Ngày lập Xuân, biển miền Trung khoác lên mình sắc xanh hiền hòa hiếm thấy. Con tàu 628 của Vùng 3 Hải quân rẽ sóng hướng đến đặc khu Cồn Cỏ (tỉnh Quảng Trị)- hòn đảo nhỏ nhưng mang trong mình chiều sâu lịch sử, giá trị chiến lược và sức sống bền bỉ của con người Việt Nam giữa trùng khơi. 

Đoàn công tác do Chuẩn đô đốc Nguyễn Đăng Tiến, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Vùng 3 Hải quân làm Trưởng đoàn, cùng lãnh đạo một số địa phương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, phóng viên các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương ra thăm, chúc Tết quân và dân trên đảo.

Lần đầu tiên được tham gia hải trình thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên đảo tiền tiêu của Tổ quốc, nhóm phóng viên Báo và Phát thanh, truyền hình Sơn La chúng tôi không khỏi xúc động và tự hào trước nhiệm vụ đặc biệt ấy. Đặt chân lên đảo, cảm nhận đầu tiên không phải là sự khắc nghiệt của gió biển, mà là không khí ấm áp lan tỏa từ những cái bắt tay thật chặt trong niềm vui khôn xiết. Đường bê tông quanh đảo sạch sẽ, phong quang. Những hàng cây phong ba, bàng vuông đứng hiên ngang trước gió biển như chứng kiến bao đổi thay của Cồn Cỏ qua năm tháng. 

Cồn Cỏ, hòn đảo nhỏ thuộc tỉnh Quảng Trị, từng được ví như “con mắt thần” canh giữ vùng biển Bắc Trung Bộ. Hiện nay, với sự tổ chức, sắp xếp lại các đơn vị hành chính, Cồn Cỏ trở thành một trong những đặc khu dọc tuyến biển đảo miền Trung. Dù còn nhiều khó khăn nhưng quân dân Đặc khu Cồn Cỏ vẫn tự tin vững bước trên con đường đổi mới, phát triển, xây dựng Cồn Cỏ xanh, vững vàng nơi đầu sóng, ngọn gió.

Vừa đặt chân lên đảo trong sự đón chào nồng ấm của chính quyền, quân và dân đặc khu Cồn Cỏ, bất chợt nghe loa truyền thanh trên đảo vang lên những câu hát: “Cồn Cỏ anh hùng, quyết lập chiến công, đã bao lần thắng giặc, đảo nhỏ cường cường, mồ chôn quân cướp Mỹ, sáng lấp lánh chiến công…”, chúng tôi không khỏi xúc động, cảm nhận rõ mạch nguồn lịch sử đang tiếp nối trong trách nhiệm giữ vững chủ quyền biển đảo hôm nay.

Cồn Cỏ nằm trong hệ thống các địa danh lịch sử nổi tiếng trong 2 cuộc kháng chiến của quân và dân Quảng Trị, nhất là trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Cồn Cỏ còn đi vào lịch sử dân tộc với những chiến công bất hủ. Trong suốt 21 năm kháng chiến, Cồn Cỏ là hòn đảo tiền tiêu, là biểu tượng cho ý chí ý kiên cường và lòng quả cảm của dân tộc Việt Nam, trở thành “Chiến hạm thép canh giữ Biển Đông Tổ quốc”, là “con mắt thần”, “vọng gác tiền tiêu” của miền Bắc XHCN, là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, của khát vọng chân lý “không có gì quý hơn độc lập tự do”.

Với trên 1.000 trận đánh lớn nhỏ, các LLVT Cồn Cỏ đã bắn cháy 48 máy bay, bắn chìm và cháy 17 tàu chiến các loại của Mỹ - Ngụy. Với những chiến công hiển hách đó, Cồn Cỏ vinh dự hai lần được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, 6 cán bộ chiến sĩ được phong tặng danh hiệu anh hùng, ba lần được Bác Hồ kính yêu gửi thư khen ngợi và đề tặng hai câu thơ.

“Cồn Cỏ nở đầy hoa thắng trận

Đánh cho tan xác giặc Huê Kỳ”.

Trong không khí hân hoan đón xuân mới, cờ Tổ quốc tung bay trên nền trời trong xanh, những thảm thực vật dưới chân cột cờ bắt đầu trổ hoa. Mai đào khoe sắc dọc cung đường từ cảng vào khu trung tâm đảo. Các chiến sĩ cùng bà con nhân dân đang gói bánh chưng, trang trí mâm ngũ quả… Xuân về trên Cồn Cỏ không chỉ là sự chuyển mùa của đất trời, mà là biểu hiện sinh động của thế trận lòng dân vững chãi nơi đầu sóng, ngọn gió.

