Lòng biết ơn và hành trình vượt khó của trẻ vùng biên

Trở lại thăm Đồn Biên phòng Chiềng Tương những ngày tháng 7, chúng tôi xúc động khi được đọc bức thư gửi về từ Học viện Biên phòng của Lìa Xuân Ngọc, một sinh viên năm thứ hai. Đó là nét chữ của cậu học trò nghèo ngày nào từng đứng trước nguy cơ thất học, nay đã trưởng thành và vững vàng trong môi trường quân ngũ.

“Học viện Biên phòng, đêm mưa tháng 7 năm 2026. Con chào các bố! Các bố ở đồn có khỏe không ạ? Con là Ngọc đây, con đang viết thư giữa không gian yên tĩnh của Học viện Biên phòng, con lại nhớ đến các bố, nhớ những ngày gian khó được các bố lặn lội mang cho chiếc cặp mới, tập vở, bộ sách hỗ trợ con đi học mỗi ngày... Điều ấy, con nguyện biết ơn cả đời để nỗ lực rèn luyện, trưởng thành như bây giờ...”

Lắng nghe những lời tâm sự đầy xúc động ấy, Thượng tá Chuyên nghiệp Trần Hoàng Lâm (Đội vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Chiềng Tương) - người đã đồng hành và nâng bước Ngọc đến trường từ những ngày đầu tiên, không giấu nổi niềm tự hào. Anh bồi hồi kể lại những kỷ niệm về cậu học trò nhỏ đầy nghị lực.

Lìa Xuân Ngọc sinh năm 2006, tại xã vùng biên Lóng Phiêng, là người con của đồng bào dân tộc Mông. Em Ngọc sinh ra trong một gia đình thuần nông thuộc diện hộ nghèo đặc biệt khó khăn. Cuộc sống của gia đình phụ thuộc vào cây ngô, cây sắn, không đủ trang trải bữa ăn hằng ngày, khiến nhiều lúc Ngọc đã phải bỏ dở việc học để giúp bố mẹ. Năm 2015, khi đang học lớp 4, Ngọc đứng trước nguy cơ phải bỏ học, ngay tại thời điểm khó khăn đó, chúng tôi đã nhận được thông tin về hoàn cảnh của em Ngọc, nên đã tham mưu và Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La đã trao cho em học bổng từ chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”. Sự tiếp sức kịp thời, đã thay đổi số phận, giúp em có cơ hội viết tiếp ước mơ chạm đến cánh cổng đại học. Đến nay, từ sự đồng hành, hỗ trợ của lực lượng biên phòng, Ngọc đã xuất sắc thi đỗ, trở thành học viên đào tạo sĩ quan tại Học viện Biên phòng. Đặc biệt, khi đang là học viên năm thứ 2, em đã vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong ký ức của Lìa Xuân Ngọc, hình ảnh các chiến sĩ Đồn Biên phòng Chiềng Tương không quản mưa nắng, lội bộ leo dốc trao sách vở, cặp mới đã trở thành điểm tựa vững chắc cho em. Trao đổi qua điện thoại, Lìa Xuân Ngọc tâm sự: Em nhớ nhất lần em bị ốm, sốt cao giữa đêm mưa bão, gia đình không có tiền đi viện. Nhận tin báo, trong đêm tối, các chú bộ đội đã vượt quãng đường hơn 5 km lên tận nhà kịp thời chữa trị cho em. Tình yêu thương đó, đã tiếp thêm ước mơ được đứng vào hàng ngũ quân đội, sẵn sàng làm điểm tựa của nhân dân.

Ngày nhận giấy báo trúng tuyển của Học viện Biên phòng, Ngọc như vỡ òa vì thực hiện được ước mơ và viết tiếp giấc mơ “được đi học” của mình. Trực tiếp trải qua môi trường quân ngũ, em càng thấu hiểu những vất vả, hy sinh thầm lặng của các bố nuôi.

Chứng kiến con trai ngày một trưởng thành, chững chạc trong bộ quân phục, ông Lìa Lao Lờ, bản Chiềng Tương, xã Lóng Phiêng, bố của Lìa Xuân Ngọc hạnh phúc nói: Gia đình tôi biết ơn bộ đội biên phòng nhiều lắm. Nếu không có các anh cháu Ngọc sẽ phải bỏ lỡ ước mơ của mình!

