Ngày Bác Hồ về thăm nhân dân các dân tộc Tây Bắc tại Sơn La còn ngổn ngang khó khăn sau cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng, năm 1959, nhân dân các dân tộc Tây Bắc bắt đầu thực hiện cuộc vận động xây dựng hợp tác hóa nông nghiệp, kết hợp với hoàn thành cải cách dân chủ. Chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn công tác của Trung ương là nguồn sức mạnh động viên kịp thời nhân dân, cán bộ, chiến sĩ, có sức mạnh quy tụ được lòng tin tuyệt đối của đồng bào các dân tộc Tây Bắc với Đảng và Chính phủ.

Sáng ngày 6/5/1959, nhân dân các dân tộc Sơn La đón Bác Hồ tại sân bay Nà Sản, đoàn xe đón Bác lên thẳng Thuận Châu - Thủ phủ Khu tự trị Thái - Mèo (lúc bấy giờ). Chiều ngày 6/5/1959, Bác và Đoàn công tác đi thăm khu triển lãm và Bảo tàng Khu tự trị Thái - Mèo.

Sáng ngày 7/5/1959, hơn một vạn đồng bào các dân tộc, bộ đội, cán bộ, công nhân, nhân viên, gia đình quân nhân tham dự cuộc mít tinh kỷ niệm ngày 7 tháng 5 và chào mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh”. Bác đã ân cần thăm hỏi, khen ngợi đồng bào, bộ đội đã đoàn kết chặt chẽ với nhau, kháng chiến anh dũng, bảo vệ bản mường, đại thắng giặc Pháp, góp phần giành độc lập, tự do cho Tổ quốc. Bác Hồ căn dặn cán bộ, đảng viên và đoàn viên thanh niên phải củng cố lập trường cách mạng, nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa, luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, triệt để phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng.

Với tấm lòng yêu thương đối với đồng bào các dân tộc, Bác mong muốn đồng bào, bộ đội và cán bộ càng phải cùng nhau đoàn kết, phấn đấu giành thắng lợi to lớn hơn nữa, là tiêu diệt cho hết giặc đói, giặc dốt, làm cho mọi người đều được no ấm, đều biết chữ; làm cho mọi người được hưởng hạnh phúc, yên vui.

Tại cuộc mít tinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Đảng và Chính phủ trao tặng quân và dân Khu tự trị Thái - Mèo Huân chương Lao động hạng Nhất về những thành tích xuất sắc khôi phục, phát triển kinh tế và bảo vệ Tổ quốc. Đồng chí Lò Văn Hặc, Chủ tịch Ủy ban Hành chính Khu tự trị Thái - Mèo thay mặt quân dân Tây Bắc đón nhận phần thưởng cao quý của Đảng, Bác Hồ trao tặng.

Sau lễ mít tinh tại Thuận Châu, Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn công tác đã đến viếng mộ các liệt sĩ hy sinh tại Nghĩa trang gốc ổi (nay là Nghĩa trang liệt sĩ Nhà tù Sơn La), nói chuyện với nhân dân châu Mường La và Mai Sơn.

Chiều ngày 7/5/1959, Bác và Đoàn công tác về đến châu Yên Châu. Sáng ngày 8/5/1959, cuộc mít tinh trọng thể của Đảng bộ, nhân dân châu Yên Châu đón Người và Đoàn công tác. Trên lễ đài, Bác vẫy tay chào đồng bào. Bác cầm khèn bè (do đồng bào các dân tộc châu Yên Châu kính tặng) lên thổi và nói chuyện với nhân dân.

Người khen đồng bào, cán bộ, chiến sĩ đoàn kết rất tốt, giúp đỡ nhau sản xuất, học bình dân và dặn mọi người phải sản xuất cho tốt bằng cách cải tiến kỹ thuật và tổ chức tổ đổi công, nhắc nhở đồng bào bảo vệ rừng, xóa mù chữ, giữ vệ sinh,... Người nhấn mạnh các dân tộc anh em phải đoàn kết chặt chẽ.

Cũng trong ngày 8/5/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm nông trường Mộc Châu. Người thăm các đội sản xuất, nói chuyện và dặn dò cán bộ, chiến sĩ, công nhân Nông trường. Sau đó, Bác đã đến thăm Trung đoàn 280 thuộc Sư đoàn 335 Mộc Châu, một trong những đơn vị đầu tiên trong phong trào thi đua tiến nhanh vượt mức kế hoạch của quân đội ta. Sau khi nghe báo cáo thành tích của đơn vị, Chủ tịch Hồ Chí Minh biểu dương Trung đoàn bằng bốn câu thơ: “Luôn luôn cố gắng/Khắc phục khó khăn/Tiến lên thật hăng/Làm tròn nhiệm vụ”.

Sáng ngày 9/5/1959, cuộc mít tinh trọng thể chào mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh và phái đoàn Chính phủ tại sân vận động Trung đoàn 673, Bác đã tự tay gắn Huân chương biểu dương thành tích chiến đấu giúp bạn của các trung đoàn bộ đội tình nguyện lên quân kỳ của Sư đoàn 335.

Sau cuộc mít tinh, Bác cùng đoàn công tác xuôi đường về qua suối Rút - Hòa Bình - Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm Tây Bắc.

Thời gian trôi qua, nhưng hình ảnh và lời dặn dò ân cần, sâu sắc của Người mãi in đậm trong ký ức của cán bộ và nhân dân Sơn La, Tây Bắc. Những địa điểm mà Người đến thăm và nói chuyện với nhân dân các dân tộc trong tỉnh, đã được quy hoạch, lập hồ sơ di tích, tôn tạo, khai thác, phát huy giá trị, tuyên truyền, giáo dục truyền thống nhân dân các dân tộc.

Để tỏ lòng tôn kính đối với công ơn to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ và nhân dân Sơn La đã xây dựng các công trình tưởng niệm có ý nghĩa. Nhà tưởng niệm Bác Hồ và Di tích Kỳ đài Thuận Châu; Khu Di tích lịch sử nơi diễn ra buổi nói chuyện của Bác Hồ với nhân dân các dân tộc Yên Châu; Di tích Nơi Bác nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ, công nhân nông trường Mộc Châu. Đặc biệt, Quảng trường Tây Bắc gắn với Tượng đài Bác Hồ với nhân dân các dân tộc Sơn La được xây dựng tại thành phố Sơn La (nay thuộc phường Tô Hiệu). Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết dân tộc, truyền thống yêu nước của các thế hệ hôm nay và mai sau.