Sáng tạo khởi nghiệp thời 4.0

Ấn tượng với hình ảnh người thanh niên dân tộc Mông tặng bó rau sạch cho Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, vào tháng 8 năm 2025, chúng tôi về xã Vân Hồ tìm gặp anh Vừ Pát Ly - chàng thanh niên dân tộc Mông có tinh thần lạc quan và luôn toát ra năng lượng tích cực.

Sinh ra trong một gia đình nghèo tại xã Mường Lầm với 6 anh, chị em, Vừ Pát Ly là người duy nhất được đi học đại học. Rời giảng đường với khao khát làm giàu, thay đổi cuộc đời, Pát Ly chọn vùng đất Vân Hồ làm nơi khởi nghiệp, chỉ từ 5.000 m2 đất thuê ban đầu, đến nay, anh đã là Giám đốc HTX Vân Hồ Retreat, chuyên sản xuất rau hữu cơ với quy mô hơn 30 ha, mỗi năm xuất bán ra thị trường hơn 100 tấn rau, củ, quả các loại và đang xây dựng thương hiệu “Pat Ly Organics”.

Chia sẻ về câu chuyện khởi nghiệp, Pát Ly nói: Làm nông vất vả, phải đối mặt với bão lũ, mưa đá... có không ít lần tôi nản lòng. Nhưng nhờ sự đồng hành của Trung tâm Hỗ trợ thanh niên DTTS khởi nghiệp Đại học Tây Bắc, Ủy ban Dân tộc, các chương trình, dự án hỗ trợ... mô hình khởi nghiệp dần được định hình. Giờ đây, sản phẩm của HTX đã tiêu thụ ổn định tại các siêu thị của Hà Nội, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 20 lao động địa phương. Tôi tích cực xây dựng nội dung, hình ảnh, video về nông trại đăng tải trên mạng xã hội, giúp kết nối những người làm vườn, trao đổi kinh nghiệm và tạo tương tác, thu hút khách hàng.

Thay đổi tư duy làm kinh tế, các bạn trẻ Sơn La đang ngày càng ứng dụng sáng tạo công nghệ vào hành trình khởi nghiệp, trở thành những “nông dân số”. Tiêu biểu, vợ chồng anh Hà Văn Sáng, bản Nguồn, xã Mường Bang với mô hình nông trại gắn với xây dựng kênh Youtube, Facebook, Tiktok đang có hàng trăm nghìn lượt theo dõi, thu về mỗi tháng cả trăm triệu đồng từ nội dung số cùng dịch vụ trải nghiệm nông trại xanh, bán rau sạch; mô hình du lịch cộng đồng ứng dụng số hóa quảng bá dịch vụ và văn hóa của thanh niên dân tộc Mông Mùa A Tráng, bản Chung Trinh, xã Tà Xùa; bạn trẻ Phạm Thảo Đan ứng dụng công nghệ làm truyền thông, quảng bá cho Công ty TNHH Trà Thu Đan, xã Bình Thuận...

Ứng dụng kinh tế số theo hướng bài bản và có tổ chức, còn phải kể đến công trình thanh niên “Văn hóa và Thương mại số” do Đoàn Khối UBND tỉnh phối hợp với UBND xã Phiêng Khoài triển khai. Anh Trần Trung Hiếu, Bí thư Đoàn xã Phiêng Khoài, chia sẻ: Nhóm có 5 thành viên trực tiếp tham gia xây dựng kênh bán hàng “Nông sản Phiêng Khoài” trên TikTok, livestream bán nông sản theo mùa mỗi ngày từ 1 đến 2 lần, thời gian 4 đến 6 tiếng. Mỗi ngày, nhóm thu về hơn 100 đơn hàng và nhận được sự phản hồi tích cực từ khách hàng.

Đồng hành cùng thanh niên, Tỉnh đoàn phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện cho thanh niên tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để khởi nghiệp với tổng dư nợ trên 1.720 tỷ đồng, gần 29.000 ĐVTN được hỗ trợ vay vốn. Từ năm 2024 đến nay, Tỉnh đoàn tổ chức 19 diễn đàn khởi nghiệp cho gần 5.600 thanh niên; tập huấn kỹ năng bán sản phẩm OCOP trên nền tảng số cho 120 chủ thể HTX, tổ hợp tác, doanh nghiệp, thanh niên. Toàn tỉnh có hơn 1.800 ý tưởng, sáng kiến cùng 112 dự án khởi nghiệp được hỗ trợ triển khai. Trên 40% mô hình khởi nghiệp của thanh niên có ứng dụng giải pháp số. Những phiên “chợ số”, những buổi livestream bán hàng, gian hàng thương mại điện tử; sản xuất nội dung số quảng bá sản phẩm, mô hình “Mỗi xã một KOLs”... ngày càng minh chứng sự thức thời, nhanh nhạy của thanh niên khởi nghiệp thời 4.0.

