Khẳng định vai trò đại diện, chăm lo và đồng hành với người lao động

Giai đoạn 2023-2026, tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột địa chính trị, biến động chuỗi cung ứng, xu hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đã tác động sâu sắc đến thị trường lao động toàn cầu. Trong nước, mặc dù kinh tế-xã hội phục hồi tích cực sau đại dịch, song nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn; việc làm, thu nhập và đời sống của một bộ phận công nhân lao động còn bấp bênh.

Trong bối cảnh đó, với tinh thần trách nhiệm cao, nỗ lực lớn, các cấp công đoàn đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực. Điểm nhấn nổi bật là tiếp tục khẳng định vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của ĐVCĐ, NLĐ thông qua việc chủ động, tích cực đề xuất, xây dựng Luật Công đoàn (sửa đổi); tham gia tích cực, trách nhiệm vào xây dựng, hoàn thiện Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Việc làm và các chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến NLĐ; chủ động, quyết liệt đề xuất điều chỉnh tiền lương tối thiểu. Hoạt động đối thoại, thương lượng tập thể tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng thực chất hơn, góp phần nâng cao phúc lợi, cải thiện điều kiện làm việc và xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp. Các cấp công đoàn đã ký mới hơn 6.000 thỏa ước lao động tập thể; chất lượng thỏa ước tiếp tục được nâng lên, trong đó tỷ lệ thỏa ước đạt loại B trở lên chiếm hơn 50%.

Các đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Công tác chăm lo đời sống ĐVCĐ, NLĐ tiếp tục được triển khai sâu rộng với nhiều mô hình sáng tạo, thiết thực, giàu tính nhân văn. Các chương trình: “Tết sum vầy”, “Tháng công nhân”, “Chợ Tết công đoàn”, “Mái ấm công đoàn”, “Phúc lợi đoàn viên”, “Bữa cơm công đoàn”... trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng đối với hàng triệu ĐVCĐ, NLĐ trên cả nước. Trong đó, Chương trình “Bữa cơm công đoàn” là mô hình hoạt động mới, sau 2 năm tổ chức đã có hơn 20.000 công đoàn cơ sở triển khai với hơn 5 triệu ĐVCĐ, NLĐ được thụ hưởng.

Các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục là động lực quan trọng khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo trong ĐVCĐ, NLĐ. Từ các phong trào nòng cốt như: “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, “Xanh-sạch-đẹp, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động”, “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”, “Tham mưu giỏi, phục vụ tốt” gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, giai đoạn 2023-2026, đã có hơn 383.000 sáng kiến được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất và công tác, giúp nâng cao năng suất lao động, mang lại giá trị làm lợi hơn 40.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp và đất nước.

Lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thăm hỏi, động viên người lao động làm việc tại các dự án thuộc Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, tỉnh Quảng Trị. Ảnh: NGUYỄN TÚ

Công tác tuyên truyền, giáo dục tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ theo hướng hiện đại, gần gũi và hiệu quả hơn. Các cấp công đoàn đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, xây dựng nhiều sản phẩm truyền thông hiện đại, tạo sức lan tỏa lớn trong đoàn viên và xã hội. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tham mưu với Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 58-CT/TW ngày 10-1-2026, tạo cơ sở chính trị quan trọng trong đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức pháp luật, tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến của ĐVCĐ, NLĐ.

Một dấu ấn nổi bật của giai đoạn 2023-2026 là việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy công đoàn được triển khai quyết liệt, đồng bộ theo tinh thần các nghị quyết của Trung ương. Hệ thống tổ chức công đoàn được cơ cấu lại mạnh mẽ từ Trung ương đến cơ sở theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính trực tiếp với công đoàn cơ sở. Qua sắp xếp, tổ chức bộ máy từng bước hoạt động ổn định, hiệu quả hơn, giảm chi thường xuyên và giảm mạnh cán bộ chuyên trách trong toàn hệ thống.

Lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao thưởng tặng các chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu, tháng 4-2026. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Quyết tâm đổi mới toàn diện trong nhiệm kỳ mới

Những kết quả đạt được trong gần 3 năm qua tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với tổ chức công đoàn trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế sâu rộng, đặc biệt là yêu cầu từ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của tổ chức Công đoàn Việt Nam. Với phương châm “Đoàn kết-Dân chủ-Kỷ cương-Đổi mới-Phát triển”, đại hội sẽ thảo luận xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ hoạt động công đoàn giai đoạn 2026-2031, trong đó tập trung vào phát triển ĐVCĐ, hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động; thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của ĐVCĐ, NLĐ; thúc đẩy thực hiện dân chủ tại nơi làm việc; tuyên truyền, vận động NLĐ đổi mới sáng tạo, tiên phong ứng dụng khoa học, công nghệ, xây dựng lực lượng sản xuất mới, nâng cao năng suất lao động.

Để thực hiện mục tiêu trên, tổ chức công đoàn dự kiến phát động 1 phong trào thi đua mới; tập trung vào 2 khâu đột phá; xây dựng và triển khai 3 chương trình, 4 đề án và 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Theo đó, phát động Phong trào thi đua mới “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” trên nền tảng Phong trào “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, với phương châm “lao động giỏi” là nền tảng, “năng suất cao” là yêu cầu, “thu nhập tốt” là kết quả hướng tới, nhằm khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và cải thiện thu nhập cho NLĐ. 2 khâu đột phá tập trung vào nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn, nhất là cán bộ chuyên trách và chủ tịch công đoàn cơ sở; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh. 3 chương trình lớn của nhiệm kỳ gồm: Phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, tham gia xây dựng Đảng tại doanh nghiệp; đổi mới công tác tài chính công đoàn và nâng cao phúc lợi ĐVCĐ; công đoàn đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Cùng với đó là 4 đề án trọng tâm: Nâng cao hiệu quả đối thoại, thương lượng tập thể và xây dựng quan hệ lao động; tham gia phát triển lực lượng sản xuất mới, thúc đẩy việc làm có thu nhập ổn định; chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn; xây dựng mô hình tổ chức công đoàn mở, linh hoạt, năng động. Và 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu: Nâng cao hiệu quả đại diện, chăm lo, bảo vệ NLĐ; phát huy vai trò công đoàn tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế-xã hội; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục; xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh và tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động công đoàn các cấp.

Bước vào nhiệm kỳ mới, tổ chức công đoàn đứng trước thời cơ, vận hội mới, nhưng cũng không ít khó khăn, thử thách với yêu cầu đổi mới rất cao. Với tinh thần trách nhiệm cao trước ĐVCĐ, NLĐ và đất nước, mỗi cán bộ công đoàn từ Trung ương đến cơ sở tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang gần một thế kỷ của Công đoàn Việt Nam, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, góp phần xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.