Nhiều hoạt động thiết thực từ cộng đồng

Những ngày này, trên khắp các địa phương trong tỉnh, không khí hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới diễn ra sôi nổi. Từ các tuyến đường khu dân cư, khu vực công cộng đến những bản mường vùng cao, người dân cùng nhau tham gia dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, chỉnh trang cảnh quan và bảo vệ nguồn nước.

Tại bản Mảy, xã Mường Chanh, những bao tải chứa đầy chai nhựa, lon nước, giấy vụn được các hội viên phụ nữ mang đến tập kết tại mô hình “Ngôi nhà xanh”. Dưới sự hướng dẫn của cán bộ hội, rác thải tái chế được phân loại cẩn thận trước khi chuyển cho đơn vị thu mua. Những vật dụng tưởng chừng vô giá trị nay được tái sử dụng, vừa góp phần giảm lượng rác thải ra môi trường, vừa tạo nguồn kinh phí hỗ trợ các hoạt động cộng đồng và giúp đỡ hội viên có hoàn cảnh khó khăn.

Không chỉ riêng bản Mảy, tại các bản Hỏm Lợi, Ten Hịa, Nghịu Ten, phong trào giữ gìn vệ sinh môi trường cũng được duy trì thường xuyên. Những tuyến đường liên bản được quét dọn sạch sẽ, bụi rậm ven đường được phát quang, cống rãnh được khơi thông, các tuyến đường hoa được chăm sóc, tạo nên diện mạo khang trang cho vùng nông thôn.

Bà Tòng Thị Lan, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mường Chanh, chia sẻ: Giá trị lớn nhất từ các hoạt động bảo vệ môi trường là sự thay đổi trong nhận thức của hội viên và người dân. Khi mỗi gia đình chủ động giữ gìn vệ sinh nơi ở, hạn chế xả rác bừa bãi và cùng tham gia các hoạt động cộng đồng thì việc bảo vệ môi trường sẽ trở thành thói quen tự giác, lâu dài. Từ nhận thức ấy, trong tháng 6 này, 17/17 chi hội phụ nữ của xã đã đăng ký xây dựng các mô hình bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện thực tế của từng bản.

Tại xã vùng cao xã Phiêng Cằm, các tổ chức đoàn thể và nhân dân các bản đồng loạt ra quân dọn vệ sinh, thu gom rác thải, phát quang đường giao thông nông thôn, khơi thông dòng chảy tại các khu vực công cộng. Ông Đào Trung Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Môi trường và nguồn nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống nhân dân. Thông qua các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, thu gom và xử lý rác thải đúng quy định, giữ gìn vệ sinh khu dân cư, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sống.

Cùng với các hoạt động vệ sinh môi trường, nhiều địa phương còn chú trọng bảo vệ nguồn nước và kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm. Là địa phương có diện tích trồng và chế biến cà phê lớn của tỉnh, phường Chiềng An đã tăng cường quản lý các cơ sở sản xuất, yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về thu gom, xử lý nước thải và chất thải trong quá trình chế biến, nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường nước. Ông Nghiêm Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường, cho biết: Địa phương thường xuyên phối hợp với các cơ quan chuyên môn tuyên truyền, hướng dẫn người dân và các cơ sở sản xuất thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường; đồng thời tổ chức các đợt ra quân vệ sinh môi trường, góp phần giữ gìn cảnh quan và bảo vệ nguồn nước trên địa bàn.

Từ những việc làm cụ thể ở từng khu dân cư, từng bản làng, thông điệp sống xanh đang dần lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Mỗi tuyến đường được làm sạch, mỗi dòng suối được giữ gìn trong lành hay mỗi túi rác được phân loại đúng cách đều góp phần xây dựng môi trường sống an toàn hơn trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.

Chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu

Nếu như trước đây, biến đổi khí hậu thường được nhắc đến như những cảnh báo xa xôi, thì nay đã trở thành thực tế hiện hữu. Những diễn biến thời tiết bất thường không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân mà còn tác động mạnh đến sản xuất nông nghiệp, tài nguyên nước và hệ sinh thái.

Trước thực trạng đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là ứng phó khi thiên tai xảy ra mà còn phải chuyển mạnh từ tư duy “ứng phó thụ động” sang “chủ động thích ứng”, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước những tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu.

Cùng với các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng được đẩy mạnh trên toàn tỉnh. Từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức trên 200 buổi tuyên truyền tại cơ sở, thu hút gần 70.000 lượt người tham gia. Nội dung tập trung vào phân loại rác thải tại nguồn, giảm thiểu rác thải nhựa, sử dụng tiết kiệm năng lượng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nâng cao nhận thức về ứng phó với biến đổi khí hậu.

Nhờ đó, nhiều điểm tồn đọng rác thải tại khu dân cư, tuyến đường giao thông và khu vực công cộng đã được xử lý; cảnh quan môi trường từng bước được cải thiện, góp phần hình thành diện mạo xanh - sạch - đẹp ở nhiều địa phương.

Anh Nguyễn Việt Tuân, Bí thư Đoàn Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Thông qua các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, đoàn viên thanh niên mong muốn lan tỏa lối sống xanh và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng. Mỗi hành động nhỏ như phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần hay tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường đều góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Hiện nay, nhiều mô hình bảo vệ môi trường tiếp tục được duy trì và nhân rộng như “Ngôi nhà xanh”, đổi rác thải nhựa lấy cây xanh, “Ngày thứ Bảy tình nguyện”, “Ngày Chủ nhật xanh”, các tuyến đường hoa, phong trào “3 sạch”, xây dựng đô thị văn minh... Những mô hình này không chỉ góp phần cải thiện môi trường sống mà còn từng bước hình thành thói quen sống xanh trong cộng đồng.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, khẳng định: Chủ đề Ngày Môi trường thế giới năm nay là “Toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”, nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết của việc ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn hiện nay. Ngành tiếp tục tham mưu triển khai các giải pháp gắn bảo vệ môi trường với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực thích ứng của cộng đồng, đồng thời khuyến khích thay đổi hành vi theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và phát triển bền vững.

Ngày Môi trường thế giới không chỉ là dịp để nhìn lại những thách thức môi trường đang đặt ra, mà còn là lời nhắc nhở mỗi cá nhân, mỗi tổ chức về trách nhiệm chung đối với hành tinh xanh. Bởi trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, không có giải pháp nào hiệu quả hơn sự chung tay của cả cộng đồng. Từ những việc làm nhỏ hôm nay, một túi rác được phân loại, một dòng suối được giữ gìn hay một thói quen xanh được hình thành, sẽ góp phần tạo nên những thay đổi lớn cho tương lai, vì mục tiêu xây dựng Sơn La phát triển xanh, bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.