Khai thác nguồn nước sạch từ dòng suối Nặm Lăm chảy ổn định quanh năm, gia đình anh Lò Văn Chiêng, bản Mạt, xã Mường Lèo, đã đầu tư 30 triệu đồng mua ống dẫn nước, đào ao nuôi cá. Anh Chiêng chia sẻ: Năm 2020, gia đình đầu tư đào ao khoảng 500 mét vuông nuôi cá trắm, trôi, rô phi đơn tính, làm nguồn thực phẩm phục vụ sinh hoạt gia đình. Sau khi nuôi nhận thấy có hiệu quả, nhiều người hỏi mua cá, nên gia đình tiếp tục mở rộng diện tích lên gần 1.500 mét vuông, mỗi năm cung ứng ra thị trường hơn 1 tấn cá, giá bán ổn định từ 80-100 nghìn đồng/kg.

Ông Lường Văn Kim, Bí thư chi bộ, trưởng bản Mạt, xã Mường Lèo, thông tin: Bản có 206 hộ, thì có khoảng 70 hộ đào ao thả cá, với diện tích trên 15,5 ha ao cá, chủ yếu là cá trắm cỏ, chép, mè trắng, trôi trắng, rô phi, sản lượng hằng năm hơn 32 tấn cá các loại. Bà con trong bản đã trồng hơn 16 ha cỏ voi, chuối để tận dụng lá làm thức ăn cho cá. Do sử dụng nguồn thức ăn tự nhiên nên chất lượng thịt cá luôn đảm bảo thơm ngon, được các thương lái, nhà hàng ở trung tâm xã Sốp Cộp, Sông Mã mua với giá cao.

Nuôi cá ở xã Mường Lèo được nhân dân phát triển từ nhiều năm trước, song chủ yếu nuôi ở ao có diện tích nhỏ, manh mún, chủ yếu phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình. Từ năm 2020, khi nhu cầu thị trường tăng cao, bà con đã bắt đầu phát triển nghề nuôi cá. Hiện, toàn xã có 32,6 ha ao cá, chủ yếu là các loại cá: Trắm cỏ, chép, mè trắng, trôi trắng. Hằng năm, sản lượng cá thu hoạch của toàn xã đạt trên 110 tấn, doanh thu đạt gần 1,2 tỷ đồng. Hầu hết các hộ dân ở các bản dọc 2 bên bờ suối Nặm Lăm đều có ao cá, nhà ít vài trăm mét vuông, nhà nhiều có đến cả nghìn mét vuông.

Tại Púng Bánh có suối Nậm Ban chảy qua địa bàn, cùng với nhiều khe mó nước, tận dụng lợi thế, xã tạo điều kiện cho người dân tận dụng tối đa diện tích mặt nước để khoanh vùng, đắp bờ bao, đầu tư kè bờ, củng cố hệ thống mương dẫn nước nhằm chủ động nguồn cung ứng nước cho hệ thống các ao nuôi và kịp thời tiêu thoát nước vào mùa mưa. Đồng thời, hỗ trợ, vận động nhân dân chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng lúa kém hiệu quả, hay bị khô hạn sang đào ao nuôi cá.

Ông Vì Văn Định, Phó Chủ tịch UBND xã Púng Bánh, cho biết: Hiện nay, toàn xã có trên 126 ha ao cá, sản lượng cá thu hoạch của toàn xã đạt gần 210 tấn/năm. Hằng năm, xã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã cử cán bộ xuống các bản hỗ trợ nhân dân kỹ thuật về lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là giải pháp vệ sinh ao nuôi cá, phòng trị bệnh cho cá. Đồng thời, các đoàn thể của xã đứng ra tín chấp với Ngân hàng Chính sách xã hội cho 910 hộ vay trên 22,7 tỷ đồng vốn ưu đãi xây dựng các mô hình sản xuất, chăn nuôi hiệu quả, trong đó, có đầu tư, nâng cấp ao nuôi cá.

Gia đình ông Lò Văn Sơn, thôn Dồm Cang 1, xã Púng Bánh, nuôi cá được hơn 8 năm nay, với tổng diện tích hơn 5.600 mét vuông, chia thành 3 ao nhỏ nuôi gối để đảm bảo lúc nào cũng có cá xuất bán. Ông Sơn, cho biết: Để có nguồn thức ăn cho cá, tôi trồng cỏ voi, chuối xung quanh bờ ao và bổ sung thêm bột ngô. Gia đình tôi nuôi cá chép, trắm, rô phi đơn tính và bán tại các nhà hàng, chợ trung tâm xã Sốp Cộp và xã Sông Mã. Nhờ nuôi cá, mỗi năm gia đình tôi có thêm thu nhập từ 130 - 150 triệu đồng.

Mong muốn lớn nhất của các hộ nuôi cá tại xã Mường Lèo và Púng Bánh là tìm được đầu ra ổn định, có chính sách hỗ trợ thành lập các tổ hợp tác nuôi cá sạch; được tiếp cận các lớp tập huấn chuyên sâu về chăm sóc cá..., để nghề nuôi cá thực sự mang lại lợi ích kinh tế bền vững cho người dân.