Sơn La hiện có 3 thủy điện lớn: Sơn La, Huội Quảng, Nậm Chiến và 57 nhà máy thủy điện nhỏ hoạt động, với tổng công suất 3.794 MW, sản lượng điện sản xuất khoảng 12-15 tỷ kWh/năm và đóng góp từ 40-50% số thu ngân sách trên địa bàn tỉnh. Trong đó, 57 nhà máy thủy điện nhỏ, tổng công suất là 670 MW, sản lượng điện theo thiết kế sản xuất khoảng 2,2 tỷ kWh/năm, đóng góp ngân sách địa phương mỗi năm khoảng 400-500 tỷ đồng, chiếm 10% số thu ngân sách trên địa bàn tỉnh.

Các nhà máy thủy điện đi vào hoạt động, tạo việc làm ổn định cho 2.500 lao động địa phương, thu nhập bình quân từ 80 - 150 triệu đồng/năm; góp phần bảo vệ và phát triển rừng đầu nguồn thông qua chi trả phí dịch vụ môi trường rừng. Bên cạnh đó, các chủ đầu tư công trình thủy điện còn hỗ trợ các địa phương xây dựng đường giao thông, hệ thống điện, trường học, trạm y tế và nhà văn hóa cộng đồng. Ngoài ra, trong quá trình thi công xây dựng còn giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động phổ thông.

Hằng năm, Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với UBND các huyện tổ chức kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các chủ đầu tư chấp hành nghiêm các quy định về quản lý an toàn đập. Đảm bảo các nhà máy chấp hành nghiêm việc kiểm tra, rà soát hiện trạng công trình trước mùa mưa lũ; tuân thủ quy trình vận hành hồ chứa, các phương án bảo vệ đập, phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp, phương án phòng chống thiên tai; 100% các thủy điện đảm bảo an toàn công trình để vận hành.

Ông Đoàn Văn Châu, Phó Giám đốc Sở Công Thương, cho biết: Mục tiêu tăng trưởng của tỉnh năm 2025 đạt 8% trở lên, Sở đã tham mưu cho UBND tỉnh làm việc với các nhà máy thủy điện Sơn La, Huội Quảng, Nậm Chiến và các nhà máy thủy điện nhỏ, xây dựng kế hoạch và vận hành tối ưu, đạt hiệu quả phát điện tốt nhất. Tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành tập trung giải quyết tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ của các dự án thủy điện đang triển khai thi công, dự kiến năm 2025 sẽ đưa vào vận hành 2 nhà máy thủy điện nhỏ, với tổng công suất 46 MW.

Tại cuộc làm việc với các nhà máy thủy điện Sơn La, Huội Quảng, Nậm Chiến tháng 3/2025, đồng chí Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Công Thương tiếp tục theo dõi kế hoạch sản xuất của các công ty thủy điện, báo cáo UBND thường kỳ để có những giải pháp lộ trình kế hoạch tăng trưởng kinh tế. Sở Tài chính theo dõi chỉ tiêu tăng trưởng, tham mưu tốt kịch bản tăng trưởng. Đề nghị các công ty thủy điện tăng sản lượng điện, đóng góp ngân sách địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 8% của tỉnh Sơn La.

Tính đến 31/3/2025, sản lượng điện của các nhà máy thủy điện sản xuất là 1.150 triệu kWh, tăng 26% so với cùng kỳ năm 2024. Dự báo năm 2025, lượng mưa và dòng chảy về các hồ chứa thủy điện ở mức bình thường, hỗ trợ hoạt động phát điện ổn định. Tuy nhiên, vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, áp thấp nhiệt đới, ảnh hưởng đến hoạt động của các nhà máy thủy điện.

Công ty thủy điện Sơn La luôn tuân thủ quy trình vận hành đơn hồ chứa thủy điện Sơn La được Bộ Công Thương phê duyệt, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn nước và an toàn tuyệt đối cho công trình và thượng, hạ lưu hồ chứa. Năm 2024, sản lượng điện 8,725 tỷ kWh, đạt 109,95% so với kế hoạch, nộp ngân sách tỉnh đạt 881 tỷ đồng.

Ông Khương Thế Anh, Giám đốc nhà máy thủy điện Sơn La, thông tin: Năm 2025, Nhà máy thủy điện Sơn La được EVN giao 8,540 tỷ kWh. Sản lượng điện quý I đạt 852.224.406 kWh. Công ty sẽ thường xuyên theo dõi tình hình khí tượng thủy văn, phối hợp chặt chẽ với Công ty vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia, các địa phương để có kế hoạch vận hành hồ chứa tối ưu và hiệu quả nguồn nước, nâng cao hiệu quả phát điện cho nhà máy.

Còn tại Công ty cổ phần thủy điện Nậm Chiến đang quản lý vận hành Nhà máy thủy điện Nậm Chiến, với công suất 200 MW, sản lượng điện thiết kế 813 triệu kWh/năm. Năm 2024, sản lượng điện đạt 721 triệu kWh, nộp ngân sách nhà nước 178 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Tổng giám đốc Công ty, cho biết: Thực hiện mục tiêu sản xuất, kinh doanh tăng trưởng 8% năm 2025, Công ty phấn đấu đạt 730 triệu kWh. Trong quý I, sản lượng điện đạt 63,71 triệu kWh, tăng 215% so với cùng kỳ năm 2024. Công ty tăng cường nắm bắt thông tin dự báo thời tiết để chủ động khai thác tối đa, hiệu quả nguồn nước trong hồ, nâng cao hiệu quả sản xuất điện; chủ động các phương án phòng, chống lũ bão; thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa các tổ máy đảm bảo an toàn, hiệu quả.

Với sự quan tâm, hỗ trợ của tỉnh và sự chủ động các công ty thủy điện trong thực hiện kế hoạch sản xuất điện, tuân thủ quy trình vận hành hồ chứa an toàn, sử dụng hiệu quả nguồn nước, tăng sản lượng điện, sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên của tỉnh Sơn La.