Xã vùng cao Mường Bám cách trung tâm xã Thuận Châu hơn 60 km, tiếp giáp với các xã Co Mạ, Long Hẹ, Bó Sinh và xã Mường Luân, Xa Dung của tỉnh Điện Biên. Là xã không phải sáp nhập, với dân số trên 10.700 người, gồm 3 dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú cùng sinh sống. Diện tích tự nhiên của xã hơn 76 km², trong đó, có khoảng 1.200 ha đất sản xuất nông nghiệp. Nơi đây, nhiều hộ dân vẫn giữ tập quán canh tác cũ, sản xuất nhỏ lẻ, thiếu vốn và thiếu kiến thức kỹ thuật nên đời sống còn nhiều khó khăn.

Xác định muốn nâng cao đời sống nhân dân thì phải bắt đầu từ thay đổi cách làm nông nghiệp, cấp ủy, chính quyền xã đã tập trung quy hoạch lại vùng sản xuất, định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Đồng thời, phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn vốn đầu tư sản xuất. Đến nay, tổng dư nợ các chương trình tín dụng trên địa bàn đạt gần 50 tỷ đồng. Ông Tạ Đăng Hải, Chủ tịch UBND xã Mường Bám, cho biết: Giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất, xã tập trung hỗ trợ vốn và cử cán bộ thường xuyên xuống cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn người dân chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang cây ăn quả, cây công nghiệp; phát triển chăn nuôi đại gia súc theo hướng nhốt chuồng gắn với trồng cỏ làm thức ăn.

Nâng cao hiệu quả sản xuất, xã còn phối hợp với Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh xây dựng các tổ khuyến nông cộng đồng, đưa cán bộ kỹ thuật xuống tận bản hướng dẫn người dân chăm sóc cây trồng, vật nuôi theo quy trình mới; khuyến khích sản xuất hữu cơ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ, giảm chi phí và bảo vệ môi trường.

Là người trực tiếp hướng dẫn bà con, anh Lò Văn Quang, cán bộ khuyến nông Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã, chia sẻ: Thay vì tập huấn lý thuyết, cán bộ trực tiếp cầm tay chỉ việc ngay trên nương, trong chuồng trại để người dân dễ hiểu, dễ làm và dễ áp dụng vào thực tế.

Nhờ cách làm phù hợp, nhiều diện tích sản xuất của xã Mường Bám trước đây hiệu quả thấp đã được chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Người dân từng bước chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật, chăm sóc cây trồng theo quy trình và phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Đến nay, toàn xã duy trì gần 177 ha cà phê, gần 180 ha cây ăn quả; đồng thời phát triển 17 ha mắc ca, hơn 9 ha sa nhân và trên 473 ha cây lương thực. Trong lĩnh vực chăn nuôi, gần 208 ha cỏ được trồng làm thức ăn cho gia súc; toàn xã có hơn 9.000 con gia súc và trên 40.400 con gia cầm.

Gia đình ông Lò Văn Thinh, bản Nà Cẩu, là một trong những hộ mạnh dạn chuyển đổi sản xuất. Trước đây, 2 ha đất chủ yếu là vườn tạp, thu nhập thấp. Sau khi được hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn, ông chuyển 1 ha sang trồng cà phê, diện tích còn lại xây dựng chuồng nuôi bò và trồng cỏ. Năm nay, 1 ha cà phê đã bắt đầu cho thu hoạch hơn 4 tấn quả; mỗi năm đàn bò xuất bán hai lứa, từ 15-18 con. Sau khi trừ chi phí, gia đình có thu nhập trên 120 triệu đồng mỗi năm.

Ông Thinh chia sẻ: Trước đây sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm nên hiệu quả không cao. Bây giờ được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật, được vay vốn đầu tư nên gia đình mạnh dạn chuyển đổi. Kinh tế ổn định hơn, đời sống cũng khá lên từng năm.

Mạnh dạn thay đổi trong tư duy sản xuất, đã từng bước làm thay đổi cuộc sống của nhân dân. Đây là động lực quan trọng để địa phương phấn đấu hoàn thành mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 15% vào năm 2030 theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.