Thay đổi tư duy sản xuất

Bắt đầu chuyển hướng sang sản xuất sạch từ năm 2013, HTX Rau an toàn Tự Nhiên kiên trì áp dụng quy trình VietGAP, ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát nguồn giống, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng” và bảo đảm thời gian cách ly. HTX còn được các cơ quan chuyên môn hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật, làm nhà màng, trang bị nông cụ, tham gia các hội chợ quảng bá sản phẩm, kết nối đối tác. Qua đó, các thành viên từng bước làm chủ quy trình sản xuất, hạn chế ảnh hưởng của thời tiết, sâu bệnh, hướng tới sản xuất nông nghiệp sạch, bền vững.

Bà Nguyễn Thị Luyến, Giám đốc HTX Rau an toàn Tự Nhiên, chia sẻ: Năm 2019, HTX được Nhà nước hỗ trợ thực hiện mô hình sản xuất rau theo hướng hữu cơ đầu tiên trên địa bàn tỉnh. Sau 2 năm áp dụng quy trình canh tác hữu cơ, xây dựng thương hiệu và tem nhãn truy xuất nguồn gốc, năm 2021, HTX được cấp giấy chứng nhận sản xuất hữu cơ cho 5 ha rau các loại. Đây là điều kiện quan trọng để HTX mở rộng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, HTX có 40 thành viên, trồng 32 loại rau, củ, quả trên tổng diện tích hơn 25 ha; hằng năm cung ứng gần 1.000 tấn rau cho các siêu thị lớn tại Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước.

Cùng với rau an toàn, dâu tây đang là một trong những cây trồng có giá trị kinh tế cao ở Mộc Sơn. Toàn phường hiện có hơn 100 ha dâu tây. Nhờ chú trọng từ khâu chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch, chất lượng dâu tây ngày càng được nâng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường. Những vườn dâu còn trở thành điểm đến trải nghiệm của du khách, góp phần gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch trên cao nguyên Mộc Châu.

Gia đình anh Ngần Văn Quân, bản Áng, có hơn 4 ha dâu tây. Nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, gia đình đã đầu tư gần 3 tỷ đồng lắp đặt hệ thống tưới ẩm tự động, tấm phủ nilon và lưới chống sương muối. Giống dâu được chủ động ươm, quy trình sản xuất được bố trí liên hoàn: Từ tháng 4 đến tháng 8 làm giống; tháng 8 đến tháng 12 xuống giống, chăm sóc; từ tháng 12 năm trước đến tháng 4 năm sau thu hoạch.

Anh Quân chia sẻ: Dâu tây có giá trị kinh tế cao nhưng đòi hỏi kỹ thuật và công chăm sóc tỉ mỉ. Việc đầu tư công nghệ giúp chủ động hơn trong quá trình sản xuất, hạn chế tác động bất lợi của thời tiết. Bình quân mỗi héc-ta đạt sản lượng khoảng 15 tấn quả, doanh thu khoảng 2 tỷ đồng.

Nông dân Mộc Sơn cũng đang tích cực đưa những giống cây trồng mới, có giá trị kinh tế cao vào sản xuất. Trong đó, ớt Sweet Palermo bước đầu cho thấy hiệu quả. Giống ớt này có chu kỳ sản xuất khoảng 8 tháng, gồm 3 tháng trồng, chăm sóc và khoảng 5 tháng thu hoạch, doanh thu mỗi vụ đạt khoảng 500 triệu đồng/ha. 

Tại vườn ớt Sweet Palermo của gia đình anh Phạm Văn Tuấn, tổ dân phố 4, cây được trồng thành từng hàng trong nhà lưới, áp dụng quy trình chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP. Hệ thống tưới tiết kiệm được tích hợp cung cấp nước và phân bón với các chỉ số được tính toán phù hợp từng giai đoạn sinh trưởng. Nhờ được chăm sóc đúng kỹ thuật, cây sinh trưởng tốt, sai quả; những trái ớt chín có hình dáng thuôn dài, kích thước lớn.

Anh Tuấn cho biết: Gia đình hiện có 1,5 ha trồng ớt Sweet Palermo và đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng làm nhà lưới, hệ thống tưới nước, bón phân tự động nhằm hạn chế côn trùng, mầm bệnh và kiểm soát tốt hơn quá trình sinh trưởng của cây. Toàn bộ sản phẩm được cung cấp cho các siêu thị thực phẩm sạch tại nhiều thành phố lớn trong cả nước và nhận được phản hồi tích cực từ khách hàng.

Tạo đà cho nông nghiệp xanh

Phường Mộc Sơn đã tập trung triển khai các mô hình phù hợp với điều kiện thực tế; đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp, HTX và người dân đầu tư công nghệ, mở rộng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Đồng hành cùng các doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất, phường đã chủ động rà soát, quy hoạch lại các vùng sản xuất chuyên canh, đồng thời huy động các nguồn lực để từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng giao thông nội đồng và hệ thống thủy lợi. Cùng với đó, phường còn kết nối, giúp các doanh nghiệp, HTX, hộ sản xuất tiếp cận các nguồn vốn vay tín dụng ưu đãi; phối hợp với các cơ quan chuyên môn, tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo nhằm chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật mới nhất; tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ làm tem truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP và đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử, qua đó giúp các doanh nghiệp, HTX, hộ sản xuất yên tâm đầu tư nâng cao chất lượng các sản phẩm nông nghiệp.

Nhờ sự đồng hành xuyên suốt đó, đến nay, toàn phường duy trì gần 150 ha rau, củ, quả an toàn. Người dân đã đầu tư xây dựng nhà lưới, nhà kính, hệ thống tưới nhỏ giọt trên tổng diện tích gần 200 ha. Quy mô sản xuất từng bước được mở rộng, tạo nền tảng hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với nhu cầu thị trường.

Ông Ngô Tất Thắng, Chủ tịch UBND phường Mộc Sơn, cho biết: Sự chuyển biến trong tư duy của người dân cho thấy hiệu quả của hướng phát triển nông nghiệp sạch gắn với liên kết theo chuỗi giá trị. Thời gian tới, phường tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các HTX, hộ nông dân tiếp cận chính sách, mở rộng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, hữu cơ, tuần hoàn; tăng cường kết nối sản xuất với tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, địa phương định hướng gắn các mô hình nông nghiệp sạch với du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm, qua đó mở rộng đầu ra cho nông sản và nâng cao giá trị trên cùng một diện tích canh tác.

Những vùng rau an toàn, vườn dâu tây và các mô hình cây trồng ứng dụng công nghệ cao đang cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong sản xuất nông nghiệp ở Mộc Sơn. Người dân ngày càng chú trọng sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn chất lượng, gắn với nhu cầu thị trường. Qua đó, nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập, góp phần thúc đẩy nông nghiệp địa phương phát triển theo hướng xanh, an toàn và bền vững.