dân chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh.

Ảnh: PV

Sự cần thiết ban hành Nghị quyết

Trong những năm qua, tỉnh ta luôn chỉ đạo thực hiện tốt các chế độ, chính sách đối với đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở bản, tiểu khu, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Năm 2017, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 25/2017/NQ-HĐND ngày 15/3/2017 về chức danh, số lượng, mức phụ cấp, hỗ trợ đối với những người hoạt động không chuyên trách và khoán kinh phí hoạt động đối với các tổ chức chính trị xã hội ở bản, tiểu khu, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Qua hơn 2 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 25, đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở bản trên địa bàn tỉnh được kiện toàn đủ về số lượng nên đã từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, góp phần quan trọng vào việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh - chính trị, trật tự an toàn xã hội địa phương.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc thực hiện Nghị quyết số 25 có nội dung không còn phù hợp với một số văn bản quy phạm pháp luật khác, như: Số lượng người hoạt động chuyên trách ở một số chức danh còn nhiều; Quy mô số hộ trong một bản hiện nay không còn phù hợp theo quy mô bản. Đặc biệt là, ngày 24/4/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 34/2019/NĐ-CP, trong đó có quy định rõ: Người hoạt động không chuyên trách ở bản có không quá 3 người được hưởng phụ cấp hàng tháng từ ngân sách nhà nước và chỉ áp dụng đối với: Bí thư chi bộ; Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố; Trưởng Ban công tác mặt trận. Người tham gia công việc ở thôn, tổ dân phố ngoài 3 chức danh nêu trên không hưởng phụ cấp hàng tháng mà được hưởng bồi dưỡng khi trực tiếp tham gia vào công việc của thôn, tổ dân phố từ đoàn phí, hội phí khoán cho các đoàn thể và từ các nguồn quỹ khác (nếu có) với mục đích là để khuyến khích cán bộ bản thực hiện kiêm nhiệm thêm các chức danh khác, ví dụ như Bí thư chi bộ, Trưởng bản, Trưởng ban công tác mặt trận bản có thể kiêm nhiệm thêm các chức danh như Công an viên, bản đội trưởng, nhân viên y tế (nếu có chuyên môn), hoặc các chức danh khác...

Thực hiện Nghị định số 34/2019/NĐ-CP ngày 24/4/2019 của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương; đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc, bất cập này. Tại Kỳ họp thứ 11 của HĐND tỉnh, UBND tỉnh đã trình kỳ họp xem xét ban hành Nghị quyết số 120/2019/NQ-HĐND ngày 05/12/2019 Quy định về mức phụ cấp, bồi dưỡng kiêm nhiệm, hỗ trợ đối với người hoạt động không chuyên trách; mức khoán kinh phí hoạt động và mức bồi dưỡng đối với người trực tiếp tham gia vào công việc của bản, thôn, xóm tiểu khu, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, bảo đảm đúng theo quy định của Nghị định số 34/2019/NĐ-CP.

Vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị quyết

Nghị quyết số 120/2019/NQ-HĐND thay đổi quy định từ việc chi trả phụ cấp, hỗ trợ hàng tháng theo Nghị quyết số 25/2017/NQ-HĐND sang thực hiện chi mức bồi dưỡng theo nhiệm vụ, công việc đối với một số chức danh hưởng phụ cấp, hỗ trợ hằng tháng do công tác tuyên truyền, quán triệt triển khai thực hiện tại một số đơn vị còn hạn chế dẫn đến một số cán bộ bản hiểu chưa đầy đủ và lúng túng trong việc tổ chức thực hiện Nghị quyết, cụ thể: Có cán bộ bản hiểu mức bồi dưỡng cho những người trực tiếp tham gia vào công việc của bản (không quá 30.000 đồng/người/buổi) là mức phụ cấp; mức thù lao, trong khi đó Nghị quyết số 120/2019/NQ-HĐND quy định đây là mức bồi dưỡng cho người trực tiếp tham gia vào công việc của bản.

Một số người hoạt động không chuyên trách ở bản vẫn coi phụ cấp, hỗ trợ hàng tháng theo Nghị quyết số 25/2017/NQ-HĐND là thu nhập chính của bản thân và gia đình nên khi chuyển sang mức bồi dưỡng khi trực tiếp tham gia vào công việc của bản đã so sánh với thu nhập bên ngoài, do đó có một số cán bộ bản thôi việc không tiếp tục đảm nhiệm công việc. Theo Báo cáo số 767/BC-PC ngày 4/3/2020 của Ban Pháp chế HĐND tỉnh, số người bỏ việc đến ngày 15/3/2020: nhân viên y tế có 71/2.509 người; công an viên có 63/2.509 người. Mặt khác, do các huyện, thành phố chưa kịp thời bố trí kiêm nhiệm đối với một số chức danh: Công an viên, Bản đội trưởng, Nhân viên y tế bản... do đó những trường hợp chưa kịp thời bố trí kiêm nhiệm vẫn phải thực hiện nhiệm vụ, nhưng lại chưa được thanh toán tiền bồi dưỡng do chưa rõ về mức chi và nguồn kinh phí chi trả.    