Chặng đường phía trước của người chiến sĩ trẻ Lìa Xuân Ngọc vẫn còn dài, nhưng với bản lĩnh đã được tôi luyện từ gian khó và điểm tựa vững chắc từ những “người bố” Đồn Biên phòng Chiềng Tương, em chắc chắn sẽ còn tiến xa hơn nữa.

Không chỉ có Lìa Xuân Ngọc, hành trình gian khó nhưng đầy tự hào nơi biên cương còn ghi dấu chân của Hoàng Thị Ngân Hà (sinh năm 2006, trú tại bản Kim Chung 1, xã Phiêng Khoài). Cô gái nhỏ người dân tộc Thái này cũng là một tấm gương vượt khó điển hình nhờ sự tiếp sức của những người lính mang quân hàm xanh

Là người con dân tộc Thái sinh ra trong một gia đình nghèo, hoàn cảnh kinh tế khó khăn từng là rào cản lớn trên con đường học vấn của Hà. Năm 2021, Ngân Hà có nguy cơ phải gác lại sách vở để phụ giúp việc nhà cho bố mẹ, em đã được cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La kịp thời nhận đỡ đầu thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường”, với số tiền hỗ trợ 500.000 đồng/tháng, giúp Hà kịp thời giải quyết tiền học phí để không phải bỏ học giữa chừng. Hà chia sẻ: Ý thức được sự vất vả của cha mẹ và trách nhiệm đối với sự đùm bọc của các chú bộ đội, suốt 3 năm học tại Trường THPT Phiêng Khoài, em luôn đạt thành tích học tập xuất sắc. Năm 2024, để thay lời cảm ơn những người cha thứ 2, em đã thi đỗ vào Trường Đại học Tây Bắc với số điểm 25.88.

Hiện là sinh viên năm ba, lớp K65 Sư phạm Tiếng Anh, Trường Đại học Tây Bắc, Hoàng Thị Ngân Hà vẫn giữ vững mục tiêu tích lũy tri thức và rèn luyện kỹ năng. Ngồi trên giảng đường, Ngân Hà luôn nuôi dưỡng ước mơ sau khi tốt nghiệp sẽ trở về phục vụ công tác giáo dục tại quê hương; mong muốn mang Tiếng Anh dạy cho những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn như mình năm xưa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vùng biên.

Lan tỏa giá trị nhân văn

Sự trưởng thành của Lìa Xuân Ngọc và Hoàng Thị Ngân Hà chính là những mầm xanh được chăm sóc, đã vươn lên giữa gian khó nhờ chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” do Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La triển khai.  

Hiện nay, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đang tiếp tục nâng bước 63 học sinh nghèo theo chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, trong đó có 9 học sinh Lào, 8 em được đón về nuôi dưỡng trực tiếp tại các Đồn biên phòng. Bên cạnh đó, Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường” cũng đang tiếp sức cho 155 học sinh dân tộc thiểu số vùng biên với kinh phí gần 1,2 tỷ đồng mỗi năm, giúp các em yên tâm bám lớp. Đến nay, toàn tỉnh đã có 8 học sinh trưởng thành từ chương trình, tiếp tục theo học tại các trường đại học, cao đẳng.

Đại tá Phạm Tùng Lâm, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh kiêm Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, thông tin: Đảng ủy, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị lực lượng vũ trang tỉnh đổi mới, đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ. Trọng tâm là gắn kết chặt chẽ các chương trình nâng bước em tới trường với công tác xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ chất lượng cao tại chỗ từ chính các em học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, quyết tâm cùng nhân dân xây dựng biên cương vững chắc, giàu mạnh.

Có những hành trình được đo bằng dặm dài địa lý, nhưng cũng có những hành trình được dệt nên từ nhịp đập của lòng nhân ái và sự trưởng thành của những đứa trẻ vùng cao. Những “mầm xanh” từng đứng trước nguy cơ nghỉ học vì đói nghèo, nay đã vươn mình đón nắng ấm tri thức dưới sự chở che của sắc xanh áo lính.

Mai này, khi những người con như Lìa Xuân Ngọc, Hoàng Thị Ngân Hà tốt nghiệp, sẽ mang theo hành trang là tri thức, lý tưởng và lòng biết ơn sâu sắc để trở về, tiếp tục cùng Bộ đội Biên phòng tạo thành trì vững chắc, giữ gìn sự bình yên và bồi đắp tương lai tươi sáng cho vùng biên Sơn La.