Ký ức kinh hoàng nơi đất khách

Trở về sau quãng thời gian bị giam lỏng nơi đất khách, anh V.A.S. (23 tuổi) trú tại bản Đông Xuông, xã Ngọc Chiến chưa hết bàng hoàng. Anh V.A.S. kể: Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, tôi chỉ học hết lớp 9, không có nghề nghiệp, việc làm ổn định mà ở quê lại khó tìm việc, tháng 5/2025 tôi được giới thiệu sang Lào làm việc với mức lương vài chục triệu đồng/tháng mà không cần bằng cấp, nên tôi tin và đi theo. Họ đưa tôi lên khu vực cửa khẩu Tây Trang (Điện Biên) sau đó tôi được dẫn qua đường tiểu ngạch sang Lào. Sang đến Lào, tôi bị các đối tượng khống chế và ép đưa sang Myanmar. Tại đây, tôi cùng nhiều người khác bị đưa vào một trung tâm lừa đảo ở khu vực giáp biên giới Myanmar - Trung Quốc, rồi bị cưỡng ép làm việc từ 14 đến 16 giờ/ngày trên mạng để lừa người khác. Nếu không đạt chỉ tiêu, chúng dùng gậy đánh, chích điện, chọc vật nhọn vào móng tay. Sống ở đó không khác gì địa ngục! Trong quá trình bị cưỡng ép làm việc, tôi và một số người cố gắng tìm cách liên lạc gia đình để cầu cứu. Sau khi nhận được thông tin, gia đình tôi đã trình báo Công an tỉnh Sơn La. Nhờ sự vào cuộc của Công an tỉnh Sơn La và Tổ chức Trẻ em Rồng Xanh (tổ chức phi chính phủ chuyên giải cứu trẻ em đường phố, trẻ em, phụ nữ thoát khỏi nạn buôn bán người) đến tháng 9/2025, tôi đã được trở về nhà an toàn.

Trường hợp của chị M.T.N. (20 tuổi) trú tại bản Heo Trại, xã Bình Thuận lại bị sập bẫy qua chiêu trò làm quen trên mạng.  Chị M.T.N. cay đắng kể: Tháng 4/2025, tôi quen một người bạn trai qua mạng. Sau một thời gian trò chuyện, người này rủ tôi vào miền Nam chơi, kết hợp đi du lịch. Khi gặp nhau, chúng tôi đi chơi, tham quan một số địa điểm như những người bạn bình thường. Sau đó, người này gọi taxi đưa tôi đi đến các điểm du lịch khác. Khi lên xe, người bạn trai đưa cho tôi một chai nước uống. Sau khi uống, tôi bắt đầu cảm thấy buồn ngủ rồi thiếp đi lúc nào không biết. Đến khi tỉnh lại, tôi bàng hoàng nhận ra mình đã bị đưa sang Campuchia. Tại đây, tôi bị thu giữ toàn bộ giấy tờ, điện thoại và bị các đối tượng ép làm việc tại một cơ sở kinh doanh nhạy cảm. Khi chống đối hoặc có ý định bỏ trốn, tôi bị những người bảo kê đánh đập và bỏ đói. Đến tháng 7/2025, lực lượng chức năng Campuchia tổ chức truy quét, xử lý các cơ sở hoạt động trái phép, tôi được giải thoát và làm thủ tục để trở về Việt Nam. Khi về đến Việt Nam, tôi được Công an tỉnh Sơn La tiếp nhận, đón và làm các thủ tục cần thiết, đưa tôi trở về với gia đình.

Anh S. và chị N. là 2 trong số nhiều nạn nhân được lực lượng chức năng cứu thoát hoặc tiếp nhận về nước thời gian qua. Đại tá Nguyễn Trường Giang, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh, cho biết: Tội phạm mua bán người hiện tập trung vào hai nhóm nạn nhân điển hình. Một là thanh niên tự nguyện sập bẫy do hám lợi, tự trốn đi mà không có hộ chiếu. Hai là những nạn nhân bị lừa gạt, chuốc thuốc mê qua các cuộc hẹn hò. Khi bị đưa sang nước ngoài, nếu muốn trở về, gia đình nạn nhân phải chuyển tiền chuộc. Tuy nhiên, nhiều trường hợp dù nhận được tiền, các đối tượng vẫn không thả người hoặc tiếp tục bán nạn nhân sang cơ sở khác.

Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời 

Theo ghi nhận từ lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La, tại các xã biên giới trọng điểm, như: Mường Lèo, Mường Lạn, Phiêng Pằn, Chiềng Sơn, Xuân Nha... vẫn xảy ra tình trạng công dân, chủ yếu là phụ nữ, người dân tộc thiểu số vắng mặt bất thường tại địa bàn, nghi bị lừa bán ra nước ngoài. Các đối tượng chủ yếu sử dụng mạng xã hội (Facebook, Zalo, WeChat) hoặc lợi dụng mối quan hệ dòng họ để tiếp cận, hứa hẹn việc làm, môi giới kết hôn, yêu đương... Sau đó, chúng đưa nạn nhân sang Campuchia, Trung Quốc, Myanmar để cưỡng bức lao động tại các Casino, cơ sở kinh doanh nhạy cảm hoặc trung tâm lừa đảo trực tuyến. Trước thực trạng trên, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chỉ đạo các Đồn Biên phòng phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương tổ chức 22 đợt tuyên truyền trực tiếp cho 2.680 lượt người; phát sóng hơn 400 giờ trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở; đăng tải trên 200 tin, bài, chuyên mục. 

Để tạo thành thế trận phòng ngừa vững chắc, song song với những nỗ lực của Bộ đội Biên phòng, Công an tỉnh Sơn La đã chủ động tham mưu và triển khai quyết liệt các giải pháp phòng ngừa “từ sớm, từ xa, từ cơ sở”. Toàn lực lượng tổ chức hơn 70 cuộc tuyên truyền trực tiếp thu hút trên 19.100 lượt người tham gia; phát hơn 900 giờ truyền thanh cơ sở. Đặc biệt, tại khu vực biên giới, sự phối hợp nhịp nhàng giữa lực lượng Công an và Biên phòng đã giúp công tác vận động nhân dân thêm sâu sát, từ đó nâng cao ý thức chấp hành quy định xuất nhập cảnh, tuyệt đối không nghe theo lời dụ dỗ đường mật của các đối tượng môi giới.

Từ năm 2025 đến nay, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh đã phối hợp tiếp nhận 15 công dân bị phía Campuchia trục xuất, trong đó nhiều trường hợp là nạn nhân của mua bán người. Bên cạnh đó, đã xác lập, đấu tranh, phá thành công 3 chuyên án về tội phạm mua bán người và tội phạm khác có liên quan đến mua bán người, bắt giữ khởi tố 5 đối tượng.

Điển hình vụ việc ngày 4/7/2026 tại bản Kẻ, xã Ngọc Chiến, đối tượng Hà Văn Tý, sinh năm 1996, trú tại Lào Cai dụ dỗ, chở đi một bé gái 6 tuổi. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Giám đốc Công an tỉnh, lực lượng Cảnh sát hình sự đã phối hợp bắt giữ Hà Văn Tý và giải cứu cháu bé an toàn chỉ sau 6 giờ đồng hồ.

Tăng cường phối hợp, quản lý địa bàn

Tình hình tội phạm mua bán người tiếp tục diễn biến phức tạp, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, xuất hiện xu hướng đối tượng ngoại tỉnh câu kết với người địa phương, sử dụng tài khoản ảo, ứng dụng nhắn tin ẩn danh, luân chuyển nạn nhân qua nhiều nấc trung gian trước khi đưa ra nước ngoài.

Nói về giải pháp thời gian tới, Đại tá Nguyễn Trường Giang, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh nhấn mạnh: Đơn vị tiếp tục chủ động nắm chắc tình hình cơ sở; quản lý chặt chẽ tuyến, địa bàn và nhóm đối tượng nguy cơ cao; đẩy mạnh rà soát, đấu tranh triệt phá các đường dây môi giới, mua bán người. Đồng thời, tiếp tục đổi mới tuyên truyền hướng mạnh vào các nhóm yếu thế như phụ nữ, trẻ em, thanh thiếu niên đồng bào dân tộc thiểu số.

Thượng tá Vì Văn Chương, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, chia sẻ: Bộ đội Biên phòng tỉnh tiếp tục phối hợp với Sở Y tế tổ chức tập huấn chuyên đề tại các xã biên giới như Yên Sơn, Phiêng Pằn, phổ biến pháp luật, trang bị kiến thức và kỹ năng giúp nhân dân chủ động nhận diện, phòng ngừa trước những lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”; nâng cao năng lực, trách nhiệm bảo vệ và chăm sóc nạn nhân bị mua bán cho lực lượng y tế cơ sở trên địa bàn.

Cuộc chiến chống tội phạm mua bán người ở vùng cao, biên giới vẫn còn nhiều cam go, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ hơn nữa của các ngành, các cấp. Tuy nhiên, cùng với nỗ lực ngăn chặn, triệt phá của lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng, lá chắn vững chắc nhất vẫn là sự chủ động, cảnh giác của mỗi người dân. Tăng cường hiểu biết, cảnh giác trước những cạm bẫy trên mạng xã hội, không chỉ giúp bảo vệ bản thân, gia đình, còn góp phần giữ vững sự bình yên nơi bản làng./.