Nông dân xã Nà Mường phát triển nuôi thủy cầm làm hàng hóa.

Quốc lộ 43 từ thị trấn Nông trường Mộc Châu xuôi về bến phà Vạn Yên là cả đoạn đường dốc quanh co, hai bên núi đồi điệp trùng, đến khu trung tâm xã Nà Mường, chúng tôi cảm nhận được không khí thật nhộn nhịp, hàng quán san sát hai bên đường, xe cộ đi lại, những con ngõ nhỏ dẫn vào các nhà dân mới đổ bê tông rộng, thoáng, sạch sẽ.

Niềm nở tiếp chúng tôi, ông Mùi Văn Sứ, Chủ tịch UBND xã, nói: Đất này khí hậu khô và nóng đặc trưng của vùng giáp sông Đà, cả xã có 4 dân tộc, chia thành 13 bản, tiểu khu dọc theo quốc lộ. Trước đây, người dân xã Nà Mường chỉ biết có cây lúa, cây ngô, trong khi năng suất cây trồng ở đây đạt thấp do đất canh tác dốc và cằn cỗi. Những năm gần đây, đời sống sản xuất của xã đã có nhiều đổi mới nhờ áp dụng các biện pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Có thêm các loại cây trồng mới được đưa vào sản xuất, chăn nuôi, phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa và có quy mô. Tùy điều kiện thực tế của từng bản, tiểu khu mà bà con được khuyến khích áp dụng các mô hình kinh tế phù hợp, đem lại hiệu quả cao hơn. Nhờ đó, đời sống của bà con được cải thiện đáng kể.

Loại cây trồng đầu tiên phải kể đến những năm gần đây là nhãn ghép. Trước kia, xã Nà Mường được Dự án 661 quy hoạch trồng gần 90 ha nhãn, nhưng năng suất thấp. Xã đã tổ chức các chuyến đi thực tế, học hỏi kỹ thuật cải tạo vườn tạp tại huyện Yên Châu cho các hộ nông dân. Gia đình ông Đỗ Minh Khánh, tiểu khu 3, là hộ đi đầu trong phong trào cải tạo vườn nhãn. Với 1.000 gốc nhãn ghép, sau 3 năm cải tạo đã cho thu nhập hơn 900 triệu đồng. Mô hình này đã tạo sức lan tỏa đến nhiều hộ khác trong xã và các vùng lân cận. Đến nay, toàn xã đã có 78 ha nhãn ghép, 45 ha nhãn trồng mới, trong đó, có 67 ha đã cho thu hoạch, đem lại nguồn thu nhập không nhỏ cho nhiều hộ dân tại các bản: Kè Tèo, Piềng Tòng, Pa Lay, Thống Nhất, Sằm Nằm, Tiểu khu 3.

Cùng với cây nhãn, các loại cây ăn quả khác cũng đã được trồng, như: cam Vinh, bưởi diễn, chanh đào…. Đặc biệt là mô hình trồng cam Vinh 2ha có hệ thống tưới nhỏ giọt tại Tiểu khu 3 là một điển hình để các hộ nông dân học tập, làm theo. Các loại cây ăn quả mới được phát triển nhưng có triển vọng cao về hiệu quả kinh tế do phù hợp với đất và khí hậu của vùng. Tại các bản: Pa Lay, Sỳ Lỳ, Thống Nhất, bà con đang tích cực chuyển đổi diện tích đất đồi sang trồng cây ăn quả như: bưởi, chanh, xoài. Bên cạnh đó, chuối tây cũng là cây trồng đem lại nguồn thu nhập thêm đáng kể cho người dân nơi đây. Với hơn 80 ha chuối, năng suất đạt 16 tấn/ha, giá bán tại vườn 4.000 đồng/kg, chuối là cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hơn khi thay thế diện tích trồng ngô trên đất dốc.

Cùng với chuyển đổi cây trồng, chăn nuôi tại xã khá phát triển, chăn nuôi đai gia súc gắn với trồng cỏ, mở rộng các mô hình nuôi lợn thịt, gia cầm, nuôi thủy cầm cạnh khu vực có suối chảy qua. Ở đây, không khó để bắt gặp những gia đình có mô hình nuôi lợn quy mô 70 - 80 con/lứa, hay mô hình vườn ao chuồng, trang trại nuôi ngan, vịt hàng trăm con. Đến nay, toàn xã duy trì đàn trên 6.000 con gia súc, hơn 22.000 con gia cầm. Cây trồng, vật nuôi phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa càng làm cho trung tâm xã Nà Mường trở nên nhộn nhịp hẳn, nhất là mỗi khi vào mùa nhãn chín rộ hay mùa thu chuối, ngô, trở thành điểm chung chuyển hàng hóa của cả vùng.

Nhịp sống Nà Mường đang đổi thay từng ngày, bước chuyển đổi cơ cấy cây trồng, vật nuôi gắn với chuyển giao kỹ thuật sản xuất, xây dựng mô hình hợp tác xã, bảo đảm ổn định đầu ra của sản phẩm sẽ tạo hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế. Với những cách làm hiệu quả, giải pháp lâu dài, Nà Mường đang có những bước chuyển mới, xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no.