Trong chuyến công tác vào cuối tháng 9, có dịp lên thăm bản Cà và Tường Cà, xã Tân Lang (Phù Yên). Sau 4 năm quay trở lại, với sự quan tâm của Nhà nước khi đầu tư cho các bản nhiều công trình dân sinh, cuộc sống của đồng bào nơi đây đã thay đổi rất nhiều. Tuy nhiên, do nguyên nhân chủ quan và cả khách quan, có những công trình nơi đây sau khi đưa vào sử dụng được một thời gian, thậm chí có công trình đưa vào sử dụng vài tháng đã phải bỏ hoang, như: Công trình nhà văn hóa bản Tường Cà, được đầu tư xây dựng năm 2008 với mục đích là nơi sinh hoạt chung của cả bản Cà và Tường Cà. Tuy nhiên, sau vài tháng đưa vào sử dụng rồi bỏ hoang. Và từ đó đến nay, công trình đã bị hư hỏng nghiêm trọng, để cỏ mọc hoang hóa cả trong lẫn ngoài, gây lãng phí tiền của Nhà nước.

Cũng tại bản Tường Cà, cách đó chỉ vài chục mét là lớp học cắm bản mầm non cũng được đầu tư xây dựng phục vụ cho 2 bản nhưng do công trình bị mưa bão gây tốc mái, không có tổ chức, cá nhân nào đứng ra tu sửa, bảo trì nên lớp học đến nay tiếp tục bị bỏ hoang, khiến cho công trình ngày một hư hỏng thêm. Trong khi các cháu học sinh mầm non phải học nhờ phòng học của trường tiểu học...

Trên đây chỉ một vài công trình trong số nhiều công trình tại địa bàn các huyện, thành phố được Nhà nước quan tâm đầu tư thông qua các chương trình, dự án nhưng đã không phát huy hiệu quả. Và qua thực tế như tại bản Cà và Tường Cà cho thấy nguyên nhân chính là do công trình sau khi hoàn thành, mới đưa vào sử dụng đã không giao nhiệm vụ cụ thể cho ai quản lý, vì không ai chịu trách nhiệm quản lý, nên các công trình trên nhanh xuống cấp, hư hỏng. Ông Lê Đại Vương, Phó Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Phù Yên cho biết: Nhiều năm qua, thông qua các nguồn vốn, huyện đã đầu tư nhiều công trình dân sinh cho các vùng khó khăn. Tuy nhiên, qua thực tế cho thấy, ý thức sử dụng và quản lý, bảo vệ của một số địa phương còn nhiều hạn chế, như: Hệ thống kênh mương thủy lợi, chỉ sử dụng, nên chỉ một thời gian đã xuống cấp, hư hỏng. Những chiếc cầu treo chỉ sau vài năm, những tấm ván lát mặt cầu hư hỏng không được sửa chữa kịp thời, dẫn tới cầu hỏng dần. Rồi trụ sở, nhà văn hóa cộng đồng không có người bảo vệ, khi hết giờ làm việc cửa sổ không đóng, để gió đập hư hỏng, kẻ xấu lấy trộm...

Từ thực tế trên cho thấy: Vấn đề quản lý, bảo vệ, sử dụng các công trình dân sinh do Nhà nước đầu tư cho các cơ sở cần phải được giám sát, kiểm tra chặt chẽ hơn nữa. Bởi nếu muốn những công trình phục vụ dân sinh phát huy hiệu quả và sử dụng được lâu dài, cùng với làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ cho nhân dân, giao rõ trách nhiệm quản lý cho chính quyền cơ sở. Trong đó, cần phân định rõ cho chủ tịch UBND xã phải là người đứng đầu, chịu trách nhiệm cả trong giám sát thi công và quản lý, bảo vệ công trình khi hoàn thành và đưa vào sử dụng. Đồng thời, gắn trách nhiệm bảo vệ công trình với chức trách của từng bộ phận tại các cơ sở. Cụ thể, nếu ở cấp xã cần phải giao cho phó chủ tịch phụ trách từng mảng chịu trách nhiệm vận hành, quản lý, bảo vệ các công trình, như: Công trình phục vụ nông nghiệp, ngư nghiệp giao do phó chủ tịch khối nông nghiệp hay công trình thuộc lĩnh vực văn hóa, xã hội sẽ do phó chủ tịch phụ trách khối đảm nhiệm...

Từ những khó khăn trong quản lý, bảo vệ các công trình dân sinh sau đầu tư tại một số cơ sở, chúng ta thấy rằng: Nếu các huyện, thành phố vẫn tiếp tục quản lý các công trình sau khi đưa vào sử dụng như hiện nay thì tình trạng công trình phục vụ chung sẽ tiếp tục xảy ra. Và như vậy đồng nghĩa với ngân sách của Nhà nước bỏ ra sau vài năm, thậm chí vài tháng sẽ không phát huy được hiệu quả. Trước thực trạng này, các huyện, thành phố cần kiểm tra, rà soát hiệu quả sử dụng của các công trình; xác định rõ nguyên nhân, phân định rõ trách nhiệm khắc phục để có những giải pháp xử lý kịp thời. Trong đó, cần phải xử lý nghiêm những đơn vị, cơ sở, cá nhân buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong xây dựng, quản lý công trình, tránh gây lãng phí ngân sách đầu tư của Nhà nước...