Những ngày này đến Phiêng Cằm, bắt gặp trên các sườn đồi, trước hiên nhà hay dọc hai bên đường đi… rực rỡ sắc vàng của những vườn hồng. Mùa hồng chín nơi đây bắt đầu vào vụ, nhân dân phấn khởi mùa hồng năm nay được mùa, được giá.

Từ trung tâm xã, men theo con đường bê tông quanh co đến vườn hồng của gia đình chị Lò Thị Kim, ở bản Nong Tàu Thái. Vườn hồng trồng ngay cạnh nhà, xanh mát và sai trĩu quả. Chị Kim chia sẻ: Năm 2014, thấy một số hộ trong xã trồng hồng không hạt cho thu nhập ổn định, tôi học làm theo. Cây hồng rất hợp với đất, khí hậu nơi đây, chịu được hạn và rét tốt, lại cho quả ngọt nên được thương lái thu mua tận vườn. Hiện nay, gia đình tôi có 1 ha hồng trồng xen các loại cây ăn quả khác, mỗi năm thu gần 10 tấn quả. Vụ này, hồng bắt đầu vào mùa, thương lái từ tỉnh Phú Thọ tìm đến mua với giá trung bình 15-17 nghìn đồng/kg.

Tiếp tục thăm vườn hồng của gia đình anh Sồng A Phệnh, bản Phiêng Phụ, gia đình anh hiện có 500 gốc hồng, trong đó, 300 gốc đang cho thu hoạch. Anh Phệnh nói: Cây hồng ngâm không kén đất, có thể trồng tập trung hoặc xen kẽ ở chân đồi, ven ao, suối hay ruộng cạn. Việc chăm sóc cũng khá đơn giản, chỉ cần bón phân, làm cỏ, không cần cắt tỉa hay tạo tán mà cây vẫn cho quả đều. Mỗi năm, gia đình tôi thu hơn 8 tấn quả. Năm nay, thương lái đến tận vườn thu mua hồng, gia đình bớt được công mang đi tiêu thụ.

Xã Phiêng Cằm nằm ở độ cao trên 1.000m so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ, đất đai màu mỡ. Từ năm 2000, Nhà nước đã hỗ trợ nhân dân trồng hơn 500 cây hồng. Ban đầu, bà con chỉ trồng quanh nhà để ăn, nhưng nhận thấy cây hợp đất, hợp khí hậu nên mở rộng thành vùng trồng hàng hóa.

Hiện nay, toàn xã có hơn 30 ha hồng ngâm tập trung ở các bản Nong Tàu Thái, Phiêng Phụ, Nong Tàu Mông, sản lượng đạt trên 600 tấn quả/năm. Hồng không hạt ra hoa từ tháng 4, thu hoạch từ cuối tháng 9 đến giữa tháng 10. Quả hồng chín có màu vàng đẹp mắt, nhưng khi vừa hái xuống còn chát, chưa ăn được. Sau khi ngâm trong nước sạch 3-4 ngày đêm, quả sẽ hết vị chát, chuyển sang vị ngọt; lúc đó chỉ cần rửa sạch, để ráo nước là có thể thưởng thức.

Trước đây, bà con thường chỉ bán hồng lẻ hoặc bán cho thương lái trong vùng với giá cả bấp bênh. Nay đã có thương lái từ các tỉnh như Phú Thọ, Hưng Yên, Thái Nguyên tìm đến mua tận vườn, thậm chí đặt cọc bao tiêu cả vườn từ khi quả còn non. Năm nay, hồng ngâm được giá, nhờ vậy, nhân dân yên tâm đầu tư chăm sóc, giúp năng suất và chất lượng ngày càng nâng cao.

Ngoài ra, gần đây còn xuất hiện trào lưu chơi cành hồng quả để trang trí không gian. Mỗi cành hồng có thể giữ được vẻ đẹp từ 1-2 tuần, cách chăm sóc cũng đơn giản như hoa cắt cành, chỉ cần cắt gốc, tỉa gọn và thay nước hằng ngày.

Ông Đặng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Phiêng Cằm, cho biết: Xã đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn, hướng dẫn nhân dân kỹ thuật trồng, chăm sóc hồng nhằm nâng cao chất lượng, sản lượng. Đồng thời, tích cực tìm kiếm đối tác hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, xã đang triển khai thí điểm mô hình sản xuất gắn với chế biến sâu, như hồng sấy dẻo, hồng sấy giòn, thành lập HTX trồng hồng, xây dựng sản phẩm OCOP và quảng bá thương hiệu hồng không hạt Phiêng Cằm. Mục tiêu là mở rộng thị trường, giúp nhân dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập từ cây hồng theo hướng bền vững.

Sau nhiều năm gắn bó với đất Phiêng Cằm, cây hồng ngâm đã khẳng định được chất lượng và hiệu quả kinh tế. Thương hiệu hồng ngâm Phiêng Cằm ngày càng được nhiều người tiêu dùng biết đến, mở rộng tiêu thụ, nâng cao thu nhập cho nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.