Thực hiện Nghị quyết 58/NQ-TW của Bộ Chính trị; ngày 3-3-1959 Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số100/TTg về việc thành lập lực lượng Công an Nhân dân vũ trang “Thống nhất các đơn vị Công an biên phòng, Cảnh sát vũ trang thành một lực lượng vũ trang chuyên trách công tác biên phòng và bảo vệ nội địa, lấy tên là Công an nhân dân vũ trang, đặt dưới sự lãnh đạo của Bộ công an”. Từ đó đến nay, ngày 3-3 hằng năm là ngày truyền thống của lực lượng Công an Nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng).

Cùng với sự ra đời của lực lượng Bộ đội Biên phòng trong cả nước, Bộ đội Biên phòng Sơn La, tiền thân là lực lượng Công an Nhân dân vũ trang Sơn La được thành lập ngày 3-1-1963, qua nhiều lần thay đổi, điều chỉnh về tổ chức, hiện nay Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh gồm các phòng nghiệp vụ, Tiểu đoàn huấn luyện cơ động và 10 đồn biên phòng; được giao nhiệm vụ quản lý và bảo vệ 250 km đường biên giới, 125 cột mốc quốc giới thuộc 17 xã biên giới.

Thấm nhuần lời Bác dạy “Đoàn kết, cảnh giác, liêm chính, kiệm cần, hoàn thành nhiệm vụ, khắc phục khó khăn, dũng cảm trước địch, vì nước quên thân, trung thành với Đảng, tận tuỵ với dân”. Cán bộ, chiến sỹ BĐBP Sơn La luôn nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, khắc phục khó khăn, gian khổ, mưu trí, dũng cảm tấn công kẻ thù và các loại tội phạm, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ Đảng, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhà nước và Nhân dân, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, giúp nhân dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng “Nhà đại đoàn kết”, các chương trình, dự án phát triển kinh tế ở khu vực biên giới, góp phần nâng cao dân trí, cải thiện dân sinh, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc ở khu vực biên giới; huy động nhân dân tham gia bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới của tỉnh, góp phần xây dựng và củng cố vững chắc tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào... Trong 5 năm qua, BĐBP tỉnh đã tham mưu cho cấp ủy các xã biên giới kết nạp được 139 đảng viên mới; kiện toàn 12 tổ chức bản, 35 tổ an ninh, 45 tổ dân quân, 15 chi hội phụ nữ. Giúp đỡ nhân dân triển khai nhiều dự án phát triển kinh tế xã hội ở khu vực biên giới với tổng mức đầu tư là 52,1 tỷ đồng. Phối hợp với ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, các ban ngành, đoàn thể triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát, xây dựng 225 nhà “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới”, 5 nhà đại đoàn kết cho người cao tuổi và 5 công trình dân sinh, tổng trị giá trên 4 tỷ đồng. Trong phong trào “Quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc”, các bản giáp biên đã đăng ký 45 tổ với 4.027 hộ tham gia bảo vệ đường biên giới và cột mốc quốc giới. Hoạt động “Nghĩa tình biên giới, hải đảo” đã thu hút được các cấp, ngành, tổ chức cá nhân và đông đảo quần chúng nhân quan tâm bằng nhiều việc làm thiết thực, hiệu quả như đầu tư xây dựng các công trình phúc lợi xã hội, cơ sở vật chất cho các xã biên giới và đồn biên phòng. Nhiều điểm sáng văn hóa được xây dựng, chợ ở khu vực biên giới được hình thành và phát triển như Chiềng Khương, Lóng Sập, Chiềng Sơn, Lóng Phiêng, Phiêng Khoài... tạo thuận lợi cho việc thông thương hàng hóa của nhân dân hai bên biên giới và nội địa. Hiện nay, hầu hết các xã dọc tuyến biên giới trong tỉnh đều có trạm phát sóng chương trình đài truyền hình Việt Nam, có điểm bưu điện văn hóa, một bộ phận lớn nhân dân được sử dụng điện lưới quốc gia, sử dụng nước sạch nông thôn, phủ sóng điện thoại... xây dựng được nhiều mô hình, chương trình có ý nghĩa thiết thực như: “Thầy giáo quân hàm xanh’, “Thầy thuốc quân hàm xanh”, “Cán bộ tăng cường xã mang quân hàm xanh”, “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới”; “Mái ấm chiến sĩ nơi biên giới”; “Chương trình bò giống cho người nghèo nơi biên giới”... 100% các đơn vị BĐBP Sơn La lập “Hũ gạo tiết kiệm” ủng hộ cho người nghèo nơi biên giới.