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Trần Xuân Anh, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND đặc khu Cồn Cỏ, khẳng định: Đối với Cồn Cỏ, mỗi dịp Tết đến Xuân về không chỉ là thời khắc sum vầy, còn là dịp để củng cố niềm tin, tinh thần đoàn kết quân - dân. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trên đảo luôn xác định rõ: Phát triển kinh tế - xã hội phải gắn chặt với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; ổn định đời sống nhân dân để giữ vững chủ quyền biển đảo. Theo đó, cấp uỷ, chính quyền đặc khu xác định chiến lược hỗ trợ người dân trên đảo để phát triển kinh tế bền vững, thêm người dân ra định cư lâu dài, đó là: Đầu tư hạ tầng để kết nối đảo với đất liền; hỗ trợ người dân phát triển nhiều ngành nghề khác nhau như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, dịch vụ du lịch. Đào tạo và tư vấn cho người dân về kỹ thuật canh tác, nuôi trồng và khai thác bền vững để bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, đầu tư các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, nhà văn hóa để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động xã hội, bảo tồn di sản văn hóa và xây dựng cộng đồng vững mạnh. Xây dựng các chính sách hỗ trợ như cấp đất, cấp nhà cho các đối tượng di dân ra đảo, tạo điều kiện để người dân gắn bó lâu dài trên đảo, đặc biệt là thế hệ trẻ. 

Giữa không gian mênh mông của biển trời, Trường Mầm non và Tiểu học Hoa Phong Ba hiện lên giản dị nhưng đầy sức sống. Tiếng trẻ thơ bi bô hòa trong tiếng sóng, gợi nên cảm xúc rất đặc biệt. Toàn trường có 20 học sinh, trong đó 16 trẻ mầm non. Dù số lượng không nhiều, nhưng phía sau con số ấy là trách nhiệm lớn lao của những người làm nghề nuôi dạy trẻ và gieo chữ nơi đầu sóng. Giữa trùng khơi đầy nắng gió, cũng như cây phong ba, ngôi trường nhỏ bé lặng thầm nuôi dưỡng những "mầm xanh".

Cô giáo Lê Thị Thuỳ Linh, giáo viên phụ trách Trường, chia sẻ: Dạy học trên đảo vất vả hơn đất liền nhiều lắm, từ cơ sở vật chất đến điều kiện sinh hoạt còn thiếu. Nhưng bù lại, chúng tôi nhận được sự quan tâm rất lớn của các cấp, các ngành. Quan trọng hơn là tình cảm của phụ huynh, của bộ đội và của chính các em nhỏ. Được đón Tết cùng các con trên đảo, với chúng tôi, đó là hạnh phúc. 

Hiện nay, đặc khu Cồn Cỏ 24 hộ dân với gần 100 nhân khẩu sinh sống lâu dài. Cuộc sống còn nhiều khó khăn, song tinh thần bám đảo, làm chủ biển đảo luôn bền bỉ. Ông Quang Thánh sinh sống trên đảo nhiều năm, xúc động nói: Ở đảo xa, Tết không rộn ràng như trong đất liền, nhưng tình người, tình dân tộc, nghĩa đồng bào thì rất sâu đậm. Có bộ đội, có chính quyền, có bà con láng giềng. Nhà nước quan tâm, hỗ trợ kịp thời nên chúng tôi yên tâm bám đảo, coi đây là quê hương thứ hai của mình.

Với người dân Cồn Cỏ, Tết là lúc quây quần bên nồi bánh chưng, là mâm cơm giản dị nhưng đong đầy nghĩa tình. Năm nay, các hoạt động vui Tết đón Xuân được đặc khu phối hợp tổ chức như: Chương trình giao lưu văn nghệ, hái hoa dân chủ, trò chơi dân gian... Tết trên đảo không ồn ào, không phô trương nhưng thắm đượm tình quân dân. Chính từ những điều bình dị ấy đã hun đúc nên tinh thần, ý chí gắn bó với đảo, với biển, với Tổ quốc.

Dưới ánh bình minh, Cột cờ Tổ quốc trên đặc khu Cồn Cỏ tung bay trước gió biển đầy kiêu hãnh và tự hào. Mỗi người lính bảo vệ đảo, mỗi người dân nơi đây luôn vững vàng có điểm tựa từ đất liền Tổ quốc, hướng về biển trời quê hương, mỗi người là một cột mốc sống xây dựng và bảo vệ đất nước ngày một đẹp giàu. Cồn Cỏ hôm nay vẫn đang tiếp tục thực hiện và hoàn thiện Đề án “Phát triển đặc khu Cồn Cỏ mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng an ninh”, để Cồn Cỏ luôn vững vàng nơi đầu sóng.

Chia tay quân và dân đặc khu Cồn Cỏ trong lưu luyến, bịn rịn.  Đảo nhỏ dần khuất bởi cơn mưa biển, trên boong tàu, nhiều ánh mắt vẫn hướng về Cồn Cỏ. Tàu 628 vẫn tiếp tục hải trình mang mùa xuân đến với các đảo, cùng với niềm tin, trách nhiệm và khát vọng giữ vững chủ quyền biển đảo của Tổ quốc thân yêu.

(Còn nữa)