Công trình thủy lợi bản Mung, xã Nà Nghịu mới hoàn thành và đưa vào sử dụng cuối năm 2024 hiện đang cấp nước tưới ổn định cho 23,4 ha lúa xuân. Trước đây, hệ thống cấp nước tưới tiêu phục vụ sản xuất của bản chủ yếu là mương đất, khi dẫn nước đến nơi canh tác thường bị rò rỉ, thất thoát; các mương, phai tạm thường bị mưa lũ cuốn trôi, nguồn nước không đủ để phục vụ sản xuất.

Ông Quàng Văn Quyền, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Mung, xã Nà Nghịu, cho biết: Công trình thủy lợi bản Mung có mương dẫn nước dài trên 500m hoàn thành và đưa vào sử dụng, giúp bà con chủ động nguồn nước tưới, đảm bảo tiến độ gieo cấy lúa kịp thời. Hiện nay, lúa xuân đang trong thời kỳ đẻ nhánh, phát triển tốt. Qua kiểm tra, lượng nước dẫn vào ruộng khá dồi dào, chúng tôi yên tâm không lo ruộng lúa bị thiếu nước như những năm trước.

Trên những cánh đồng xanh mướt của xã Huổi Một, bà con nông dân đang hối hả chăm sóc lúa xuân, không khí lao động khẩn trương, người dân tập trung dặm lúa, bón phân, làm cỏ để cây lúa phát triển tốt. Anh Lò Văn Hoạt, bản Co Kiểng, xã Huổi Một, cho biết: Công trình thủy lợi Hin Ngôn ở bản Co Kiểng, dẫn nước cho hơn 60 ha lúa của bản Co Kiểng và Nà Hạ, xã Huổi Một đưa vào hoạt động, chúng tôi không còn phải lo ruộng bị thiếu nước, hơn 3.000 m² ruộng của gia đình đủ nước, hy vọng thời tiết thuận lợi để đạt năng suất cao.

Trên địa bàn huyện Sông Mã hiện có 308 công trình thủy lợi, trong đó, có 1 hồ chứa, 183 công trình đập bê tông, 124 công trình phai tạm, với tổng chiều dài tuyến trên 405 km. Hằng năm, UBND huyện Sông Mã chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện, các xã phối hợp với Chi nhánh Công ty TNHH một thành viên quản lý, khai thác công trình thủy lợi Sơn La tại Sông Mã chủ động xây dựng kế hoạch, phương án chống hạn và kế hoạch tưới tiêu phục vụ sản xuất.

Tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý các trường hợp lấn chiếm, xây dựng công trình trái phép trong phạm vi công trình thủy lợi. Các xã phân công rõ nhiệm vụ cho ban quản lý các bản phụ trách các công trình thủy lợi dẫn nước thường xuyên trực, nắm tình hình, kịp thời báo cáo khi có sự cố xảy ra và chủ động khai thác, điều tiết nguồn nước hiệu quả.

Thường xuyên rà soát các công trình hư hỏng, xuống cấp để lập kế hoạch, ưu tiên các hạng mục công trình mang tính cấp bách đưa vào tu sửa, nâng cấp từ nguồn kinh phí được phân cấp hàng năm. Từ năm 2024 đến nay, đã thi công sửa chữa xong 12 công trình thủy lợi; chi trả trên 560 triệu đồng cho 317 tổ thủy lợi cơ sở. Qua đó, kịp thời bảo dưỡng, sửa chữa những đoạn mương dẫn nước bị rò rỉ và sửa chữa hư hỏng nhỏ, hạn chế thấp nhất tình trạng thất thoát nguồn nước.

Bà Lò Thị Bạch, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Sông Mã, cho biết: Với mục tiêu chủ động nguồn nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp, huyện chỉ đạo các xã thành lập, kiện toàn các tổ thủy lợi cơ sở thực hiện vận hành, bảo vệ an toàn các công trình thủy lợi trong phạm vi phụ trách tưới tiêu. Vận động, tuyên truyền bà con nông dân nâng cao ý thức trong bảo vệ, sử dụng đưa nước từ các công trình thủy lợi về đồng ruộng. Thống nhất với các xã lịch gieo cấy, thời gian dẫn nước vào đồng ruộng, giúp bà con chủ động đón nước, gieo cấy và chăm sóc cây trồng đúng khung thời vụ. Nhờ có hệ thống mương đảm bảo, công tác quản lý, sử dụng các công trình thủy lợi được chú trọng, nhân dân chủ động nước tưới đảm bảo gieo cấy đúng khung thời vụ.

Bên cạnh đó, hằng năm, huyện Sông Mã phát động phong trào ra quân đầu xuân, vận động nhân dân nạo vét mương nội đồng, đảm bảo đưa nước về đồng ruộng thuận tiện, hiệu quả. Từ đầu năm đến nay, huyện đã huy động trên 18.500 người, sửa chữa 70 công trình phai tạm, tiến hành lao động phát dọn, nạo vét hơn 3.800 m³ bùn đất, duy tu, sửa chữa tất cả các tuyến mương dẫn nước trên địa bàn.

Các công trình thủy lợi trên địa bàn huyện Sông Mã đã và đang phát huy hiệu quả, góp phần quan trọng trong việc đảm bảo nguồn nước tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp và phục vụ sinh hoạt của nhân dân, hạn chế thiệt hại do hạn hán, hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững, hiệu quả.