Trong cộng đồng đồng bào dân tộc Khơ Mú, lễ cúng mừng lúa mới đã có từ lâu đời, được truyền lại từ đời này sang đời khác. Đây là hoạt động tín ngưỡng độc đáo của người Khơ Mú thể hiện lòng biết ơn thần linh và tổ tiên đã ban cho làng bản mùa màng bội thu.

Lễ cúng được tổ chức sau khi thu hoạch mùa màng, thường vào khoảng tháng 11-12 dương lịch và tháng 9-10 âm lịch hằng năm. Mỗi gia đình sẽ dâng cúng những hạt nếp mới và các lễ vật được sản xuất trong năm, như: Thịt lợn, gà, xôi tím, xôi vàng, rượu cần, khoai lang, khoai sọ, trầu cau, muối và hương, hoa, quả các loại… để cảm tạ thần linh, tổ tiên đã ban cho mùa vụ bội thu.

Để cầu chúc sức khỏe, may mắn và bình an, tại nghi lễ đã diễn ra lễ buộc cổ tay. Sợi chỉ buộc cổ tay tượng trưng cho sự gắn kết cộng đồng, cầu chúc một năm may mắn. Lễ buộc chỉ cổ tay là một phong tục truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Khơ Mú, thường được tổ chức vào các dịp quan trọng như Tết, mừng nhà mới, cưới hỏi, đón khách quý hoặc tiễn người đi xa. Qua nghi lễ này, người Khơ Mú thể hiện lòng biết ơn tổ tiên, tình đoàn kết giữa các thành viên trong bản làng và niềm tin vào cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Nghi lễ cúng mừng lúa mới là một phong tục văn hóa sâu sắc, cần được duy trì và bảo tồn nhằm lan tỏa bản sắc của cộng đồng các dân tộc Khơ Mú Sơn La.