Mô hình nuôi cá lồng của gia đình ông Hà Văn Chăng, bản Chiếu, xã Mường Thải (Phù Yên).

Đã hẹn trước, đón chúng tôi ngay bên hồ là trưởng bản Chiếu Đinh Văn Hoàn, sau cái bắt tay thật chặt, ông dẫn chúng tôi lên thuyền, dưới ánh nắng chiều, mặt hồ trong xanh, gợn sóng. Phấn khởi về tiềm năng du lịch, cũng như phát triển kinh tế của bản, ông Hoàn cho biết: Tháng 6/2012, công trình thủy lợi hồ Suối Chiếu được hoàn thành đưa vào sử dụng, tạo nên vùng lòng hồ rộng 51ha. Nhằm khai thác tiềm năng phát triển du lịch sinh thái và nuôi trồng thủy sản, tháng 8/2012, UBND huyện Phù Yên triển khai dự án nuôi cá lồng ở bản Chiếu với 10 hộ tham gia nuôi thử nghiệm, trong đó, huyện hỗ trợ làm lồng, cá giống và tập huấn kỹ thuật cho các hộ nuôi. Sau 4 năm triển khai, dự án đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, nhờ khai thác hợp lý lợi thế diện tích mặt nước nên số lượng lồng nuôi và sản lượng cá nuôi của bản ngày càng tăng, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân, hiện cả bản đã có 17 lồng cá trên hồ Suối Chiếu.

Thuyền chúng tôi ghé thăm gia đình ông Hà Văn Tiếp, một trong những hộ nuôi cá lồng đầu tiên của bản, ông chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi chủ yếu sản xuất nương rẫy tập quán canh tác cũ, hiệu quả kinh tế không cao. Năm 2012, sau khi hồ thủy lợi Suối Chiếu hình thành, tôi đã đăng kí tham gia dự án nuôi cá lồng do huyện triển khai, được hỗ trợ một lồng cá và hơn 1.000 cá giống. Thời gian đầu do chưa có kinh nghiệm nên số cá mới nuôi chưa được 1 tháng đã chết quá nửa. Sau đó, tôi bắt đầu học hỏi, rút kinh nghiệm rồi mua thêm cá giống về thả tiếp, đồng thời, áp dụng các biện pháp kỹ thuật đã học được nên đàn cá thích nghi và phát triển tương đối tốt. Năm 2014, gia đình ông Hà Văn Tiếp đầu tư thêm 30 triệu đồng làm 2 lồng cá. Hiện nay, mỗi lồng của gia đình ông có hơn 200 con cá trắm, mè, nguồn thức ăn chủ yếu là cám ngô, rau sắn nên cá luôn phát triển tốt, chất lượng cao, trừ chi phí, mỗi năm thu nhập trên 40 triệu đồng.

Tiếp tục xuôi thuyền dọc theo lòng hồ, chúng tôi đến gia đình ông Hà Văn Chăng, một hộ nuôi cá lồng gắn với kinh doanh dịch vụ du lịch. Ông Chăng cho biết: Gần nhà có mạch nước nóng chảy qua nên từ năm 2011, gia đình tôi đã đầu tư 300 triệu xây 12 phòng tắm để phục vụ khách du lịch, sau khi có hồ Suối Chiếu, thấy lượng khách tăng cao nên gia đình đầu tư làm 3 lồng cá, nuôi các loại cá trắm, chép để phục vụ nhu cầu ăn uống của khách. Với giá trung bình khoảng 140.000-160.000/kg cá sau khi chế biến, mỗi năm gia đình thu nhập trên 100 triệu đồng. Khi được hỏi về kỹ thuật nuôi cá lồng, ông Chăng chia sẻ: Do lòng hồ có mực nước sâu nên phải đầu tư lồng nuôi bằng kim loại, đặt cách bờ 3-5 mét để bảo đảm dòng chảy được lưu thông qua lồng, thuận tiện cho việc chăm sóc, quản lý. Bên cạnh đó, các loại cá khi nuôi trong lòng hồ nước ngọt thường nhiễm bệnh nấm, trắng mang, lồi mắt, trùng bánh xe... vì vậy, ngoài những loại thức ăn thông thường do tự chế biến, người nuôi cá cần bổ sung thức ăn viên và viên tỏi để tăng sức đề kháng cho cá. Bữa đó, chúng tôi được gia đình ông Hà Văn Chăng mời ở lại dùng cơm, được thưởng thức món cá nướng vừa bắt từ lồng lên thơm ngon do chính ông chế biến.

Nghề nuôi cá lồng trên hồ thủy lợi Suối Chiếu bước đầu đã đem lại hiệu quả đáng mừng, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, để nuôi cá lồng phát triển ổn định, chính quyền địa phương cần tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ giúp người dân tiếp cận nguồn vốn đầu tư, tăng cường quảng bá thu hút du lịch, tạo mối liên kết tiêu thụ sản phẩm giữa người sản xuất và kinh doanh, đảm bảo đầu ra được ổn định.