Những ngày đầu tháng 6, chúng tôi có mặt tại đập dâng Hua Mường, xã Sốp Cộp. Giữa cái nóng oi ả đầu hè, công nhân Chi nhánh Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La số 9 cẩn thận kiểm tra thực trạng công trình và dọn dẹp, phát quang mái đập, khơi thông dòng chảy.

Anh Vì Văn Hải, Trưởng Chi nhánh Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La số 9, cho biết: Đơn vị được giao quản lý, vận hành 114 công trình hồ, đập thủy lợi trên địa bàn các xã: Sốp Cộp, Mường Lạn, Mường Lèo, Púng Bánh. Thời điểm này, đơn vị thường xuyên kiểm tra, đánh giá thực trạng để kịp thời phát hiện những hư hỏng tại công trình để khắc phục kịp thời. Trong đó, ưu tiên sửa chữa một số chi tiết liên quan đến van điều tiết cống xả đảm bảo dòng chảy thông suốt, góp phần đảm bảo vận hành hồ, đập an toàn mùa mưa lũ.

Hiện nay, Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La đang quản lý khai thác và vận hành 111 hồ chứa, 1.395 đập dâng. Các đập, hồ chứa cơ bản đều đảm bảo an toàn, sẵn sàng tích nước trong mùa mưa. Tuy nhiên, vẫn còn có 1 số hồ chứa bị hư hỏng phải tích nước hạn chế, một số đập bị thấm hoặc biến dạng mái đập cần lưu ý trước mùa mưa lũ, như: Hồ Tà Lại, xã Đoàn Kết; hồ Huổi Vanh, xã Yên Châu; hồ Tho Lóong, xã Quỳnh Nhai; hồ Đen Phường, xã Chiềng Sung.

Hằng năm, Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La được cấp nguồn vốn khoảng 10 tỷ đồng nhằm gia cố, khắc phục, sửa chữa nhỏ. Tuy nhiên, so với số lượng hồ chứa và công trình thủy lợi hiện có thì nguồn vốn này mới chỉ đáp ứng phần nào việc duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa các công trình nhỏ. Còn đối với các hồ chứa lớn đã xuống cấp nghiêm trọng, cần nguồn kinh phí lớn để sửa chữa thì chưa thể thực hiện được.

Ông Nguyễn Xuân Trường, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La, cho biết: Ngày từ tháng 4, đơn vị đã ban hành văn bản chỉ đạo các chi nhánh về việc lập phương án ứng phó thiên tai; tăng cường công tác bảo đảm an toàn công trình thủy lợi trước, trong và sau mùa mưa lũ. Tập trung kiểm tra tổng thể hiện trạng công trình thuỷ lợi; rà soát, xác định các vị trí có nguy cơ mất an toàn, hư hỏng, xuống cấp để xử lý, khắc phục. 

Đến nay, Công ty đã lập 69 phương án bảo vệ công trình hồ chứa, lập 95/96 phương án ứng phó thiên tai đối với các hồ chứa lớn và đang tích nước; xây dựng 7 phương án ứng phó tình huống khẩn cấp gắn với bản đồ ngập lụt vùng hạ du công trình; 27 hồ chứa được lắp đặt thiết bị quan trắc khí tượng thuỷ văn chuyên dùng. 

Cùng với đó, các địa phương cũng tăng cường phối hợp với Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La triển khai các giải pháp đảm bảo an toàn hồ, đập mùa mưa lũ năm 2026. Ông Nguyễn Anh Thu, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Sơn, cho biết: Trên địa bàn xã có 204 công trình hồ, đập thủy lợi. UBND xã đã phối hợp với Chi nhánh Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La số 4 hoàn thành phương án ứng phó thiên tai tại tất cả các hồ, đập trên địa bàn. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân trong bảo vệ hành lang an toàn hồ đập; bố trí nhân lực, thiết bị để kịp thời khắc phục sự cố thiên tai.

Với sự chủ động của Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La, công tác đảm bảo hồ, đập mùa mưa, bão năm nay sẽ được triển khai hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, cũng như đảm bảo cung ứng nguồn nước tưới phục vụ sản xuất.