Giải pháp tháo gỡ khó khăn

Khi thực hiện Nghị quyết số 120/2019/NQ-HĐND, Thường trực, Ban Thường vụ tỉnh ủy, Thường trực HĐND, UBND tỉnh đã chủ động tổ chức nhiều cuộc họp, hội nghị để nghe và bàn giải pháp và chỉ đạo các ngành của tỉnh nghiên cứu, tham mưu, đề xuất các giải pháp khắc phục những bất cập. Thường trực HĐND, UBND tỉnh đã chỉ đạo Ban Pháp chế của HĐND tỉnh phối hợp với Sở Nội vụ và Sở Tài chính đi khảo sát việc triển khai thực hiện tại một số huyện. Đồng thời nghiên cứu, đề xuất để Sở Nội vụ ban hành văn bản Hướng dẫn  đảm bảo duy trì đủ người thực hiện các chức danh, công việc của bản, theo hướng:

Một là: Đối với chức danh Công an viên, Bản đội trưởng, Nhân viên y tế, Nhân viên thú y, Trưởng các tổ chức đoàn thể theo Nghị quyết số 120 không còn được hưởng phụ cấp, hỗ trợ hằng tháng thì thống nhất giao cho người hoạt động không chuyên trách (Bí thư chi bộ; Trưởng bản; Trưởng Ban công tác Mặt trận) và người được hưởng mức hỗ trợ hàng tháng (Phó bí thư chi bộ; Chi ủy viên; Cộng tác viên dân số và gia đình) kiêm nhiệm cho phù hợp với tình hình thực tế của từng bản.

Ví dụ, như: Bí thư chi bộ, Trưởng bản, Trưởng Ban công tác Mặt trận có thể kiêm Bản đội trưởng hoặc Công an viên hoặc kiêm 01 chức danh Trưởng các tổ chức chính trị - xã hội ở bản. Phó bí thư chi bộ, Chi ủy viên có thể kiêm Công an viên (Tổ trưởng, tổ viên tổ bảo vệ dân phố thuộc phường) hoặc Bản đội trưởng hoặc Nhân viên thú y ở bản. Nhân viên y tế đồng thời là Cộng tác viên dân số & gia đình ở bản  (trường hợp Cộng tác viên dân số & gia đình không có chuyên môn về y tế thì thống nhất giao cho người có chuyên môn về y tế làm đảm nhiệm chức danh: Nhân viên y tế đồng thời là Cộng tác viên dân số & gia đình ở bản).

Hai là, khuyến khích bố trí Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản tại những nơi mà sau khi thực hiện việc bố trí kiêm nhiệm vẫn có thể phân công người hoạt động không chuyên trách, người hưởng mức hỗ trợ đảm nhiệm các nhiệm vụ, công việc của bản (bản đội trưởng, công an viên, nhân viên y tế,...). Trường hợp bố trí Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản mà sau khi thực hiện việc bố trí kiêm nhiệm không thể phân công người hoạt động không chuyên trách, người hưởng mức hỗ trợ đảm nhiệm các nhiệm vụ, công việc của bản (bản đội trưởng, công an viên, nhân viên y tế,...) thì có thể xem xét, bố trí riêng chức danh Trưởng bản, Bí thư chi bộ.

Ngày 31/3/2020, Thường trực HĐND tỉnh đã chỉ đạo UBND tỉnh nghiên cứu, đề xuất phương án hỗ trợ chi trả chế độ đối với 3 chức danh công an viên, bản đội trưởng, nhân viên y tế bản. Qua xem xét tờ trình của UBND tỉnh và để đảm bảo triển khai thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 31/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19; Kết luận số 947-KL/TU ngày 31/3/2020 của Ban Thường vụ tỉnh ủy về thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19; ngày 03/4/2020, Thường trực HĐND tỉnh đã ban hành Công văn số 2505/TTHĐND nhất trí hỗ trợ kinh phí từ ngân sách tỉnh để chi trả đối với các chức danh công an viên, bản đội trưởng, nhân viên y tế bản trong thời gian chưa kiện toàn, sắp xếp được theo Nghị quyết số 120/2019/NQ-HĐND ngày 07/12/2019 của HĐND tỉnh; thời gian thực hiện từ ngày 01/01/2020 đến ngày 30/6/2020; mức hỗ trợ đối với từng chức danh áp dụng theo mức phụ cấp quy định tại Nghị quyết số 25/2017/NQ-HĐND ngày 15/3/2017 của HĐND tỉnh.

Trên cơ sở đó, ngày 3/4/2020, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 691/QĐ-UBND về việc bổ sung có mục tiêu từ ngân sách tỉnh cho ngân sách huyện, thành phố năm 2020 hỗ trợ chi trả kinh phí cho 3 chức danh nêu trên đến 30/6/2020, mức chi vận dụng theo mức tại Nghị quyết số 25/2017/NQ-HĐND.

Các huyện, thành phố cần quan tâm sắp xếp, kiện toàn các chức danh hoạt động không chuyên trách cấp xã và ở thôn, bản, tiểu khu, tổ dân phố đúng theo hướng dẫn số 449/SNV-XDCQ&CTTN ngày 10/3/2020 của Sở Nội vụ. Tiếp tục tuyên truyền để đưa Nghị quyết vào cuộc sống.