Tại nương ngô nhà anh Hàng A Tếnh, bản Đông Sàn, xã Nà Bó, huyện Mai Sơn, sau hơn 10 ngày gieo hạt, phát hiện cây ngô có hiện tượng vàng lá, héo rễ và chết dần, gốc ngô xuất hiện mùi khó chịu.  Anh Tếnh cho biết: Năm nay, nhà tôi trồng khoảng 70 kg ngô, chi phí cho giống và phân hết 45 triệu đồng. Trong 2 tuần qua, diện tích ngô đã chết 30-40%. Tôi mong cơ quan chức năng tìm hiểu nguyên nhân, giúp bà con yên tâm sản xuất.

Hơn 1 tuần nay, ruộng ngô đã lên 3-4 lá của gia đình bà Nguyễn Thị Hạnh, bản Tân Lập, xã Chiềng Sung, huyện Mai Sơn cũng chết. Quan sát, diện tích cây ngô non chết tạo thành nhiều khoảng trống lớn do chưa được dặm lại. Bà Hạnh cho biết: Có kinh nghiệm trồng ngô hằng chục năm, nhưng tôi chưa bao giờ thấy ngô bị tình trạng như năm nay. Với hơn 5.000 m2 đất trồng ngô thương phẩm, ngô hạt và ngô giống, ruộng nào cũng bắt gặp tình trạng cây bị chết và chỉ cần sới nhẹ quanh gốc cây là thấy con sùng đất xuất hiện.

Nương ngô nhà anh Tòng Văn Diện, bản Búc, xã Chiềng Sung cũng bị chết, anh Diện nói: Năm nay, gia đình tôi trồng 3 ha ngô. Mới đầu, ngô mọc lên rất đẹp, nhưng sau 1, 2 tuần ra thăm, cây ngô chết dần. Bới gốc ngô lên, phát hiện rất nhiều con sùng đất, chúng tôi cũng chưa biết cách nào để phòng trừ loại sâu này.

Ngay sau khi nhận được thông tin, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn và Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Công ty TNHH Syngenta Việt Nam là đơn vị cung ứng ngô chủ lực trên địa bàn tỉnh Sơn La điều tra thực tế tại một số nương ngô tại xã Chiềng Sung, xã Nà Bó. Qua tìm hiểu, nhiều khu vực, cây ngô bị sinh vật gây hại ở mức 20-30%, cá biệt nhiều khu vực tỷ lệ cây bị chết lên tới 70-80%.

Hiện nay, chưa có thống kê chính xác về diện tích ngô bị chết do sùng đất gây hại. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã gửi mẫu sùng đất xuống các cơ quan chuyên môn để giám định loài, đưa ra giải pháp xử lý phù hợp.

Trực tiếp kiểm tra tình hình sâu hại cây ngô tại huyện Mai Sơn, ông Hồ Trung Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, thông tin: Sùng đất là ấu trùng của bọ hung, tồn tại trong phân chuồng, khi được đem ra ruộng gặp thời tiết thuận lợi nhanh chóng sinh trưởng và phát triển. Không giống như các loại sinh vật gây hại khác, sùng đất có tập tính sống dưới lòng đất nên rất khó xử lý, với bộ răng sắc nhọn và khả năng di chuyển rất nhanh, chúng cắn phá bộ rễ và phần thân cây nằm trong đất khiến cây ngô chết, gây thiệt hại cho bà con.

Ông Đỗ Ngọc Bách, Giám đốc bán hàng ngành hạt giống, Công ty TNHH Syngenta Việt Nam, cho biết: Những tháng đầu năm 2024, thời tiết nắng nóng kéo dài và diễn biến phức tạp, khiến phát sinh nhiều loại sâu bệnh. Qua khảo sát một số diện tích ngô bị chết và kém phát triển, nguyên nhân một phần do con sùng đất cắn phá. Trước mắt, Công ty phát các tờ banner dán ở các đại lý, có đầy đủ thông tin cách nhận diện, biểu hiện trên cây, cách đào đất để phát hiện sự tồn tại của con sùng. Đồng thời, hướng dẫn cách phòng trừ, các hoạt chất thuốc nên sử dụng để phòng trừ sâu bệnh.

Những ngày tới, người dân trên địa bàn tỉnh tiếp tục gieo trồng các trà ngô tiếp theo. Để đạt hiệu quả tốt, ngành Nông nghiệp khuyến cáo bà con cần cày bừa kỹ đất trồng ngô, dọn sạch cỏ dại trước khi gieo trồng; tăng cường thăm đồng ruộng, nắm tình hình sinh vật hại trên cây ngô. Tuyệt đối không đặt trực tiếp hạt giống lên phân bón lót khi gieo; bón phân cân đối hợp lý, đảm bảo dinh dưỡng cho cây ngô. Đồng thời, kết hợp phòng trừ sâu bệnh hại. Cân nhắc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phù hợp. Đối với diện tích có diễn biến bất thường sâu bệnh hại, bà con báo ngay cho cán bộ nông nghiệp nắm thông tin, chỉ đạo việc phòng trừ sâu bệnh kịp thời.