Tiên phong chuyển đổi số

Không chỉ dừng lại ở mặt trận kinh tế, tuổi trẻ Sơn La còn là lực lượng xung kích trong việc chuyển đổi số toàn diện công tác Đoàn và đời sống xã hội. Lan tỏa những thông tin tích cực và hình ảnh đẹp, Tỉnh đoàn đã chỉ đạo xây dựng trang Fanpage từ cấp tỉnh đến 75/75 đoàn xã, phường hoạt động thường xuyên, thu hút hàng chục nghìn lượt theo dõi. Nổi bật là chuyên mục “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp” giúp lan tỏa thông tin tích cực, đẩy lùi thông tin xấu độc. Việc quản lý đoàn viên hoàn toàn được số hóa, với 100% đoàn cấp xã hoàn thành tạo lập tài khoản trên phần mềm Quản lý đoàn viên số, số hóa thông tin của gần 61.000 ĐVTN.

Đoàn viên Lò Thị Hương, chi đoàn bản Nà Hiềng, xã Xuân Nha, cho biết: Nhiều câu chuyện đẹp được chia sẻ từ fanpage “Tỉnh đoàn Sơn La” và Đoàn xã Xuân Nha đã truyền cảm hứng giúp ĐVTN chuyển thành hành động thực tế, tích cực góp sức làm đường giao thông nông thôn; lắp đặt công trình ánh sáng bản làng; hỗ trợ cho đoàn viên, gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Dấu ấn chuyển đổi số của tuổi trẻ Sơn La còn thể hiện qua các công trình cộng đồng ý nghĩa, phối hợp triển khai bản đồ số tại 27 “địa chỉ đỏ” và 18 mô hình số hóa tài liệu, hiện vật lịch sử tích hợp mã QR, giúp du khách dễ dàng tra cứu thông tin các di tích lịch sử có giá trị của địa phương. Nhiều mô hình chuyển đổi số được các cơ sở Đoàn triển khai sáng tạo, như: “Tuyến phố không dùng tiền mặt” tại bản Tân Ba của Đoàn xã Gia Phù; “Ngôi nhà Trí tuệ số - Thư viện số Cộng đồng” trên nền tảng Google Sites của Đoàn phường Tô Hiệu.

Anh Trịnh Thế Dũng, Bí thư Đoàn phường Tô Hiệu, cho biết: Công trình số hóa hơn 500 đầu sách (thiếu nhi, kỹ năng, pháp luật...) qua mã QR và đã nhân rộng ra 49/49 tổ dân phố, giúp người dân dễ dàng truy cập, tra cứu nhiều đầu sách điện tử, tài liệu pháp luật và kiến thức khoa học đời sống hoàn toàn miễn phí.

Với phương châm tiên phong chuyển đổi số, các cấp bộ Đoàn duy trì 857 Tổ công nghệ số cộng đồng với 2.528 ĐVTN tham gia “Đi từng ngõ, gõ từng nhà” hướng dẫn nhân dân cài đặt app dịch vụ công, định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; phối hợp hỗ trợ cấp, đổi thẻ Đảng viên. Công trình thanh niên “Chatbot AI hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý, điều phối hoạt động tình nguyện trên địa bàn tỉnh Sơn La” và đội hình tình nguyện “Bình dân học vụ số” các cấp được triển khai hiệu quả, thành lập “Chi đoàn số” tại nhiều cơ sở đoàn.

Hơn 3 năm qua, toàn tỉnh có 244.000 lượt thanh thiếu nhi tiếp cận các hoạt động nâng cao năng lực số do đoàn, hội, đội các cấp triển khai; 72.300 lượt thanh niên tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến; 63.590 lượt thanh niên sử dụng tài khoản thanh toán điện tử. Tuổi trẻ trở thành một phần quan trọng không thể thiếu trong công cuộc chuyển đổi số của tỉnh Sơn La, góp phần đưa số hóa về với mỗi bản làng, mỗi khu dân cư và đi vào đời sống nhân dân.

Bắt nhịp nhanh nhạy với xu thế thời đại, thanh niên Sơn La chủ động mở ra cánh cửa lập thân, lập nghiệp bằng tư duy đổi mới và sáng tạo, cộng với khát vọng xanh của tuổi trẻ đang hòa cùng dòng chảy số hóa, đặt nền móng vững chắc để người trẻ trở thành thế hệ kiến tạo, xây dựng quê hương Sơn La phát triển giàu đẹp, bền vững.

(Còn nữa)