Xã Mường Sại được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Mường Sại và Nậm Ét, đều là xã di vén lòng hồ thủy điện Sơn La; có 18 bản, với hơn 2.000 hộ dân, gồm 4 dân tộc Thái, La Ha, Mông và Dao. Ông Lò Văn Tâm, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Giai đoạn 2020-2025, từ các chương trình, dự án, xã được đầu tư hơn 600 tỷ đồng xây dựng kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sản xuất. Xã tập trung xây dựng các mô hình kinh tế phù hợp; tạo điều kiện người dân tiếp cận vốn vay ưu đãi; đào tạo nghề lao động nông thôn... Vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đẩy mạnh đầu tư thâm canh, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Năm 2024, thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn hơn 5%.

Hiện nay, nhân dân đang tập trung gieo trồng hơn 5.000 ha cây lương thực có hạt; thâm canh 355 ha cây ăn quả và nuôi trên 95.240 con gia súc, gia cầm. Khoanh nuôi, bảo vệ hơn 3.347 ha, tỷ lệ che phủ rừng 44,38%. Bên cạnh đó, nhân dân xã Mường Sại đã khai thác lợi thế lòng hồ thủy điện Sơn La, phát triển nghề nuôi trồng, đánh bắt thủy sản, với 2.698 lồng cá, sản lượng khai thác đánh bắt, nuôi trồng hằng năm hơn 366 tấn.

Các hộ dân đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất chuyển từ tự phát, manh mún, sang liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đã tham gia thành lập 8 HTX, trong đó có 4 HTX thủy sản. Ông Tòng Văn Loán, Giám đốc HTX thủy sản Ngọc Hùng, bản Ít, cho biết: HTX thành lập năm 2017, với 14 thành viên, nuôi 162 lồng cá theo tiêu chuẩn VietGAP. Thu nhập bình quân đạt 5 triệu đồng/người/tháng.

Trước đây, con đường về bản Cà Pống là đường đất lầy lội, nay đã được đổ bê tông, tạo thuận lợi cho nhân dân đi lại và giao thương hàng hóa. Trên sườn đồi, ngoài màu xanh của cây ngô, còn thêm màu xanh của cây ăn quả. Ông Lò Văn Thoải, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản, cho biết. Bản tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang nuôi nhốt hàng hóa; đẩy mạnh thâm canh, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm. Hiện nay, bà con đang canh tác 68 ha ngô, 13 ha sắn, chăm sóc gần 10 ha cây ăn quả; chăn nuôi hơn 300 con trâu, bò, 5.000 con gia cầm. Ngoài ra, bản có 100 lao động đi làm việc ngoài tỉnh. Năm 2024, thu nhập đạt trên 45 triệu đồng/người; bản chỉ còn 6 hộ nghèo.

Sau sáp nhập, không gian phát triển được mở rộng, xã có nhiều tiềm năng, lợi thế về đất đai, khí hậu, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa truyền thống để tập trung khai thác, phát huy, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Mường Sại tập trung quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ; tạo điều kiện cho các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp hoạt động hiệu quả. Đồng thời, sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển hệ thống giao thông, gắn với xây dựng nông thôn mới... Phấn đấu đến năm 2030, thu nhập bình quân đạt 49 triệu đồng/người/năm; không còn hộ nghèo; sản lượng nuôi trồng, đánh bắt thủy sản đạt 12.000 tấn; xã giữ vững và nâng cao tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới, xây dựng 2 bản nông thôn mới nâng cao trở lên...

Với sự đổi mới tư duy, sáng tạo và quyết tâm cao, tin rằng xã Mường Sại tiếp tục khai thác tiềm năng, lợi thế để tạo bước đột phá phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.