Xã viên HTX Rau an toàn tự nhiên, bản Tự Nhiên, xã Đông Sang (Mộc Châu) chăm sóc cây cà chua. 

Hiện nay, toàn tỉnh có 177 HTX hoạt động ở lĩnh vực nông nghiệp, với vốn hoạt động trên 76 tỷ đồng; giải quyết việc làm cho 1.561 lao động. Các HTX chủ yếu phát triển dịch vụ sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ xã viên; ứng dụng khoa học kỹ thuật trong trồng trọt và chăn nuôi; cung ứng dịch vụ về giống, vật tư, phân bón, thủy lợi, khuyến nông... Gần đây, nhiều HTX đã đổi mới theo hướng kinh doanh tổng hợp, kết hợp giữa dịch vụ với sản xuất, phát triển ngành nghề kinh doanh đa dạng. Một số mô hình HTX chuyên sâu về chăn nuôi gia súc, gia cầm; nuôi cá nước lạnh; sản xuất rau an toàn, hoa, cây cảnh... Điển hình như: HTX Cựu chiến binh 30-4, HTX chăn nuôi tiểu khu 3, xã Cò Nòi (Mai Sơn) chuyên chăn nuôi gia súc, gia cầm; HTX nông nghiệp dược liệu Mộc Châu Xanh, HTX nông nghiệp Hoàng Tuấn chuyên sản xuất rau an toàn ở huyện Mộc Châu; HTX hoa Mộc Châu chuyên nhân giống hoa cảnh các loại; HTX Hạnh Lợi chuyên cung cấp cá hồi thương phẩm và cá giống ở huyện Quỳnh Nhai... Đã tạo ra khối lượng sản phẩm đáng kể phục vụ đời sống nhân dân, từng bước có tích luỹ, mở rộng và phát triển sản xuất kinh doanh theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung. Bà Nguyễn Thị Luyến, Chủ nhiệm HTX rau an toàn tự nhiên, bản Tự Nhiên, xã Đông Sang (Mộc Châu) cho biết: Trước đây rau xanh sản xuất ra khó tiêu thụ, người trồng rau tự cạnh tranh với nhau và tư thương được hưởng lợi. Năm 2014, thành lập HTX đã tạo ra vùng chuyên canh sản xuất rau, củ, quả tập trung, đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Khi thành lập, có gần 20 thành viên, hiện đã tăng lên 34 thành viên. Mỗi ngày HTX xuất ra thị trường từ 1,5-2 tấn rau xanh. Sản phẩm rau được Tổng Công ty Nhất Nam và Siêu thị Metro (Hà Nội) bao tiêu.

Với cách làm năng động và thích nghi với cơ chế quản lý mới, HTX nông nghiệp từng bước khẳng định vai trò trong tập hợp, vận động, thay đổi nếp nghĩ, cách làm cho xã viên, thúc đẩy việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng cường liên doanh, liên kết, tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Tuy nhiên, các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh hoạt động chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh. Còn một số HTX hoạt động cầm chừng, dịch vụ hỗ trợ xã viên thấp cả về số lượng và chất lượng; chưa định hướng cho xã viên trong sản xuất kinh doanh; lúng túng trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm; thiếu gắn kết trong hoạt động kinh doanh. Do năng lực quản lý, điều hành của hội đồng quản trị HTX yếu, phương án sản xuất kinh doanh không hợp lý và thiếu sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, nguồn vốn hoạt động thiếu, tài sản cố định ít, không đủ thế chấp vay vốn...

Ông Nguyễn Hữu Tăng, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh cho biết: Để giúp các HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả, thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục tư vấn, hỗ trợ vốn cho các HTX, nhất là nguồn vốn vay Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm, giúp các HTX thành viên mở rộng sản xuất. Từ các nguồn kinh phí của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, sẽ đầu tư đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực, trình độ nghiệp vụ quản lý cho cán bộ HTX nông nghiệp; hỗ trợ một số HTX xây dựng phương án phát triển sản xuất kinh doanh...

Bên cạnh đó, các HTX nông nghiệp cũng rất cần Nhà nước hỗ trợ thông qua việc cụ thể hóa chính sách để tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi, thủ tục phù hợp và thuận lợi. Đồng thời, sắp xếp các HTX nông nghiệp phù hợp về quy mô, năng lực tổ chức sản xuất sát thực tế ở từng địa bàn. Cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, các HTX nông nghiệp cũng cần phát huy lợi thế của địa phương, liên kết với các doanh nghiệp dạy nghề, cung ứng dịch vụ, tạo thêm việc làm cho thành viên, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động tại địa phương; tạo điều kiện để họ làm giàu từ chính sản xuất nông nghiệp.