Cây mía tím được trồng ở Chiềng Khương từ những năm 1980, do người dân Hưng Yên lên khai hoang mang giống về trồng. Qua thời gian, cây mía tím thích nghi tốt với khí hậu, thổ nhưỡng của vùng biên, lại được người dân chăm sóc cẩn thận, thường xuyên tưới ẩm và bón phân hữu cơ nên sinh trưởng khỏe, năng suất cao.

Hiện nay, toàn xã có gần 7 ha mía tím, trồng rải rác ở các bản Chiềng Khương, Cỏ và Híp, Lả, Bó, Quyết Thắng,Ten Pạnh. Năng suất đạt khoảng 30 tấn/ha, mang lại nguồn thu khoảng 160 triệu đồng/ha. Cây có đặc trưng riêng: Thân thẳng, vỏ tím sẫm, vị ngọt thanh, giòn, thơm nhẹ, được thị trường ưa chuộng. Cây mía tím thường được nông dân trồng vào tháng 4 và bắt đầu thu hoạch từ tháng 10 đến tháng 12 hằng năm.

Về bản Cỏ, khắp các nương mía rộn ràng không khí thu hoạch. Bà con tất bật tỉa lá, cắt cây, bó thành từng bó chuẩn bị bán cho thương lái. Ông Hà Văn Inh, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Cỏ, chia sẻ: Cùng với cây nhãn, cây mía tím đã giúp nâng cao thu nhập cho người dân. Hiện nay, bản có khoảng 10 hộ trồng mía tím với diện tích hơn 3 ha. Ba năm trở lại đây, mía tím Chiềng Khương được thương lái trong và ngoài tỉnh biết đến, thu mua tận nơi. Ngay từ đầu vụ, bản đã vận động người dân chăm sóc mía tốt, đồng thời góp công sửa chữa, mở rộng đường nội đồng để xe thu mua vào tận nương.

Là hộ có diện tích trồng mía nhiều nhất bản, gia đình chị Lò Thị Kim có 8.000 m² nương mía tím. Chị Kim cho biết: Mía tím dễ trồng, ít sâu bệnh, phù hợp với khí hậu, đất đai địa phương. Gia đình tôi chủ động nước tưới, vun gốc để cây mọc thẳng. Mỗi năm thu hoạch khoảng 10.000 cây mía, bán tại ruộng với giá 10.000 đồng/cây. Trừ chi phí, thu nhập trên 80 triệu đồng.

Ngay cạnh đó, gia đình chị Quàng Thị Thìn cũng đang tất bật thu hoạch mía. Chị Thìn nói: Trước đây, trồng ngô năng suất thấp thu nhập kém. Năm nay, gia đình tôi chuyển 2.000 m² đất sang trồng mía tím. Dù mới trồng, năng suất chưa cao nhưng dự kiến thu hơn 3.000 cây, mang lại khoảng 25 triệu đồng.

Không chỉ mang lại nguồn thu, mía tím đang góp phần làm đổi thay diện mạo nông thôn vùng biên. Những đồi mía tím trải dài, thân chắc, lá xanh tốt, tạo cảnh quan xanh mát ven sông, ven đường. Mỗi mùa thu hoạch, khắp bản làng, xe máy, xe tải tấp nập nối nhau chở mía.  

Cùng với việc bán cho thương lái, bà con còn dựng các lán tạm ven quốc lộ, cắt bó, róc mía bán lẻ cho khách qua đường, không khí thật sôi động. Chị Cầm Thị Chinh, bản Chiềng Khương, chia sẻ: Tôi bắt đầu bán mía từ đầu tháng 10, trung bình mỗi ngày bán hơn 1 tạ mía, có hôm hết hàng sớm vì khách đi đường mua nhiều làm quà.

Nhận thấy tiềm năng từ cây mía tím, UBND xã Chiềng Khương đã khuyến khích nông dân mở rộng diện tích, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, chăm sóc theo hướng VietGAP, liên kết tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Đồng thời, xã phối hợp với các ngành chức năng hỗ trợ xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu tập thể “Mía tím Chiềng Khương”, gắn sản xuất với phát triển sản phẩm OCOP.

Ông Nguyễn Công Viên, Chủ tịch UBND xã Chiềng Khương, khẳng định: Cây mía tím đang mang lại thu nhập ổn định cho nông dân, thời gian tới, xã định hướng mở rộng vùng trồng tập trung, tăng cường xúc tiến, quảng bá sản phẩm, hướng đến xây dựng thương hiệu đặc trưng vùng biên.

Những nương mía tím trải dài, nằm xen giữa các vườn cây ăn quả đã trở thành hình ảnh thân quen của vùng biên Chiềng Khương. Khi những cơn gió se lạnh đầu mùa ùa về, người dân bắt đầu cắt lá, bóc bẹ, lựa từng cây mía bóng mượt để bày bán dọc quốc lộ 4G. Vị ngọt thanh, giòn mát của mía tím Chiềng Khương trở thành hương vị quen thuộc đối với du khách mỗi lần ghé qua vùng biên.